Praktische gids

Stal ontsmetten: reinigen en ontsmetten apart plannen

Kort antwoord: haal eerst mest, strooisel en voerresten weg. Reinig daarna de oppervlakken en controleer of er vuil is achtergebleven. Ontsmetten is een afzonderlijke stap: doe dat alleen met een middel waarvan het actuele voorschrift jouw toepassing toestaat. De GD beschrijft deze volgorde voor pluimveestallen; de NVWA legt de regels voor biociden uit.

Gebruik de keuzehulp ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Mest eerst opruimen

Kunststof Mestvork met Aluminium Steel Blauw – Vplast

Met deze complete mestvork verzamel je mest voordat je de stal nat reinigt.

Let op bij je keuze Kijk of een mestvork handig is voor het strooisel in jouw stal.

€47,95

Bekijk product →

Vloeren en wanden reinigen

Stalreiniger voor Wanden en Vloeren – Excellent Brandschoon

Deze stalreiniger is bedoeld om vastzittend vuil op vloeren en wanden los te maken voordat je het afspuit.

Let op bij je keuze Controleer de gebruiksaanwijzing voor jouw ondergrond en houd reinigen apart van eventueel ontsmetten.

€69,95

Bekijk product →

Plassen wegtrekken

Vloertrekker 50 cm – Bürsten Walter Premium

Met deze vloertrekker duw je water van een natte stalvloer richting een afvoer of deur.

Let op bij je keuze Bepaal vooraf waar je het water kunt afvoeren zonder schoongemaakte delen opnieuw vuil te maken.

€19,55

Bekijk product →

Stal ontsmetten: een plan per oppervlak maken

Loop de lege stal of box langs. Noteer per plek het materiaal, wat je moet reinigen en of dieren, voer of drinkwater ermee in aanraking komen. Een betonnen vloer en een rubberen mat vragen ieder om een eigen controle van de onderhoudsinstructie en een eventueel productvoorschrift. Leg ontsmetten als aparte taak vast, niet als automatisch onderdeel van schoonmaken. Biociden.nl legt het onderscheid uit.

Bij een paardenbox kun je zo de vloer en wanden reinigen, een rubberen mat apart behandelen en emmers buiten de box schoonmaken. University of Kentucky beschrijft het afzonderlijk schoonmaken van spullen bij paardenboxen. Een middel voor de vloer is niet vanzelf ook toegestaan voor een drinkemmer: volgens het Ctgb staat de volledige toegestane toepassing in het voorschrift van het specifieke middel.

De stal reinigen voordat je ontsmet

Leg een mestvork of schep, borstel, opvang voor vuil, water en een reinigingsmiddel klaar dat volgens de gebruiksaanwijzing bij de ondergrond past. Zet losse bakken op een plek waar je ze apart kunt reinigen. Het GD protocol voor pluimveestallen werkt de volgorde van droog vuil verwijderen en nat reinigen uit.

1. Maak de ruimte vrij. Breng de dieren naar een geschikte andere plek en haal losse bakken en bodembedekking weg.
2. Verwijder droog vuil. Ruim mest, strooisel en voerresten op.
3. Reinig. Gebruik een passend reinigingsmiddel volgens de gebruiksaanwijzing en spoel waar die aanwijzing dat vraagt.
4. Controleer. Kijk onder losse onderdelen en langs randen. Maak plekken met achtergebleven vuil opnieuw schoon en verwijder plassen voordat je een eventuele ontsmetting voorbereidt.

Achtergebleven vuil kan de werking van een ontsmettingsmiddel hinderen. De GD noemt reinigen vóór ontsmetten en het verwijderen van plassen.

Een ontsmettingsmiddel voor de stal controleren

Een reinigingsmiddel is niet automatisch een ontsmettingsmiddel. Controleer voor een biocide de productnaam en het toelatingsnummer op het etiket. Zoek het actuele voorschrift op en lees of het middel in Nederland is toegelaten voor jouw type gebruiker, doel, stalonderdeel en toepassing. Controleer ook de onderhoudsinstructie van het materiaal: toelating voor een toepassing bevestigt niet dat ieder materiaal tegen het middel bestand is. De NVWA beschrijft de regels voor toelating en gebruik; het Ctgb licht het wettelijk gebruiksvoorschrift toe.

