Kippen en pluimvee

Altsteirer kip: het ras herkennen en de verzorging beoordelen

Illustratie van een wildbruine Altsteirer hen met een kleine verenschop, staand in het gras.

Rassenwijzer

Altsteirer kip: het ras herkennen en de verzorging beoordelen

De Altsteirer is een kippenras uit het historische Stiermarken. Je herkent een volwassen dier niet aan de kleur alleen: let ook op de brede bouw en de kleine verenschop, en bij een hen op de kenmerkende plooi in de kam. Dit beweeglijke ras past beter bij een afwisselende uitloop met beschutting dan bij een kleine, kale ren. Arche Austria beschrijft het ras en zijn gedrag.

Illustratie van een wildbruine Altsteirer hen met een kleine verenschop, staand in het gras.
Naam

Altsteirer, een afzonderlijk hoenderras.

Herkomst

Het historische Stiermarken, in gebieden die nu bij Oostenrijk en Slovenië horen.

Kleurslagen

Wildbruin en wit staan voor de grote Altsteirer in de Duitse rassenlijst van augustus 2024.

Gebruik van oudsher

Een landhoen dat voor eieren en vlees werd gehouden.

Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Rasfeiten: naam, herkomst en erkende kleurslagen
  3. De Altsteirer herkennen aan bouw, verenkleed en kop
  4. Past dit ras bij je toom en manier van verzorgen?
  5. Dagelijkse controle van hok, voer, water en toom
  6. Zorgpunten afwegen en de Altsteirer vergelijken

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Rasfeiten: naam, herkomst en erkende kleurslagen

De Altsteirer in het kort
Onderwerp Wat is bekend?
Naam Altsteirer, een afzonderlijk hoenderras.
Herkomst Het historische Stiermarken, in gebieden die nu bij Oostenrijk en Slovenië horen.
Kleurslagen Wildbruin en wit staan voor de grote Altsteirer in de Duitse rassenlijst van augustus 2024.
Gebruik van oudsher Een landhoen dat voor eieren en vlees werd gehouden.

De Duitse lijst vermeldt de grote Altsteirer en de Zwerg Altsteirer afzonderlijk. Vraag een fokker dus welke rasvorm wordt aangeboden. De Duitse vermelding zegt niet welke kleurslagen voor Nederlandse tentoonstellingen zijn erkend; informeer daarvoor naar de toepasselijke Nederlandse standaard. Bekijk de rassenlijst van de BDRG. De Oostenrijkse rasbeschrijving licht de herkomst en het oorspronkelijke gebruik toe.

De Altsteirer herkennen aan bouw, verenkleed en kop

Bekijk eerst het hele dier van opzij. De Altsteirer heeft een langgerekte, stevige romp, een brede borst en een volle buik. De rug verloopt ongeveer horizontaal. De staart is breed en wordt hoog, maar niet steil gedragen. Een slank silhouet met alleen een bruine kleur of een kuif is daarom geen betrouwbare herkenning. De Oostenrijkse beschrijving behandelt bouw en kop.

Op de kop zit een kleine verenschop. De haan heeft een getande enkele kam; bij de hen hoort de opvallende plooi in de kam. Kijk bij een aangeboden dier naar de combinatie van kenmerken en vraag naar de afstamming als je een raszuivere Altsteirer zoekt. Arche Austria beschrijft de kopkenmerken van haan en hen.

Bij wildbruin zien haan en hen er verschillend uit. De haan heeft onder meer roodbruine veren op rug en hals en een zwarte borst en staart. Bij de hen zijn de bruine rugveren donker getekend en is de borst donker zalmkleurig. Witte Altsteirers hebben bij beide geslachten overwegend wit verenkleed. Ook bij hen blijven bouw en kop belangrijker dan kleur alleen. Bekijk de beschrijving van beide kleurslagen.

Past dit ras bij je toom en manier van verzorgen?

Altsteirers worden beschreven als beweeglijke kippen die graag voedsel zoeken. Ze kunnen bovendien goed vliegen. Dat zijn eigenschappen van het ras, geen voorspelling van wat ieder afzonderlijk dier zal doen. Kijk bij aanschaf ook hoe de aangeboden kippen bewegen en hoe ze reageren op hun omgeving. Arche Austria bespreekt uitloop en vliegvermogen.

Vragen vóór je Altsteirers aanschaft
Jouw situatie Wat controleer je?
Afwisselende uitloop Zijn er plekken om te scharrelen en te schuilen, en kun je de dieren goed in het oog houden?
Kleine of kale ren Kun je voldoende beschutting en afwisseling bieden, ook als de dieren tijdelijk afgeschermd moeten blijven?
Bestaande toom Heb je een aparte plek voor nieuwe kippen en kunnen groepsgenoten elkaar ontwijken?

Loop ook de begrenzing van de uitloop na: takken, hokdelen of andere opstapplaatsen kunnen een hoge omheining minder effectief maken. Voor een nieuwe kip in de groep adviseert het LICG eerst een afzonderlijke opvangplek en daarna voldoende uitwijkmogelijkheden. Lees de rasbeschrijving van Arche Austria en de informatie van het LICG over het samenhouden van kippen.

Dagelijkse controle van hok, voer, water en toom

De gewone basiszorg voor kippen blijft gelden. Een vaste ronde helpt je op te merken of de uitloop nog werkt voor deze actieve dieren. Het LICG beschrijft voeding, huisvesting en hygiëne.

  • Hok en uitloop: controleer of slaapplaatsen en strooisel schoon en droog zijn, schuilplekken bereikbaar blijven en afsluitingen goed werken.
  • Water: geef vers drinkwater, maak een vuile bak schoon en kijk of alle kippen erbij kunnen.
  • Voer: gebruik passend pluimveevoer als basis. Let tijdens het voeren op dieren die worden weggedrukt.
  • Toom: tel de kippen en let op houding, beweging, verenkleed, ademhaling en onderlinge rust.
  • Nesten: raap de eieren en kijk ook buiten de gebruikelijke legplek als er eieren ontbreken.

Een kip die benauwd is of duidelijk ziek oogt, of meerdere dieren die tegelijk achteruitgaan, vraagt om overleg met een dierenarts. Bij plotselinge sterfte is snel handelen eveneens belangrijk; leid de oorzaak niet af uit het ras. Het LICG beschrijft waarneembare ziekteverschijnselen.

Uitrusting kiezen voor jouw toom

Kies voerbakken en drinkvoorzieningen op basis van bereikbaarheid, plaatsing en schoonmaak, niet alleen op basis van de rasnaam. In de Farmora categorie voor kippen en pluimvee kun je de soorten benodigdheden bekijken. Controleer bij een artikel zelf of het past bij jouw dieren en verblijf.

Zorgpunten afwegen en de Altsteirer vergelijken

De doorslaggevende vraag is of je dit ras een beheersbare plek met voldoende afwisseling kunt bieden. Denk daarbij ook aan een periode waarin de uitloop afgeschermd moet zijn. Als in jouw regio een afschermplicht voor particuliere vogelhouders geldt, moeten kippen worden afgeschermd. Op de pagina van de Rijksoverheid vind je de verwijzing naar de actuele gebiedenkaart.

Vergelijk rassen op dezelfde vragen: lichaamsbouw, gedrag, inrichting van de uitloop en aansluiting bij je huidige toom. De Cochin heeft bijvoorbeeld een andere bouw en vraagt aandacht voor de bevederde poten en droge loopplekken. Kies niet uitsluitend op kleur of een verwacht aantal eieren.