Zwartbles schapen: kenmerken en praktische verzorging
Rassenwijzer
Zwartbles schapen: kenmerken en praktische verzorging
Een zwartbles herken je aan de witte bles op de kop, maar aan de aftekening alleen kun je zijn afstamming niet vaststellen. Wil je zwartbles schapen houden? Zorg dan eerst dat je meerdere schapen samen kunt houden en voldoende weide, beschutting, drinkwater en hulp bij het scheren hebt. Beoordeel daarna de dieren die je wilt kopen: hun formaat, gezondheid en achtergrond kunnen verschillen. De Zwartbles Fokkersgroep beschrijft het uiterlijk; het LICG beschrijft de basiszorg.
Nederlands ras met oorsprong in Friesland.
Een witte bles, witte aftekening rond minstens de achterbenen en een witte staartpunt. De wolkleur kan met de leeftijd veranderen.
Een gerekt, vrij hoogbenig en ongehoornd schaap.
De Nederlandse populatie staat bij de stichting als bedreigd vermeld.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Ras, populatie en benamingen van zwartbles schapen
- Volwassen formaat, gebruiksdoel en verschillen in gedrag
- Formaat, vachtverzorging en inrichting voor een kleine kudde
- Samen houden, verblijf en dagelijkse verzorging
- Voer, water en uitrusting passend bij schapen en hun formaat
- Twee houderijsituaties: ruimte, tijd, voorzieningen en vragen aan de fokker
- Veelgestelde vragen over het houden van zwartbles schapen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een plek voor voer of water
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog van 20 liter kun je binnen of buiten gebruiken voor voer of water.
Let op bij je keuze Controleer of alle schapen erbij kunnen en of 20 liter past bij je drinkwaterplan.
Palen voor de weideafrastering
Instappaal met Stijgbeugel, 115 cm, Wit – ZoneGuard
Deze instappaal is bedoeld om afrasteringslijnen voor onder meer schapen op hun plek te houden.
Let op bij je keuze Bepaal de plaatsing aan de hand van je terrein en controleer of de ogen passen bij het gekozen lint.
Lint voor de weideafrastering
Schriklint 10 mm Wit met 4 RVS Draden, 200 m – ZoneGuard Basic
Dit schriklint van 10 mm is bedoeld voor afrasteringen voor onder meer schapen.
Let op bij je keuze Stem de hoogte en inrichting van de afrastering af op je dieren, ook als er lammeren zijn.
Ras, populatie en benamingen van zwartbles schapen
De zwartbles is een Nederlands schapenras met wortels in Friesland. Je komt zowel de naam zwartbleszwartblesschaap tegen. Stichting Zeldzame Huisdierrassen duidt de Nederlandse raspopulatie aan als bedreigd. Dat zegt iets over het behoud van de populatie, niet over de gezondheid van een afzonderlijk dier. Lees het rasportret van de stichting.
| Kenmerk | Wat je kunt verwachten | Bron |
|---|---|---|
| Herkomst | Nederlands ras met oorsprong in Friesland. | Stichting Zeldzame Huisdierrassen |
| Aftekening | Een witte bles, witte aftekening rond minstens de achterbenen en een witte staartpunt. De wolkleur kan met de leeftijd veranderen. | Zwartbles Fokkersgroep |
| Bouw | Een gerekt, vrij hoogbenig en ongehoornd schaap. | Zwartbles Fokkersgroep |
| Rasstatus | De Nederlandse populatie staat bij de stichting als bedreigd vermeld. | Stichting Zeldzame Huisdierrassen |
Een schaap met deze kleuren is niet automatisch een ingeschreven zwartbles. Vraag bij aangeboden stamboekdieren om het afstammingsbewijs en de naam van de organisatie. De Zwartbles Fokkersgroep onderscheidt stamboek, register en hulpboek; vooral een inschrijving in het hulpboek is niet hetzelfde als bevestigde raszuivere afstamming. Bekijk wat de registratievormen betekenen.
