BVD bij runderen: preventie en vragen voor de dierenarts
Praktische gids
BVD bij runderen: preventie en vragen voor de dierenarts
Wil je BVD bij runderen helpen voorkomen? Begin met drie vragen voor je dierenarts: wat is de actuele status van je bedrijf, wat weet je over nieuwe dieren en welke onderzoeksuitslagen zijn beschikbaar? Een rund kan er gezond uitzien en toch BVD verspreiden. Alleen op verschijnselen afgaan is daarom niet genoeg. Royal GD licht BVD en het belang van onderzoek toe.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- BVD in de rundveehouderij: betekenis en mogelijke besmettingsroutes
- Bedrijfsstatus, diergegevens en herkomstdocumenten
- Nieuwe runderen en contact tussen groepen bespreken
- Onderzoeksuitslagen en vervolgstappen met de dierenarts bespreken
- Actuele BVD programma’s en plaatselijke afspraken
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Spanning op de afrastering controleren
Schrikdraadtester met 4 LED Niveaus, zonder Grondpiek – Gobel
Als runderen naast een andere koppel weiden, kun je met deze tester op verschillende plekken de spanning van een elektrische afrastering controleren.
Let op bij je keuze Controleer ook of de afrastering contact tussen de koppels voorkomt; spanning alleen zegt daar niet genoeg over.
Leg voor het gesprek klaar: de status van je eigen bedrijf, gegevens over de herkomst van aangevoerde dieren, volledige beschikbare onderzoeksverslagen en een overzicht van mogelijk contact met andere runderen. De vragen hieronder helpen je ontbrekende informatie te vinden; de beoordeling ervan hoort bij je dierenarts.
BVD in de rundveehouderij: betekenis en mogelijke besmettingsroutes
BVD staat voor boviene virus diarree en wordt veroorzaakt door een virus. Besmetting kan plaatsvinden door contact met een geïnfecteerd rund. Vooral een blijvend geïnfecteerd dier is belangrijk voor de verspreiding. Raakt een rund tijdens de dracht besmet, dan kan een kalf geboren worden dat blijvend geïnfecteerd is. Zo’n kalf kan er bij de geboorte gezond uitzien. Verschijnselen zoals diarree, koorts of verwerpen kunnen voorkomen, maar bewijzen op zichzelf geen BVD. Lees de dierziekteinformatie van Royal GD.
Breng ook andere mogelijke contacten in beeld: runderen die naast een andere koppel weiden, gezamenlijk vervoer en materiaal of kleding die op meer bedrijven worden gebruikt. De preventiechecklist van Royal GD noemt deze punten, evenals contact tussen kalveren en drachtig vee. Welke daarvan voor jouw bedrijf van belang zijn, hangt af van de eigen situatie.
Bedrijfsstatus, diergegevens en herkomstdocumenten
Vraag bij geplande aanvoer naar de actuele BVD status van het herkomstbedrijf en noteer wanneer die is gecontroleerd. Vraag ook welke uitslagen bij het rund zelf horen. De registratie van een dier en een uitslag van BVD onderzoek zijn verschillende gegevens. Royal GD adviseert om de status van herkomst en bestemming vóór aanvoer te vergelijken en de herkomststatus op de dag van aanvoer opnieuw te controleren. Bekijk de risicocheck voor aanvoer van Royal GD.
| Onderwerp | Leg klaar of vraag op | Bespreek |
|---|---|---|
| Eigen bedrijf | De actuele BVD status en berichten over een eventuele wijziging. | Welke afspraken gelden voor ons bedrijf? |
| Herkomst | Het herkomstbedrijf, de actuele status en de datum van controle. | Wat betekent deze herkomst voor onze plannen? |
| Het rund | De identificatie, geplande aanvoerdatum en, als dat van toepassing is, gegevens over de dracht. | Welke informatie ontbreekt nog over dit dier? |
| Onderzoek | De volledige beschikbare verslagen, met dieridentificatie, monster en onderzoeksdatum. | Wat kunnen deze verslagen wel en niet zeggen? |
| Contacten | Een overzicht van vervoer, uitscharen en mogelijk contact met andere koppels. | Welke contacten vragen om aandacht? |
Wordt een rund op je UBN aangevoerd, dan moet de aanvoer binnen drie werkdagen in I&R worden gemeld. Dat is een registratie van de aanvoer, geen bevestiging van de BVD status. RVO beschrijft de meldtermijn.
Nieuwe runderen en contact tussen groepen bespreken
Loop vóór aanvoer de route van het dier door, van het herkomstbedrijf en het vervoer tot de plek waar het op jouw bedrijf terechtkomt. Maak met de dierenarts afspraken die passen bij je bedrijfsstatus en de beschikbare informatie. Aanvoer, vervoer, diercontact en materiaalgebruik komen ook terug in de BVD checklist van Royal GD.
- Vóór vertrek: wie controleert de herkomststatus en vraagt ontbrekende diergegevens op?
- Bij aankomst: waar komt het dier terecht zolang gegevens nog niet zijn beoordeeld, en wie beslist over contact met de koppel?
- Tussen groepen: kunnen dieren elkaar tegenkomen tijdens verplaatsen, weiden of uitscharen?
- Via mensen en materiaal: welke bezoekers, vervoerders en hulpmiddelen bewegen tussen bedrijven of diergroepen?
- Bij een wijziging: wie informeert de dierenarts als de aanvoer verandert of een uitslag ontbreekt?
Een ontbrekende uitslag geeft geen antwoord op de vraag of een dier besmet is. Bespreek vóór toevoeging aan een groep welke gegevens nog nodig zijn en welke aanpak daarbij past.
Onderzoeksuitslagen en vervolgstappen met de dierenarts bespreken
Onderzoek naar het virus en onderzoek naar antistoffen beantwoorden verschillende vragen. Ook het soort monster en het moment van onderzoek kunnen van belang zijn. Vraag je dierenarts daarom het volledige verslag te beoordelen in samenhang met het dier en de bedrijfssituatie. Een losse uitslag of een verschijnsel is geen zelfstandige diagnose. Royal GD beschrijft de verschillende vormen van BVD onderzoek.
Noteer na het gesprek wat nog onbekend is, wie eventuele vervolgstappen afstemt en wanneer je opnieuw contact opneemt. Zie je ziekteverschijnselen of verwerpingen, geef dan aan je dierenarts door wat je hebt gezien en wanneer.
Actuele BVD programma’s en plaatselijke afspraken
In Nederland geldt een private BVD aanpak in de melkveehouderij. Melkveehouders nemen via de leveringsvoorwaarden van hun zuivelonderneming deel; voor niet melkleverende bedrijven gelden andere deelnameafspraken. Vraag daarom welk programma en welke afspraken bij jouw bedrijf horen. ZuivelNL beschrijft het onderscheid in deelname.
In een Kamerbrief van 11 juni 2026 noemt de overheid 1 januari 2028 als streefdatum voor de start van een nationaal BVD bestrijdingsprogramma. Dat is geen beschrijving van regels die nu al voor ieder rundveebedrijf gelden. Controleer bij een wijziging de actuele regeling en bespreek de gevolgen voor je bedrijf met je dierenarts. Lees het gepubliceerde Kamerstuk.
Speelt export een rol? Een BVD vrijstatus volgens Royal GD is niet hetzelfde als een Europese vrije BVD status. Laat de toepasselijke voorwaarden voor de voorgenomen verplaatsing afzonderlijk controleren. De NVWA legt dit onderscheid uit.
