Kippen en pluimvee

Zitstok voor kippen zelf maken: van opmeten tot onderhoud

Praktische gids

Zitstok voor kippen zelf maken: van opmeten tot onderhoud

Een zitstok voor kippen zelf maken begint met kijken in het nachthok. Zoek stevige steunpunten, bepaal waar de kippen op en af kunnen stappen en controleer of je de stok later kunt uitnemen. Pas daarna maak en bevestig je de stok. Controleer vóór gebruik of hij stabiel ligt.

Inhoudsopgave
  1. Meet het hok op en bekijk bevestigingspunten en schoonmaaktoegang
  2. Controleer materiaal, afwerking en vorm van de zitstok
  3. Werk de randen glad af en bevestig de stok stevig
  4. Controleer gebruik, slijtage en vervuiling van de zitstok

Meet het hok op en bekijk bevestigingspunten en schoonmaaktoegang

Schets de plek van de stok op papier. Noteer de afstand tussen de mogelijke steunpunten en teken de deur, wanden, andere stokken en ruimte onder de nieuwe stok in. Probeer ook alvast langs welke route je hem voor het schoonmaken uit het hok haalt. Uitneembare zitstokken maken dat werk gemakkelijker, volgens het LICG en Utah State University Extension.

Wat zet je op je schets?
Controlepunt Noteer of probeer Beslis vóór het zagen
Steunpunten Waar kan de stok aan beide uiteinden rusten? Meet de afstand ertussen. Zijn de steunpunten en het hok op die plekken stevig?
Vrije ruimte Markeer wand, dak, doorgang en bestaande stokken. Kunnen de kippen erop zitten en zonder botsen op en af stappen?
Schoonmaak Bekijk de toegang tot de stok, de houders en de ruimte eronder. Kun je de stok eruit halen en ook onder de stok schoonmaken?

Het LICG adviseert minstens 30 centimeter tussen zitstok en wand en 30 tot 40 centimeter tussen zitstokken. Plaats meerdere stokken op dezelfde hoogte. Kies de hoogte met het formaat en de beweeglijkheid van jouw kippen in gedachten, niet op basis van één bouwvoorbeeld. Bekijk de aanwijzingen van het LICG.

Controleer materiaal, afwerking en vorm van de zitstok

Kies een rechte, stevige houten balk die op de geplande overspanning niet doorbuigt. Controleer het hout rondom op scheuren, losse splinters en een onbekende oude afwerking. Gebruik een beschadigd stuk niet voor de zitstok.

Voor het zitvlak beschrijft het LICG een rechthoekige tot ovale vorm, met de breedste zijde boven. Als richtpunt noemt het een breedte van ongeveer 4 centimeter voor krielkippen tot 7 centimeter voor zware kippen. Dat is de breedte van het vlak waarop de kip zit, niet een vaste diameter voor elke stok. Een Amerikaanse publicatie van Oregon State University Extension adviseert afgeronde bovenranden en waarschuwt voor een te smalle of te ronde stok. Gebruik voor de plaatsing in je nachthok de Nederlandse aanwijzingen van het LICG.

Een verf of beits is voor deze bouwstap niet nodig. Wil je toch een afwerking gebruiken, controleer dan eerst of die geschikt is voor deze toepassing. Laat kippen niet bij het werk of de dampen komen; het LICG waarschuwt voor dampen van verf en beits bij vogels.

Werk de randen glad af en bevestig de stok stevig

  1. Pas de balk eerst. Houd hem op de geplande plek en controleer de vrije ruimte en de route waarlangs je hem later uitneemt. Zaag pas als de lengte klopt.
  2. Werk het hout af. Rond de bovenranden af en schuur zaagsneden, uiteinden en ruwe plekken glad. Controleer ook de onderzijde op splinters en scherpe punten.
  3. Beoordeel de dragers. Laat beide uiteinden rusten op dragers die aan een stevig deel van het hok bevestigd kunnen worden. De juiste bevestiging hangt af van het materiaal van jouw hok; een schroefmaat voor ieder hok bestaat niet. Laat geen scherpe bevestigingsdelen uitsteken waar kippen bij kunnen.
  4. Controleer de verbinding. De stok mag niet rollen, verschuiven of onverwacht uit de dragers komen. Zorg dat je hem voor het schoonmaken wel bewust kunt losnemen.

Druk vóór gebruik rustig op het midden en bij beide uiteinden. Kijk of de balk zichtbaar doorbuigt, een drager beweegt of een wanddeel meegeeft. Gebruik de stok niet zolang dat gebeurt. Zo’n controle met de hand laat zien of iets loszit, maar bewijst geen draagvermogen. Twijfel je aan de sterkte van het hok of de bevestiging, laat de constructie dan beoordelen voordat de kippen erop gaan. Het LICG benadrukt dat een zitstok niet mag doorbuigen.

Controleer gebruik, slijtage en vervuiling van de zitstok

Kijk de eerste avonden waar de kippen slapen en hoe ze op en af stappen. Vermijden ze de stok of botsen ze bij het afstappen, bekijk dan de bereikbaarheid en vrije ruimte opnieuw. Controleer na de eerste nachten ook of de stok nog stabiel ligt.

Haal mest weg wanneer de stok vuil wordt. Het LICG adviseert zitstokken in elk geval eens per twee weken te reinigen. Kijk daarbij ook onder de stok, in de houders en bij aansluitingen: volgens het LICG kunnen mijten zich onder zitstokken en in kieren verbergen. Lees het verzorgingsadvies van het LICG.

Voel na het schoonmaken of er splinters of scheuren zijn ontstaan en controleer of de dragers nog vastzitten. Herstel een losse bevestiging of vervang een beschadigd onderdeel vóór de kippen de stok weer gebruiken. Loopt een kip mank of zie je een wond aan een voet, laat een dierenarts meekijken; leid de oorzaak niet zelf af uit de zitstok.