Stal en erf

Mond en klauwzeer: signalen doorgeven en insleep helpen voorkomen

Een bruin rund staat op stro in een stal, terwijl een houder het dier achter een houten hek bekijkt. Bij de ingang staat een paar laarzen.

Praktische gids

Mond en klauwzeer: signalen doorgeven en insleep helpen voorkomen

Vermoed je mond en klauwzeer bij je dieren? Bel je dierenarts en meld het vermoeden direct bij het Landelijk meldpunt voor dierziekten van de NVWA: 045 546 31 88. Wacht niet op een bevestigde diagnose. Vertel wat je ziet en volg de aanwijzingen die je krijgt. Bekijk de meldinformatie van de NVWA.

Een bruin rund staat op stro in een stal, terwijl een houder het dier achter een houten hek bekijkt. Bij de ingang staat een paar laarzen.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Actuele officiële informatie voor Nederland: bron en datum
  3. Signalen bij vatbare diersoorten: wanneer de dierenarts raadplegen?
  4. Waarnemingen vastleggen: dieren, tijdlijn en contacten
  5. Contact bij een verdenking: dierenarts en bevoegde instantie
  6. Schoonmaak en bezoekers volgens officiële adviezen

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Actuele officiële informatie voor Nederland: bron en datum

Nederland, geraadpleegd op 5 oktober 2026: de NVWA pagina over mond en klauwzeer vermeldde op die datum geen besmetting in Nederland. Dat zegt niets over de situatie wanneer je dit later leest. Controleer de NVWA pagina en de informatie van de Rijksoverheid opnieuw voor de actuele situatie en eventuele maatregelen.

Bij internationaal vervoer van evenhoevigen is ook de gedateerde NVWA landenlijst voor aanvullende reiniging en ontsmetting relevant. Controleer de versie die geldt voor het betreffende vervoer; gebruik geen oude landenlijst als instructie.

Signalen bij vatbare diersoorten: wanneer de dierenarts raadplegen?

Mond en klauwzeer kan voorkomen bij evenhoevigen, waaronder runderen, varkens, schapen en geiten. Redenen om direct te bellen zijn onder meer blaren in de bek, op de poten of op de uier, opvallend kwijlen, koorts of minder eten. Ook mank lopen en een daling van de melkproductie bij runderen kunnen voorkomen. Bij schapen en geiten kunnen verschijnselen minder opvallen. Deze signalen bewijzen niet dat een dier mond en klauwzeer heeft: beschrijf ze aan je dierenarts en meld een vermoeden bij de NVWA. Lees welke diersoorten en verschijnselen de NVWA noemt; bekijk ook de verschijnselen bij de Rijksoverheid.

Waarnemingen vastleggen: dieren, tijdlijn en contacten

Schrijf op wat je weet, maar stel het telefoongesprek niet uit om je aantekeningen compleet te maken. De NVWA onderzoekt een melding en brengt mogelijke besmettingsroutes in kaart. Lees hoe de NVWA een verdenking onderzoekt.

Notities voor het gesprek
Onderwerp Handig om bij de hand te hebben
Dieren Diersoort, locatie, herkenbare diernummers en welke dieren veranderingen laten zien.
Wat je zag Beschrijf de verschijnselen zonder er zelf een diagnose aan te verbinden.
Wanneer Het eerste moment waarop je iets opmerkte en eventuele veranderingen daarna.
Contacten Beschikbare gegevens over recente aanvoer en afvoer, bezoekers, vervoerders en gedeeld materiaal.

Contact bij een verdenking: dierenarts en bevoegde instantie

Neem meteen contact op met je dierenarts. Meld je eigen vermoeden ook direct bij het Landelijk meldpunt voor dierziekten van de NVWA. Is je dierenarts nog niet bereikbaar, wacht dan niet met die melding. Het meldpunt is dag en nacht bereikbaar. De NVWA onderzoekt het vermoeden en geeft zo nodig instructies. Vraag bij het bellen wat je met geplande bezoeken en verplaatsingen moet doen. Controleer het meldnummer bij de NVWA en lees wat de Rijksoverheid over het vervolg meldt.

Contactkaart voor een locatie in Nederland
Contact of gegeven Nummer of invulruimte
Eigen dierenarts Naam: __________ Telefoon: __________
Landelijk meldpunt voor dierziekten, NVWA 045 546 31 88
Locatie Adres: __________ UBN, indien van toepassing: __________
Contactpersoon Naam: __________ Telefoon: __________
Gesprek Tijdstip: __________ Gesproken met: __________ Instructies: __________

Schoonmaak en bezoekers volgens officiële adviezen

Bespreek voor gewone bedrijfsdagen met je dierenarts hoe bezoekers zich melden en hoe kleding, schoeisel en materialen de dierverblijven binnenkomen. Dat is relevant omdat besmette schoenen, kleding, materialen en voertuigen het virus kunnen verspreiden. De NVWA heeft een protocol voor bezoek aan vleeskalverbedrijven; dat is geen algemene bezoekersinstructie voor iedere locatie. Bekijk de beschreven verspreidingsroutes.

Bij een vermoeden vraag je de dierenarts en NVWA welke maatregelen op jouw locatie nodig zijn. Kies niet zelf een ontsmettingsmiddel op basis van een algemene winkelomschrijving. De NVWA informatie over toegelaten middelen maakt onderscheid naar toepassing en verwijst naar het wettelijke gebruiksvoorschrift.