Volwassen formaat, gebruiksdoel en verschillen in gedrag
Een volwassen zwartbles is een groot schaap, maar rasbeschrijvingen geven geen vaste maat voor ieder dier. De Zwartbles Fokkersgroep noemt als goede schofthoogte 75 tot 80 cm voor een ooi en 85 tot 90 cm voor een ram. Het gepubliceerde reglement van het Nederlands Zwartbles Schapenstamboek uit 2022 noemt als fokdoel 78 tot 85 cm voor ooien en 88 tot 95 cm voor rammen. Dit zijn doelen van twee organisaties, geen gegarandeerde maten. Bekijk de bouw van het dier zelf en vraag bij jonge dieren naar de volwassen ouders. Fokdoel van de Fokkersgroep; reglement van het Nederlands Zwartbles Schapenstamboek, bijlage VI.
De zwartbles wordt onder meer gewaardeerd om wol en vlees. Stichting Zeldzame Huisdierrassen beschrijft zwartblessen als doorgaans rustig en goed mak te maken. Neem dat niet als belofte voor een individuele ooi of ram: kijk hoe het dier zich in de groep gedraagt en vraag hoe het gewend is om benaderd en gehanteerd te worden. Rasportret van Stichting Zeldzame Huisdierrassen.
Formaat, vachtverzorging en inrichting voor een kleine kudde
Regel vóór de komst van de schapen wie ze scheert en waar je ze daarvoor rustig kunt verzamelen. Scheren is voor een beginner lastig; het LICG raadt veel houders aan dit aan een ervaren scheerder over te laten. Pas geschoren schapen hebben beschutting nodig tegen kou en felle zon. Lees de uitleg van het LICG over scheren.
Loop je terrein na alsof je er met een scheerder of dierenarts moet werken. Kun je de groep naar een afsluitbare plek leiden en daar één dier bereiken? Is de afrastering ook voor eventuele lammeren veilig? Zijn water en beschutting bereikbaar wanneer je een perceel tijdelijk niet gebruikt? Een aantal vierkante meters op papier beantwoordt die vragen niet. De Nederlandse welzijnsregels vragen een geschikte weide en bescherming tegen extreme weersomstandigheden. De NVWA licht deze eisen toe.
Samen houden, verblijf en dagelijkse verzorging
Schapen zijn kuddedieren. Ook een zwartbles op een ruim perceel heeft soortgenoten nodig. Voor algemene aanwijzingen over groepshuisvesting, weide en verzorging kun je terecht bij het LICG.
Wat controleer je zelf?
- Dagelijks: kijk of alle dieren aanwezig zijn, lopen en eten zoals je van ze gewend bent. Controleer het drinkwater en of ze bij schaduw of beschutting kunnen.
- Regelmatig van dichtbij: bekijk de klauwen en beoordeel de lichaamsconditie ook onder de wol. Veranderingen zijn door een dikke vacht niet altijd vanaf het hek te zien.
- Vooruit plannen: regel een scheerder en vraag een ervaren houder hoe je de klauwen beoordeelt. Bespreek vragen over parasieten of teruglopende conditie met een dierenarts.
- Bij afwijkingen: bel een dierenarts als een schaap duidelijk minder eet, sloom is, kreupel loopt of achteruitgaat.
Het LICG bespreekt controle van conditie en klauwen en de verzorging van de vacht. Lees de uitgebreide verzorgingsinformatie.
Ook voor een hobbykudde heb je een UBN voor de dierlocatie nodig. Controleer bij overname de identificatie van de schapen, meld de aanvoer binnen zeven kalenderdagen en houd een bedrijfsregister bij. Rasregistratie vervangt deze overheidsregistratie niet. RVO over het UBN, identificatie en meldingen en het bedrijfsregister.
