Veilig omgaan met varkens bij dagelijks contact
Praktische gids
Veilig omgaan met varkens bij dagelijks contact
Veilig omgaan met varkens begint met kijken, niet met aaien. Bekijk wat de dieren doen voordat je een verblijf opent. Ga alleen naar binnen als dat nodig is, weet hoe je weer naar buiten kunt en geef varkens ruimte om afstand te nemen. Is de groep onrustig of is je terugweg niet vrij? Stel direct contact uit. Ook een bekend varken kan anders reageren dan je verwacht. Stigas geeft veiligheidsadvies voor omgang met varkens.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Voer op een vaste plek
Voerton met Deksel en Slot, 80 l – Vplast
Een ton met deksel en slot houdt droog voer bij elkaar voor de dagelijkse verzorging.
Let op bij je keuze Zet de ton buiten de werkroute, op een plek die je kunt bereiken zonder tussen de varkens te lopen.
Bezigheid in het verblijf
Antibijtring voor Varkens met Ophangketting, 18 cm
Deze ring kun je met de meegeleverde ketting ophangen als bezigheid voor varkens in hun verblijf.
Let op bij je keuze Kies een plek waar de dieren erbij kunnen zonder dat de ring de toegang of je terugweg hindert.
Waarom verzorging en gedrag van varkens vóór aaien gaan
Een dagelijks bezoek aan het verblijf draait om verzorging en observatie, niet om een aaimoment. Varkens leven in groepen en besteden tijd aan onder meer rusten, voedsel zoeken en wroeten. Laat een dier dat daarmee bezig is met rust als je niets van hem nodig hebt. Naar je toe komen is op zichzelf geen uitnodiging om het aan te raken. Het LICG beschrijft het gedrag en de behoeften van tamme varkens.
Contact vervangt geen passende verzorging of inrichting van het verblijf. In Nederland gelden welzijnseisen voor zowel bedrijven als mensen die varkens voor de hobby houden. RVO licht die eisen toe.
Contact voorbereiden: toegang, groep, toezicht en uitwijkruimte
Kijk eerst vanaf buiten: welke dieren zijn er, waar staan ze en wat gebeurt er in de groep? Wees extra terughoudend rond het werpen, bij een nieuwe verzorger of na het samenvoegen van groepen. Bepaal vóór je een hek opent hoe je weer wegkomt. Houd de werkroute vrij en vraag hulp bij een risicovolle taak. Dit sluit aan bij de maatregelen van Stigas voor veilig werken met varkens.
| Plek | Vraag vooraf | Als het antwoord nee is |
|---|---|---|
| Dierenruimte | Kunnen de varkens weg van de toegang zonder langs mij te moeten? | Blijf buiten en stel direct contact uit. |
| Toegang en werkroute | Is mijn terugweg vrij en weet ik hoe het hek sluit? | Maak de route eerst vrij of voer de taak niet van binnenuit uit. |
| Bezoekerszijde | Weten bezoekers waar ze blijven en houdt iemand toezicht? | Laat hen op afstand kijken; open het verblijf niet voor bezoek. |
Maak voor bezoekers duidelijk waar ze mogen lopen en staan. Kinderen horen niet zonder begeleiding bij dieren te komen. Het stappenplan van Stigas voor bezoek op de boerderij adviseert duidelijke routes, regels en begeleiding.
Houding en reacties van varkens: wanneer neem je afstand?
Let vooral op veranderingen in het gedrag van het dier én de groep. Een varken dat uitwijkt, dieren die onrustig rondlopen, schreeuwen of in paniek rennen: dat zijn redenen om niet verder te naderen. Zulke reacties vertellen je niet vanzelf wat de oorzaak is. Stigas beschrijft deze reacties bij spanning en onrust.
| Wat je ziet | Wat je doet |
|---|---|
| Een varken wijkt voor je uit | Loop niet achterna en dring geen aanraking op. |
| De groep wordt onrustig of dieren rennen weg | Onderbreek het contact. Neem via je vrije terugweg afstand als je binnen bent. |
| Een dier beweegt anders dan gewoonlijk of lijkt ziek of gewond | Noteer wat je ziet en overleg bij twijfel over de gezondheid met een dierenarts. |
Gebruik een losse oorstand, staartstand of één geluid niet als toestemming om te aaien. Kun je de situatie niet goed inschatten, houd dan afstand. Het LICG adviseert bij twijfel over de gezondheid van een varken een dierenarts te raadplegen.
Rustige en voorspelbare omgang met varkens opbouwen
Maak noodzakelijke verzorging herkenbaar: kondig rustig aan dat je er bent, beweeg zonder haast en geef de dieren tijd om te reageren. Vermijd schreeuwen en plotselinge bewegingen. Rustig en voorspelbaar handelen is ook het omgangsadvies van Stigas; het is geen garantie dat aanraken veilig of gewenst is.
- Kijk: zijn de dieren rustig en kun je hun reacties overzien?
- Kies: kan de verzorgingstaak vanaf buiten het verblijf?
- Handel: doe alleen wat nodig is en laat ruimte om afstand te nemen.
- Rond af: sluit het verblijf en onthoud opvallende reacties voor een volgend bezoek.
Was na contact met varkens je handen met water en zeep. Eet of drink niet bij de dieren en voorkom contact met mest en urine. Word je gebeten, spoel de wond dan goed uit met lauw water en neem dezelfde dag contact op met de huisarts. Het RIVM geeft advies over hygiëne en varkensbeten.