Praktische gids

Broedse kip verzorgen: gedrag herkennen en dagelijkse zorg organiseren

Een broedse kip zit langdurig op het nest en kan haar plek verdedigen. Dat is op zichzelf geen reden om in te grijpen. Geef haar rust, zorg dat ze bij voer en vers water kan en kijk of ze het nest kort verlaat om te eten, te drinken en zich te ontlasten. Het LICG beschrijft broeds gedrag bij kippen; de welzijnsleidraad van KLN bespreekt de verzorging van broedse hennen.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Een bereikbare voerplek

Voertrog voor Pluimvee met 12 Vakken, 20 cm – Gaun

Met deze compacte voertrog kun je voer dicht bij het nest aanbieden en tijdens je ronde zien hoeveel er nog ligt.

Let op bij je keuze Controleer of de hen de rand kan bereiken en de trog de route uit het nest niet blokkeert.

€3,40

Bekijk product →

Water in het zicht

Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun

Bij deze doorzichtige drinktoren zie je tijdens je dagelijkse ronde wanneer het water moet worden bijgevuld.

Let op bij je keuze Zet de toren stabiel buiten de doorgang en kijk of de hen er daadwerkelijk uit drinkt.

€9,50

Bekijk product →

Broeds gedrag bij een kip herkennen

Een broedse hen blijft lang op dezelfde nestplek zitten. Ze kan andere geluidjes maken, afwerend reageren wanneer je nadert en een kale plek op haar buik hebben. Kijk naar het geheel, niet naar één kenmerk. Lees meer over broedsheid bij het LICG.

Stel dat je hen telkens terugkeert naar hetzelfde nest en je hand wegpikt wanneer je eieren wilt rapen. Noteer wanneer je haar buiten het nest ziet en wat ze daar doet. Zo merk je ook op wanneer haar gedrag verandert.

Broeden begeleiden of de situatie laten beoordelen

Wil je kuikens? Een hen kan broeds zijn zonder haan. Alleen uit bevruchte eieren kunnen kuikens komen. Denk vooraf na over de ruimte, verzorging en bestemming van eventuele kuikens. Tijdens het broeden blijft belangrijk dat de hen het nest kan verlaten voor voer, water en ontlasting. Het LICG licht voortplanting en natuurbroed toe; KLN bespreekt de verantwoordelijkheid voor kuikens.

Wil je geen kuikens? Raap de eieren regelmatig. Dat kan de neiging om broeds te worden verminderen, maar ook dan kan een hen broeds blijven. Houd intussen haar verzorging op orde. Maak je je zorgen omdat ze nauwelijks van het nest komt of achteruit lijkt te gaan? Vraag een dierenarts met ervaring met kippen om advies in plaats van op eigen houtje een ingreep te kiezen. Zie de KLN leidraad over broedsheid en de uitleg van een dierenartsenpraktijk.

Een rustige plek en dagelijkse zorg bieden

Let erop dat andere kippen de hen niet voortdurend storen en dat ze zelf uit het nest kan komen. Kijk tijdens je dagelijkse ronde of de nestplek droog blijft, haal zichtbaar vuil weg, ververs het drinkwater en maak de waterbak schoon. Controleer ook of andere kippen haar de weg naar voer en water niet versperren. Het LICG geeft verzorgingsadvies voor kippen; de KLN leidraad noemt rust, veiligheid en toegang tot voer en water.

Zie je haar niet zelf van het nest komen? Maak onderscheid tussen wat je hebt waargenomen en wat je niet weet. Een lege voerbak vertelt bijvoorbeeld niet welke kip heeft gegeten. Noteer je twijfel en vraag advies als je haar toestand niet goed kunt beoordelen.

Voer en water bereikbaar houden met een schets op maat

Zet voer en water op korte afstand van het nest, maar niet in de ruimte waarin de hen moet kunnen zitten en bewegen. Kies geen vaste afstand op papier: controleer of juist deze hen de bakken kan bereiken, ook wanneer de andere kippen rondlopen. Houd het water schoon en zet de drinkbak zo neer dat hij niet gemakkelijk omvalt. De KLN leidraad noemt bereikbaarheid en een korte afstand; het LICG geeft advies over drinkbakken.

Teken je hok van bovenaf en zet de volgende letters op je schets. Vul alleen maten in die je in je eigen hok opneemt.

Kijk na het plaatsen of de hen voer en water werkelijk gebruikt. Vergelijk je de afmetingen van een andere bak, begin dan bij je schets en de gegevens van die uitvoering. In het Farmora overzicht voor kippen en pluimvee vind je de routes naar voerbakken en drinkbakken; het overzicht bewijst niet dat een bepaalde bak in jouw hok past.

Wanneer deskundige hulp nodig is: observaties vastleggen

Een hen kan op het nest afwerend zijn en tijdens het broeden minder eten en drinken. Is ze ook buiten het nest opvallend duf, reageert ze nauwelijks, zie je haar niet bij voer of water komen, of valt afwijkende mest op? Bespreek je waarnemingen met een dierenarts voor kippen. Neem bij benauwdheid of moeizaam ademen direct contact op. Probeer uit deze signalen niet zelf een diagnose af te leiden. Het LICG beschrijft broedsheid en ziekteverschijnselen; een dierenartsenpraktijk beschrijft aandachtspunten bij kippen.

Vertel ook wat je níét hebt kunnen vaststellen. Zo hoeft een vermoeden, zoals ‘ze drinkt niet’, niet voor een zekere waarneming door te gaan.