Kippen en pluimvee

Kwartels houden: bereid hun verblijf en verzorging voor

Praktische gids

Kwartels houden: bereid hun verblijf en verzorging voor

Kwartels houden begint met een eenvoudige vraag: welke soort en welke leeftijd krijg je? Bereid daarna een beschut, afsluitbaar verblijf voor waarin de dieren zich kunnen terugtrekken en jij voer, water en de bodem goed kunt controleren. Komen er kuikens, regel hun opvang dan afzonderlijk voordat ze arriveren.

Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Kwartelsoort, leeftijd en doel bepalen
  3. Kwartelverblijf: beschutting, bodem, veiligheid en schoonmaak
  4. Voer en water voor kwartels bereikbaar en schoon houden
  5. Kwartels observeren en het verblijf regelmatig onderhouden
  6. Kwartelkuikens: warmte, passend voer en veilig drinkwater
  7. Afwijkend gedrag bij kwartels: wanneer deskundig advies nodig is

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Begin hiermee: noteer de soort en groepssamenstelling, loop het verblijf na en spreek af wie de dieren iedere dag verzorgt. De kwartelgids van het LICG beschrijft waarom soort en levensfase verschil maken.

Kwartelsoort, leeftijd en doel bepalen

Een Japanse kwartel of Chinese dwergkwartel gebruikt de ruimte anders dan soorten die ook hoger rusten, zoals kuifkwartels en boomkwartels. Vraag daarom naar de exacte soort, leeftijd, het aantal hennen en hanen en het voer dat de dieren gewend zijn. Wil je vooral een groep houden of ook eieren verzamelen? Bespreek de groepssamenstelling voordat je dieren aanschaft. Kwartels zijn sociale dieren, maar samenhouden met kippen is volgens het LICG geen geschikte oplossing.

Kwartelverblijf: beschutting, bodem, veiligheid en schoonmaak

Beoordeel de bruikbare ruimte voor jouw soort en groep, niet alleen de buitenmaten van een hok. Kwartels hebben schuilgelegenheid nodig en kunnen bij schrik omhoog vliegen. Een kippenhok met een verhoogd nachthok en een trapje is daarom niet vanzelfsprekend bruikbaar voor kwartels. Zorg voor een droge, beschutte bodem; voor volwassen dieren hoort daar gelegenheid voor een zandbad bij. Het LICG licht deze verblijfseisen toe.

Controle van het verblijf vóór aankomst
Onderdeel Vraag om ter plekke te beantwoorden
Ruimte en schuilplekken Kunnen de dieren bewegen en elkaar ontwijken zonder de toegang tot voer of water te verliezen?
Dak, wanden en deur Kunnen de dieren ontsnappen of zich bij schrik bezeren? Kunnen roofdieren het verblijf bereiken?
Bodem Blijven de rustplekken droog en kun je natte of vervuilde bodembedekking weghalen?
Schoonmaak Kun je bij de drinkplek, schuilplaatsen en hoeken zonder de hele groep op te jagen?

Ook de Vlaamse huisdierwijzer voor kwartels benadrukt schuilplekken, bescherming tegen roofdieren en schoonmaak. Dat is verzorgingsadvies uit Vlaanderen, geen Nederlandse wettelijke maat voor een verblijf. Beperk bij een buitenverblijf bovendien contact met wilde vogels en hun uitwerpselen. Controleer bij de NVWA welke maatregelen voor hobbyvogels op dat moment gelden.

Voer en water voor kwartels bereikbaar en schoon houden

Kies voer dat past bij de soort en levensfase. Het LICG adviseert voor volwassen kwartels volledig siervogelvoer en voor kuikens passend opfokvoer; een verpakking met alleen ‘pluimvee’ zegt daarover nog niet genoeg. Vraag de huidige houder welk voer de dieren krijgen en leg dat vóór aankomst klaar.

Controleer of alle dieren bij het voer en water kunnen. Kijk dagelijks of voer vervuild raakt, haal resten weg en geef schoon drinkwater. Ververs het water minstens dagelijks en maak de drinkvoorziening schoon; bij warm weer kan vaker verversen nodig zijn. Het LICG geeft deze aanwijzingen voor drinkwater. De keuze voor een specifieke drinkbak vraagt een aparte beoordeling van bereikbaarheid en, bij kuikens, het risico om nat te worden.

Kwartels observeren en het verblijf regelmatig onderhouden

Kijk eerst rustig naar de dieren en begin daarna pas met schoonmaken. Zo kun je veranderingen opmerken zonder dat de verzorgingsronde hun gedrag meteen verstoort.

Praktische verzorgingsronde
Moment Dieren bekijken Verblijf nalopen
Dagelijks Tel de kwartels. Kijk of ze bewegen en of ze bij voer en water komen. Geef schoon water, controleer het voer en haal zichtbare vervuiling weg. Kijk of de afsluiting intact is.
Wekelijks Let wat uitgebreider op veren, poten en de rust binnen de groep. Maak vervuilde plekken schoon en controleer bodem en zandbad.
Wanneer nodig Noteer welke verandering je ziet en sinds wanneer. Vervang natte of sterk vervuilde bodembedekking meteen; plan ook een volledige vervanging.

Het LICG adviseert de bodembedekking minstens maandelijks volledig te vervangen. Wacht bij een natte plek niet op die geplande beurt.

Kwartelkuikens: warmte, passend voer en veilig drinkwater

Vraag eerst of een hen de kuikens grootbrengt of dat ze zonder hen worden opgevangen. Een hen met kuikens hoort volgens het LICG apart van de overige kwartels. Bij opvang zonder hen moet de warmtevoorziening al vóór aankomst geregeld zijn. Gebruik niet automatisch een instelling of voerschema voor kippenkuikens.

  • Warmte: controleer bij opvang zonder hen of de kuikens de warmte kunnen opzoeken én ervan weg kunnen bewegen. Bespreek de opzet voor jouw soort en leeftijd met een deskundige. Samendringen en aanhoudend piepen kunnen wijzen op kou; hijgen en gespreide vleugels kunnen wijzen op te veel warmte. Deze gedragsaanwijzingen staan in de Amerikaanse voorlichting van Illinois Extension over opfok zonder moeder.
  • Drinken: kijk of ieder kuiken met de snavel bij het water kan zonder in de drinkplek te stappen of nat te worden. Controleer dat opnieuw wanneer de dieren groeien. Illinois Extension bespreekt dit risico specifiek voor kwartels.
  • Voer en bodem: leg fijn, passend opfokvoer klaar en zorg voor een droge ondergrond met grip. Gebruik voor jonge kwartelkuikens geen zand als bodembedekking; het LICG noemt fijne houtkrullen of keukenpapier als alternatief.

Afwijkend gedrag bij kwartels: wanneer deskundig advies nodig is

Een kwartel die zich plots afzondert, suf is, bol zit of niet naar het voer komt, verdient snelle aandacht. Noteer wat je ziet en neem contact op met een dierenarts met ervaring met vogels; probeer niet zelf uit één verschijnsel een ziekte af te leiden. Het LICG beschrijft deze signalen.

Vermoed je vogelgriep, schakel dan direct een dierenarts in en zorg dat de verdenking wordt gemeld. De NVWA geeft aan wat particuliere vogelhouders moeten doen.