Voer, water en uitrusting passend bij schapen en hun formaat
Gras en hooi zijn ruwvoer voor schapen; vers drinkwater moet altijd beschikbaar zijn. Of een dier aanvullend voer nodig heeft, hangt onder meer af van groei, conditie en dracht of het zogen van lammeren. Stel dus geen rantsoen samen op basis van alleen de rasnaam. Gebruik niet zonder deskundig advies brokken die voor runderen of geiten bedoeld zijn. LICG over voeding voor schapen.
| Voorziening | Wat controleer je op jouw plek? |
|---|---|
| Drinkplek | Kunnen de dieren erbij, blijft er ook bij vorst water beschikbaar en kun je de bak schoonhouden? |
| Voerplek | Kunnen alle dieren bij het voer zonder klem te raken of verdrongen te worden? |
| Afrastering en doorgangen | Zijn ze bruikbaar voor jouw dieren, ook als er lammeren zijn? Welke maten en soortvermelding geeft de aanbieder? |
| Verzorgingsplek | Kan een ervaren verzorger of scheerder er een individueel schaap rustig bereiken? |
Bij Farmora kun je beginnen in de categorie benodigdheden voor schapen en geiten. De categorie huid en vacht bevat ook hulpmiddelen voor schapen. Een categoriepagina zegt nog niet of een afzonderlijk artikel bij jouw dieren en werkwijze past; controleer daarvoor de concrete productspecificaties.
Twee houderijsituaties: ruimte, tijd, voorzieningen en vragen aan de fokker
Deze situaties zijn denkvoorbeelden, geen aanbevolen aantal dieren of voorgeschreven perceeloppervlak. Ze laten zien welke vragen je vóór aanschaf kunt oplossen.
| Beslispunt | Twee ooien op één perceel | Uitbreiding van een bestaande groep |
|---|---|---|
| Ruimte | Er is grasland, maar geen tweede af te zetten deel. Waar verblijven de dieren als je het perceel tijdelijk wilt ontzien? | Er zijn meerdere delen. Blijven water en beschutting bereikbaar voor de grotere groep? |
| Tijd | Dagelijkse controle lukt, maar er is nog geen scheerder geregeld. Maak die afspraak voordat de dieren komen. | Er is ervaring met schapen. Is er ook tijd om ieder nieuw dier afzonderlijk te observeren? |
| Voorzieningen | De afrastering staat; een plek om één dier apart te zetten ontbreekt nog. | Er is een werkvak. Zijn doorgangen, voerplekken en drinkplekken ook voor de samengestelde groep bruikbaar? |
| Vragen aan de fokker | Zijn de ooien gedekt of bij een ram geweest? Wat is bekend over hun afstamming, verzorging en formaat? | Hoe gedragen de nieuwkomers zich in hun huidige groep? Is er een vruchtbare ram betrokken? |
Vraag per dier naar leeftijd, identificatie, eventuele afstammingspapieren, recente klauw en vachtverzorging en gewenning aan hanteren. Laat je de groep uitbreiden, bespreek dan ook hoe je de nieuwe dieren kunt opvangen en observeren. Leg gezondheidsvragen voor aan een schapendierenarts; vraag de betrokken rasorganisatie wat een aangeboden afstammingsbewijs precies bevestigt.
Veelgestelde vragen over het houden van zwartbles schapen
Is een schaap met een witte bles altijd een zwartbles?
Nee. De aftekening past bij de rasomschrijving, maar bewijst geen afstamming. Vraag naar de papieren als stamboekregistratie voor jou belangrijk is.
Hoe groot wordt een zwartbles?
Het ras wordt als groot beschreven, maar de gewenste schofthoogtes verschillen tussen de geraadpleegde Nederlandse rasorganisaties. Gebruik die fokdoelen niet als maat voor een dier dat je nog niet hebt bekeken. Bekijk het fokdoel van de Fokkersgroep en dat in het gepubliceerde NZS reglement.
Kan ik één zwartbles houden als ik veel grond heb?
Nee, veel grond vervangt geen soortgenoten. Het LICG adviseert schapen in een groep te houden. Beoordeel of je ruimte en voorzieningen voor de hele groep geschikt zijn.
