Varkens rustig verplaatsen over een korte afstand
Praktische gids
Varkens rustig verplaatsen over een korte afstand
Wilt u varkens naar een ander hok of een aangrenzende ruimte begeleiden? Controleer eerst de route en de bestemming. Open de doorgang pas als zijpaden dicht zijn en geef de dieren tijd om zelf verder te lopen. Rustig en voorspelbaar werken helpt ook de begeleider veilig te blijven. De Arbocatalogus Varkenshouderij adviseert om haast, harde geluiden en onverwachte bewegingen te vermijden.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Dagelijks begeleiden, naar een andere ruimte of hulp inschakelen
- Controleer de route op obstakels, ontsnappingspunten en andere dieren
- Begeleid varkens rustig met observatie en gewenning
- Waarom lijn, tuig of lasso geen bewijs van veiligheid is
- Wanneer stoppen en ervaren hulp inschakelen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
De juiste varkens herkennen
Merkspray voor Varkens en Runderen, Blauw, 400 ml – Kerbl Topmarker
Met een kleurmarkering kun je tijdens de verplaatsing terugzien welke varkens bij de gekozen groep horen.
Let op bij je keuze Spreek vooraf met alle begeleiders af wat de kleur betekent.
Kort gezegd: bepaal welke dieren meegaan, maak hun looproute vrij, spreek af wie de hekken bedient en kies vooraf wanneer u de poging onderbreekt.
Dagelijks begeleiden, naar een andere ruimte of hulp inschakelen
Een vertrouwde doorgang openen tijdens de dagelijkse verzorging vraagt minder voorbereiding dan een verplaatsing naar een onbekende ruimte. Kijk in dat laatste geval ook naar de bestemming: kunnen de dieren er rustig staan en zijn eventuele andere varkens gescheiden? Zet varkens die elkaar niet kennen niet zomaar bij elkaar. Een wandeling of korte verplaatsing vervangt geen huisvesting met ruimte en mogelijkheden voor natuurlijk gedrag. Het LICG licht de behoeften van varkens toe.
Gaat het om aanvoer of afvoer, of moeten de dieren worden vervoerd? Dan is dit geen gewone verplaatsing binnen het verblijf. Controleer de toepasselijke regels bij RVO over het melden van varkens en de NVWA over dierenwelzijn tijdens transport. Dit artikel behandelt het laden en vervoeren niet.
Controleer de route op obstakels, ontsnappingspunten en andere dieren
Loop de weg van het vertrekpunt tot de bestemming na voordat u een hek opent. Kijk naar losse spullen, een gladde vloer, scherpe bochten, vernauwende doorgangen en plotselinge overgangen tussen licht en donker. Let ook op open zijpaden en andere dieren langs de route. De Nederlandse Arbocatalogus noemt opgeruimde gangen, vloeren met grip en een uitweg voor verzorgers. De Britse welzijnscode beschrijft waarom bijvoorbeeld vernauwingen en wisselend licht het lopen kunnen verstoren; die code is geen Nederlandse regelgeving.
| Plek | Controle vooraf | Reden om te stoppen |
|---|---|---|
| Vertrek | Is duidelijk welke dieren meegaan en wie het hek bedient? | Een dier oogt ziek of is al sterk onrustig. |
| Looproute | Zijn losse spullen weg, zijpaden dicht en is er grip op de vloer? | Een dier glijdt uit of kan via een opening ontsnappen. |
| Doorgang | Kan het hek open zonder dat de begeleider klem komt te staan? | Dieren dringen samen of keren steeds om. |
| Bestemming | Is de ruimte klaar en kunnen onbekende dieren gescheiden blijven? | De ruimte is niet veilig af te sluiten. |
Spreek bij een route met meerdere hekken af wie elk hek bedient en wie de dieren observeert. Zorg dat begeleiders weten hoe zij zelf afstand kunnen nemen. Werk niet alleen als de situatie risico oplevert. Bekijk het veiligheidsadvies van de Arbocatalogus.
Begeleid varkens rustig met observatie en gewenning
Open de voorbereide doorgang en kijk wat de dieren doen. Blijven ze lopen, aarzelen ze of keren ze terug? Laat ze in hun eigen tempo bewegen en vermijd lawaai en plotselinge bewegingen. Bij dieren die samenleven, kan het helpen als zij tijdens het lopen contact met elkaar houden. De Arbocatalogus adviseert rustig begeleiden; de Britse welzijnscode beschrijft het belang van het tempo en onderlinge contact van de dieren.
Hoe maakt u een vaste route vertrouwd?
Begin in een bekende, afgesloten omgeving. U kunt daar op rustige momenten dezelfde roep gebruiken en kijken of een varken uit zichzelf reageert. Voeg pas later een volgende doorgang aan de routine toe. Een roep is geen oplossing voor een onveilige route. Het LICG beschrijft dat varkens kunnen wennen en leren en adviseert bij voedselbeloningen op bedelgedrag te letten.
Waarom lijn, tuig of lasso geen bewijs van veiligheid is
De vermelding van een hulpmiddel zegt niet of het bij dit varken, deze begeleider en deze route past. Een lijn verhelpt geen gladde vloer of open zijpad. Een lasso is geen vervanging voor een geschikte doorgang; vangen, vastbinden en forceren vallen buiten deze uitleg.
Het Merck Veterinary Manual bespreekt gewenning aan een tuig en lijn bij minivarkens. Dat buitenlandse advies over minivarkens bewijst niet dat ieder varken aan een lijn kan worden begeleid of dat een bepaald model veilig past. Beoordeel een hulpmiddel dus niet los van het dier en de omgeving.
Wanneer stoppen en ervaren hulp inschakelen
Onderbreek de poging als een varken uitglijdt, probeert te ontsnappen, sterk onrustig wordt of herhaaldelijk voor dezelfde doorgang omkeert. Maak de situatie eerst veilig en kijk of de vloer, het licht, een ander dier of de doorgang een probleem vormt. Geef het dier ruimte in plaats van harder aan te dringen. De Wereldorganisatie voor diergezondheid noemt uitglijden en vluchtpogingen als aandachtspunten en adviseert begeleiders bij stress de druk te verminderen.
Vraag hulp van een ervaren varkenshouder als u de route niet veilig kunt afsluiten of niet weet hoe u de dieren rustig kunt begeleiden. Ziet u kreupelheid, duidelijke zwakte of een afwijkende ademhaling? Stel een niet noodzakelijke verplaatsing uit en overleg met een dierenarts. Dit zijn signalen die beoordeling verdienen, geen reden om een dier toch te laten doorlopen. Het LICG adviseert bij twijfel over de gezondheid een dierenarts te raadplegen.
