Comisana schaap: herkomst, eigenschappen en verzorging
Rassenwijzer
Comisana schaap: herkomst, eigenschappen en verzorging
De Comisana is een schapenras uit Sicilië dat vooral op melkproductie wordt geselecteerd. Het ras kan interessant zijn als je wilt melken, maar de keuze draait niet om een veronderstelde opbrengst. Kun je ook de kudde verzorgen, de lammeren aandacht geven en het terugkerende melkwerk organiseren? De Italiaanse fokorganisatie beschrijft de melkgerichte selectie.
Ruimte voor een groep, dagelijkse verzorging en hulp wanneer je afwezig bent. Het melkgerichte rasprofiel is dan niet vanzelf een voordeel.
Een haalbare routine voor diercontrole, lammeren, melken en schoonmaken, ook op dagen waarop je weinig tijd hebt.
Naast die routine: een duidelijke afzetroute en een beoordeling van de voedselregels die bij jouw activiteiten horen.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een plek voor voer of water
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog van 20 liter kun je in de stal of buiten gebruiken voor voer of water tijdens de dagelijkse verzorging van de kudde.
Let op bij je keuze Kijk of de inhoud en het aantal troggen passen bij je groep, zodat alle schapen erbij kunnen.
De wolvacht scheren
Schapenscheermachine met 2 Accu's, Ook voor Runderen – Clipster FarmClipper Akku2
Voor het geplande scheren van de wolvacht kun je met deze schapenscheermachine op accu zonder snoer rond het dier werken.
Let op bij je keuze Bedenk of je zelf veilig kunt scheren of dit liever aan een ervaren scheerder overlaat.
Gereedschap voor klauwverzorging
Schapenpootmesje haringkaak classic, 16,5 cm
Dit handmesje is bedoeld voor de klauwverzorging van schapen, die je naast de dagelijkse controle moet inplannen.
Let op bij je keuze Gebruik het mesje alleen als je weet hoe je een klauw veilig verzorgt; vraag anders hulp.
- Rasnaam: Comisana.
- Herkomst: Sicilië; de naam verwijst naar Comiso.
- Uiterlijk volgens de Italiaanse rasbeschrijving: een roodbruine kop, meestal met een witte bles, en een witte vacht.
- Gebruiksrichting: voornamelijk melk.
Dit zijn raskenmerken, geen bewijs van de afstamming of melkproductie van een aangeboden dier. Bekijk de Italiaanse rasbeschrijving van AssoNaPa.
Officiële rasnaam, herkomst en herkenning
AssoNaPa noemt het ras Comisana en beschrijft Sicilië als zijn oorsprongsgebied. De naam komt van de plaats Comiso. De bijnaam Faccia rossa verwijst naar de roodbruine kop. Volgens de Italiaanse beschrijving hebben de dieren meestal een witte streep over het gezicht, oren die hangen of half opgericht staan, een witte wolvacht en geen hoorns. Het uiterlijk van een individueel schaap kan afwijken. Bron: AssoNaPa, rasbeschrijving.
Een passende koptekening is een aanleiding om verder te vragen, geen stamboekbewijs. Wordt een dier als geregistreerde Comisana aangeboden? Vraag welk document bij dat dier hoort en vergelijk de identificatiecode met de gegevens op het document. Het Italiaanse fokprogramma kent verschillende registratiesecties; vraag daarom ook wat de vermelde registratie precies aantoont. Bron: AssoNaPa, fokprogramma.
Gebruik en melkeigenschappen van het Comisana schaap
In het Italiaanse fokprogramma staat de Comisana bij de rassen die voornamelijk voor melkproductie worden geselecteerd. Daarbij worden melkgegevens verzameld. De rasbeschrijving onderscheidt bij haar productiecijfers onder meer ooien die al vaker hebben gelammerd en verschillende houderijsystemen. Gebruik zulke cijfers niet als voorspelling voor een Nederlandse ooi. Vraag, als melk je doel is, naar herleidbare gegevens van het dier dat je wilt kopen en naar de periode waarin ze zijn gemeten. Bron: AssoNaPa, fokprogramma; rasbeschrijving.
| Doel | Wat moet je vooraf kunnen organiseren? |
|---|---|
| Schapen houden zonder melkplan | Ruimte voor een groep, dagelijkse verzorging en hulp wanneer je afwezig bent. Het melkgerichte rasprofiel is dan niet vanzelf een voordeel. |
| Zelf melken | Een haalbare routine voor diercontrole, lammeren, melken en schoonmaken, ook op dagen waarop je weinig tijd hebt. |
| Melk of zuivel verkopen | Naast die routine: een duidelijke afzetroute en een beoordeling van de voedselregels die bij jouw activiteiten horen. |
Schapen horen bij soortgenoten te leven. Voor de productie en verwerking van melk gelden hygiënevoorschriften; welke registratie of erkenning nodig is, hangt af van de werkzaamheden en afzet. Bron: LICG, schaap; COKZ, registratie en erkenning.
