Stal voor vleesvee indelen: diergroepen, veilige routes en voorzieningen
Praktische gids
Stal voor vleesvee indelen: diergroepen, veilige routes en voorzieningen
Een stal voor vleesvee indelen begint met twee vragen: welke dieren komen erin en welk werk moet je er veilig kunnen doen? Teken eerst de diergroepen en hun verplaatsingen. Voeg daarna de routes voor personeel, voer en mest toe, samen met de voerplaatsen en drinkpunten. Zo zie je waar routes elkaar kruisen of een voorziening lastig bereikbaar is.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Herkomst, leeftijd en verplaatsingen van diergroepen
- Veilige routes voor dieren en personeel met ruimte voor hanteringsvoorzieningen
- Voerplaatsen en waterpunten: aanvoer, toevoer en reiniging
- Vloer, strooisel en mestafvoer op elkaar afstemmen
- Dierenwelzijn, ventilatie, constructie en lokale regels laten toetsen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een verplaatsbare voer of waterbak
Voerbak en Drinkbak met Handvatten, 60 l – Vplast
Deze bak van 60 liter met handvatten is een optie als je bij het indelen een losse plek voor voer of water wilt voorzien.
Let op bij je keuze Bepaal per diergroep of de inhoud en de route voor vullen en schoonmaken passend zijn.
Water afvoeren na het schoonmaken
Vloertrekker 50 cm – Bürsten Walter Premium
Met deze vloertrekker kun je water na het reinigen van een vloer richting een afvoer of deur duwen.
Let op bij je keuze Kijk op de stalschets waar het schoonmaakwater veilig naartoe kan.
Gereedschap voor de mestopruimronde
Kunststof Mestvork met Aluminium Steel 115 cm Zwart – Vplast
Deze mestvork met bijpassende steel is bruikbaar om mest bij een handmatige opruimronde te verzamelen.
Let op bij je keuze Ga na of een mestvork past bij het strooisel, de vloer en de manier waarop je mest verwijdert.
Gebruik de schets om ontwerpvragen te bespreken, niet als bouwtekening. Geef de vijf onderdelen hieronder elk een eigen letter of kleur.
Herkomst, leeftijd en verplaatsingen van diergroepen
Noteer per groep de herkomst, levensfase, verwachte instroom en het moment waarop dieren worden verplaatst of vertrekken. Maak ook duidelijk of je bijvoorbeeld zoogkoeien met kalveren, vleeskalveren of gespeend vleesvee wilt huisvesten. Die termen zijn niet uitwisselbaar: de officiële indeling van huisvestingssystemen onderscheidt deze diercategorieën, en voor kalveren gelden aanvullende welzijnseisen. Gebruik die indeling niet als kant en klaar groepsplan voor jouw bedrijf. Bekijk de diercategorieën bij IPLO en de eisen voor kalveren bij RVO.
| Onderwerp | Leg vast | Teken of bespreek |
|---|---|---|
| Aankomst | Herkomst en levensfase. | Waar dieren binnenkomen en hoe je ze kunt controleren. |
| Verblijf | Welke dieren je samen wilt houden. | De beoogde verblijven en toegang tot iedere groep. |
| Verplaatsing | Wanneer dieren worden geselecteerd, verplaatst of afgevoerd. | De route naar het volgende verblijf of de uitgang. |
| Verzorging | Welke ruimte beschikbaar is als een dier afzondering nodig heeft. | Hoe je dat dier kunt bereiken en verzorgen. |
Een ziek of gewond productiedier moet, als dat nodig is, in een geschikte ruimte kunnen worden afgezonderd. Bespreek met de bedrijfsdierenarts en een deskundige in vleesveehuisvesting hoe die mogelijkheid past bij jouw groepen en werkwijze. Lees de algemene welzijnseisen bij RVO.
Veilige routes voor dieren en personeel met ruimte voor hanteringsvoorzieningen
Trek op je schets een lijn voor iedere dierverplaatsing en een andere lijn voor de dagelijkse controleronde. Voeg de toegang tot hekken en installaties toe. Waar moet iemand tussen de runderen staan om een gewone taak uit te voeren? Stigas vraagt bij de beoordeling van een stal of dat onnodig kan worden voorkomen en of er een vluchtroute is wanneer werken tussen dieren toch nodig is. Gebruik de checklist Veilig werken met runderen.
| Laag | Zet op je schets | Vraag bij een kruising of knelpunt |
|---|---|---|
| A · Diergroepen | Verblijven en mogelijke volgende bestemmingen. | Kun je de bedoelde groep verplaatsen zonder een andere groep mee te nemen? |
| B · Dierroute | Routes naar selectie, verzorging en uitgang. | Waar moet een overgang afsluitbaar zijn? |
| C · Personeelsroute | Toegang voor controle en bediening van hekken. | Welke taak vraagt toegang tussen de dieren? |
| D · Voer en water | Voerplaatsen, drinkpunten en aanvoerroutes. | Blijven vullen, controleren en reinigen mogelijk? |
| E · Mest | Route voor verwijderen en plaats van opslag. | Wanneer kruist dit werk een dierroute of personeelsroute? |
Houd in het ontwerp ruimte vrij om dieren te kunnen afzonderen en veilig te hanteren. Welke hekken of behandelvoorzieningen daarvoor geschikt zijn, hangt af van de dieren en de werkzaamheden. Laat de route zeker beoordelen als je stieren houdt. De arbocatalogus bespreekt ook vleesstieren en noemt het afzonderen en vastzetten van dieren bij specifieke werkzaamheden. Lees de arbocatalogus over runderen en stieren.