Neem de bereidingswijze, manier van aanbrengen, eventuele verdunning, contacttijd, persoonlijke bescherming en aanwijzingen voor naspoelen en hergebruik over uit het voorschrift voor precies deze taak. Een samenvatting in een databank vervangt het volledige voorschrift niet, aldus het Ctgb. Bepaal pas na die controle welke applicator en bescherming je nodig hebt. Houd dieren buiten de te behandelen ruimte en meng een ontsmettingsmiddel niet met schoonmaakmiddelen. De NVWA licht veilig gebruik toe en waarschuwt bij desinfectie van diertransportmiddelen tegen mengen met andere middelen.

Let op bij hoeveelheden: staat er een hoeveelheid middel per liter water, dan kun je die hoeveelheid alleen voor die instructie vermenigvuldigen met het aantal liters water dat je gebruikt. Een verhouding per liter eindoplossing is iets anders; behandel die niet als een hoeveelheid per liter water. Een berekende hoeveelheid zegt op zichzelf niets over de geschiktheid of werkzaamheid van het middel. Is de instructie voor jouw toepassing niet leesbaar of ontbreekt die, vul dan geen verdunning of contacttijd in. Vraag de leverancier om het juiste voorschrift of kies een middel waarvan de toegestane toepassing wel duidelijk is.

De stal ontsmetten volgens het gebruiksvoorschrift

Werk per gekozen oppervlak of zone. Breng het middel aan zoals voorgeschreven en houd de contacttijd bij. Volg daarna de aanwijzingen over eventueel naspoelen, ventileren, drogen en hergebruik. Drogen vervangt de contacttijd niet. De NVWA benadrukt dat inwerktijd en afronding van het middel afhangen.

Controleer de afzonderlijk gereinigde bakken voordat je ze terugzet. Bij hergebruik van een paardenbox moet de stal schoon en droog zijn, zoals ook het LICG bij paardenhuisvesting noemt. Vermoed je bij een dier een besmettelijke ziekte, overleg dan met een dierenarts over de aanpak; dit schoonmaakplan is geen ziekteprotocol.

Schoonmaak en onderhoud van de stal bijhouden

Maak van iedere schoonmaaktaak een regel met de plek, het materiaal, de handeling, de uitvoerder en de datum. Noteer bij gebruik van een middel de productnaam en de geraadpleegde instructie. Schrijf achtergebleven vuil, een onleesbaar etiket of een andere openstaande actie op in plaats van de taak als afgerond te markeren. Bewaar het plan bij de gebruikte productinstructies, op papier of op je eigen apparaat, en controleer bij een volgende beurt of een voorschrift is gewijzigd. Kies het volgende schoonmaakmoment op basis van gebruik en vervuiling; de voorbeelden hieronder zijn geen vast interval voor ieder oppervlak of apparaat.

Voor paarden noemt de RVO een schone, droge stal en altijd schoon drinkwater. Voor productiedieren schrijft de RVO een dagelijkse controle van apparatuur en systemen in de verblijfsruimte voor. Wekelijks is hier alleen een eigen planningskeuze: neem onderhoudsintervallen voor apparatuur over uit de handleiding van jouw uitvoering. Volgens het LICG moet voor paarden en pony’s in de weide ook in de winter drinkwater beschikbaar zijn.

Houd schoonmaken en werking controleren als aparte taken. Een losse drinkbak moet je zelf vullen en verversen; bij een aangesloten bak controleer je ook of er water in komt. Kijk bij een voerbak naar achtergebleven resten. Het LICG adviseert voor kippen dagelijks water te verversen en de bak af te wassen, en kippenvoer goed afgesloten in een droge, koele ruimte te bewaren. Komt er geen water uit een drinkvoorziening, zorg dan dat de dieren kunnen drinken en laat de storing verhelpen. Voor productiedieren beschrijft de RVO dat storingen aan aanwezige systemen direct hersteld moeten worden of dat maatregelen nodig zijn om hun welzijn veilig te stellen.

Leg ook vast welk gereedschap je gebruikt en waar het ligt. Controleer bijvoorbeeld of een bezemsteel vastzit en een mestvork niet beschadigd is. Houd voor reserveonderdelen het merk, het vastgestelde model, het onderdeelnummer en de bewaarplek bij. Fabrikant Kerbl vermeldt bij drinkbak G51 ventiel 221886: een voorbeeld van een controleerbaar nummer, geen aanwijzing dat het op een andere bak past. Registreer bij een gebrek de datum, een tijdelijke maatregel en wie het herstel opvolgt. Sluit de melding pas nadat de voorziening opnieuw is gecontroleerd. Afspraken over diergezondheid horen in een aparte planning.