Kudde, hygiëne en dagelijks werk bij melkhouderij
Maak vóór aankoop een weekindeling. Wie kijkt naar de ooien en lammeren, wie melkt, wie reinigt het gebruikte materiaal en wie kan overnemen als de vaste verzorger uitvalt? Leg ook vast wie een afwijking aan een dier opmerkt en een dierenarts inschakelt. Een melkplan moet passen naast de gewone zorg voor de hele groep.
Wil je melk of zuivel verkopen, werk dan eerst uit wat je precies gaat leveren en aan wie. Het COKZ beschrijft hygiënevoorschriften voor melkveehouderij en boerderijmelk, onder meer voor diergezondheid, water, personeel, melk en onderzoek. Zuivelbedrijven moeten volgens het COKZ worden geregistreerd of erkend. Een melkveehouderij is niet op grond van die activiteit alleen erkenningsplichtig; voor zuivelbereiding hangt de beoordeling mede af van de wijze van verkoop. Vraag het COKZ welke route bij jouw plan past. Bron: COKZ, melkveehouderij; registratie en erkenning.
Controleer ook de Nederlandse maatregelen tegen Q koorts. Voor bedrijven met 50 of meer melkschapen en/of melkgeiten, inclusief opfok, noemt de NVWA onder meer verplichte vaccinatie, registratie van vaccinaties en onderzoek van de melk. Voor locaties waar bezoekers komen gelden eveneens specifieke maatregelen. De regels verschillen dus per situatie. Bron: NVWA, maatregelen tegen Q koorts.
Voer, water, vacht en dagelijkse controle
Zorg voor een groep soortgenoten, passend voer en voortdurend vers drinkwater. Beoordeel de conditie van de dieren actief; een dikke vacht kan veranderingen verhullen. Bespreek de voeding van bijvoorbeeld drachtige of zogende ooien op basis van hun werkelijke situatie, niet alleen hun rasnaam. Plan ook controle van de klauwen en het scheren van de wolvacht. Bron: LICG, schaap; AssoNaPa, vachttype.
| Waar kijk je naar? | Wat vraagt extra aandacht? |
|---|---|
| Groep en eetgedrag | Een schaap dat zich afzondert, sloom is of opvallend minder eet. |
| Water en voerplek | Water dat niet bereikbaar of niet vers is, of dieren die moeilijk bij het voer komen. |
| Vacht en achterhand | Vervuiling, schuren of zichtbare huidproblemen. |
| Gang en klauwen | Kreupelheid of moeite met bewegen. |
| Ooi die wordt gemolken | Een verandering aan de uier of melk, zeker als het dier zich ook anders gedraagt. |
Bekijk een dier met een afwijking nader en raadpleeg een dierenarts als je ziekte vermoedt. Het LICG noemt onder meer afzondering, sloomheid, vermagering en een vervuilde achterhand als signalen om serieus te nemen. Bron: LICG, schaap. Voor algemene benodigdheden kun je de categorie schapen en geiten bekijken; controleer per artikel het bedoelde gebruik.
Identiteit, gezondheid en registratie bij aankoop
Leg bij aankoop het aangeboden dier, zijn identificatie en de papieren naast elkaar. Vraag naar de herkomst, recente gezondheid en verzorging. Worden afstamming of melkresultaten genoemd, vraag dan om documenten en gegevens die bij de identificatiecode van juist dit dier horen. Een Italiaans stamboekdocument kan een afstammingsclaim onderbouwen; het vervangt de Nederlandse identificatie en registratie niet. Bron: AssoNaPa, fokprogramma; RVO, registratie van schapen.
In Nederland heb je voor een locatie met schapen een UBN nodig, ook als je ze hobbymatig houdt. Schapen moeten twee goedgekeurde identificatiemiddelen hebben. De nieuwe houder meldt een aanvoer binnen zeven kalenderdagen; bij verplaatsing moet tijdens het transport een vervoersdocument aanwezig zijn. Controleer deze zaken vóórdat het dier vertrekt. Bron: RVO, UBN; identificatie; meldingen en vervoersdocument.
Een advertentie met ‘veel melk’ is geen bruikbaar uitgangspunt voor je planning als onduidelijk blijft over welke ooi, meetperiode en omstandigheden het gaat. Beoordeel de aankoop dan zonder die opbrengst als vast gegeven mee te rekenen.