Voerplaatsen en waterpunten: aanvoer, toevoer en reiniging
Markeer bij elk beoogd verblijf waar de dieren eten en drinken. Kijk vervolgens vanaf de werkroute: hoe komt voer op zijn plek, hoe controleer je de watertoevoer en hoe maak je de voorzieningen schoon? Voer en drinkinstallaties moeten verontreiniging en rivaliteit helpen voorkomen; alle dieren moeten voldoende gelegenheid krijgen om te eten en te drinken. Bekijk de eisen aan voer en drinkinstallaties bij RVO.
- Voer: is iedere voerplek bereikbaar wanneer een aangrenzend verblijf is afgesloten?
- Water: waar lopen de leidingen en welk deel moet je bij een storing kunnen bereiken?
- Reiniging: kun je bij de drinkplek en waar blijft water dat bij het schoonmaken vrijkomt?
- Controle: vanaf welke plek kun je zien of de voorzieningen functioneren?
Kies pas na deze vragen een uitvoering. Een losse bak vraagt om een vulroute; een aangesloten drinkbak vraagt ook aandacht voor leiding en onderhoud. In de Farmora categorie voeren en drinken kun je verschillende soorten voorzieningen bekijken. De categorie zegt niet welke voorziening bij jouw stal of diergroep past.
Vloer, strooisel en mestafvoer op elkaar afstemmen
Teken waar dieren liggen en lopen, waar strooisel binnenkomt en langs welke route je mest verwijdert. Bespreek daarna ondergrond, ligruimte en schoonmaak als één ontwerpvraag: is het verblijf goed te reinigen en kun je het werk uitvoeren terwijl dieren veilig zijn ondergebracht? De algemene huisvestingseisen vragen om een hygiënische, goed reinigbare ruimte. Voor kalveren gelden daarnaast specifieke eisen aan vloer en ligruimte. Bekijk de algemene eisen en de eisen voor kalveren.
Geef ook aan waar de mest blijft voordat deze het bedrijf verlaat. Mestopslag in of onder een stal kan meetellen als opslagruimte; hoeveel opslag jouw bedrijf nodig heeft, vergt een afzonderlijke berekening en beoordeling. Leid die capaciteit niet af uit de indelingsschets. Lees de toelichting van RVO over mestopslag.
Overweeg je drijfmest in of bij de stal, bespreek dan ook de veiligheid van opslag, openingen en werkzaamheden. Bij werk met drijfmest kunnen gevaarlijke mestgassen vrijkomen, ook in de stalruimte. Laat werkzaamheden waarbij die gassen kunnen vrijkomen door daarvoor deskundige mensen beoordelen en uitvoeren. Bekijk de arbocatalogus over mestgassen.
Dierenwelzijn, ventilatie, constructie en lokale regels laten toetsen
Leg de schets voor aan een deskundige in vleesveehuisvesting en de bedrijfsdierenarts. Vraag hen de groepsindeling, mogelijkheden voor controle en verzorging, en de toegang tot voer en water te beoordelen. Laat ventilatie en constructie afzonderlijk uitwerken door passende deskundigen. Voor productiedieren gelden onder meer eisen aan de lucht in het verblijf en aan de controle van aanwezige apparatuur. Bekijk de welzijnseisen bij RVO.
Controleer vóór bouwen of verbouwen ook wat op de gekozen locatie is toegestaan. Voor een veehouderij kunnen landelijke regels, het gemeentelijke omgevingsplan en regels van provincie of waterschap relevant zijn. Of voor de technische bouwactiviteit een vergunning of melding nodig is, vraagt een afzonderlijke beoordeling. Bekijk de locatie via Regels op de kaart, doe de Vergunningcheck en bespreek de uitkomst met de gemeente of omgevingsdienst en je bouwdeskundige. Lees de uitleg voor veehouderijen bij IPLO, de uitleg over de technische bouwactiviteit en de toelichting op Regels op de kaart.
Neem naar het ontwerpgesprek mee: je lijst met diergroepen, de schets met de vijf lagen en de plekken waar routes elkaar kruisen. Noteer per open vraag wie haar beoordeelt voordat je een vloer, voorziening of bouwkundige oplossing vastlegt.
