Rotkreupel bij schapen herkennen en hulp inschakelen
Praktische gids
Rotkreupel bij schapen herkennen en hulp inschakelen
Loopt een schaap kreupel? Noteer welk dier het is, wat er aan het lopen verandert en wanneer je dat voor het eerst zag. Neem contact op met je dierenarts om de oorzaak te laten beoordelen. Rotkreupel kan pijn en kreupelheid veroorzaken, maar aan de gang alleen kun je niet zien of dit de oorzaak is. Lees de onderbouwing van de NVWA over klauwproblemen bij schapen.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Waarnemingen per schaap bijhouden
Nekkoord van Rubber voor Schapen, 25 cm
Dit rubberen koord is bedoeld voor een halsplaatje bij schapen en kan helpen om je aantekeningen aan het juiste dier te koppelen.
Let op bij je keuze Controleer of je een passend halsplaatje hebt en of het koord van 25 cm goed past.
Een apart weidevak maken
Schapennet 50 m, 106 cm Hoog met Dubbelpunt – Euro-Netz
Met dit verplaatsbare schapennet kun je een weidevak afzetten als je dierenarts adviseert dieren gescheiden te houden.
Let op bij je keuze Meet het gewenste vak en beoordeel of een net van 50 meter en 106 cm hoog daarvoor past.
Een klauwbad inrichten
Voetbad voor Schapen, Koppelbaar, 120 x 40 x 18 cm
Als je dierenarts een klauwbad in de verzorgingsroutine opneemt, biedt dit koppelbare voetbad schapen een bodemprofiel met grip bij het doorlopen.
Let op bij je keuze Bespreek eerst met je dierenarts of een klauwbad past in de aanpak voor jouw koppel.
Kreupel lopen en klauwafwijkingen vastleggen voor deskundige hulp
Kijk eerst hoe het schaap uit zichzelf met het koppel meeloopt. Let op een kortere pas, het ontzien van een poot, achterblijven of grazen op de voorknieën. Kun je de klauwen zonder het dier te forceren bekijken? Noteer dan aan welke poot je een verandering aan de huid tussen de klauwen of loszittend hoorn ziet. Ook wat je niet kon bekijken, is nuttig om door te geven. Deze kenmerken zijn waarnemingen, geen test op rotkreupel. De NVWA beschrijft de verschijnselen en beperkingen van het beoordelen van de gang.
| Wat leg je vast? | Wat schrijf je op? |
|---|---|
| Dier en moment | Identificatie, datum en wanneer je de verandering voor het eerst zag. |
| Lopen en gedrag | Welke poot lijkt ontzien? Loopt het dier mee, staat het op en eet het zoals gewoonlijk? |
| Zichtbare klauw | Welke poot kon je bekijken en welke verandering zag je? Noteer ook als bekijken niet lukte. |
| Koppel en omgeving | Welke andere schapen lopen anders? Waar verbleven de dieren en zag je natte plekken? |
| Contact en vervolg | Wanneer belde je de dierenarts, wat is afgesproken en wanneer geef je een verandering door? |
Een korte video van het lopen kan helpen om je waarneming te laten zien. Maak alleen een foto van de klauw als dat rustig en veilig kan; onderzoek een pijnlijk dier niet met kracht.
Vermoeden van rotkreupel laten beoordelen door een dierenarts
Bel je dierenarts bij een vermoeden van ziekte of pijnlijke klauwen. Zeg meteen als een schaap niet goed opstaat, nauwelijks meeloopt of minder eet, zodat de dierenarts de situatie kan inschatten. Opstaan, eten, kuddegedrag en kreupelheid zijn relevante waarnemingen bij een zorgbehoevend schaap. Het LICG adviseert contact met een dierenarts bij vermoedelijke ziekte; de beslisondersteuner van Universiteit Utrecht benoemt deze waarnemingen.
Stel dat schaap A achterblijft en je later ook bij twee andere dieren een afwijkende gang ziet. Meld beide waarnemingen, in plaats van alleen de opvallendste klauw. Vraag welke dieren de dierenarts wil beoordelen en welke vervolgstappen voor jouw koppel nodig zijn. Rotkreupel is besmettelijk en kan om een aanpak voor het hele koppel vragen. Royal GD licht toe waarom een aanpak op koppelniveau belangrijk kan zijn.
Klauwhygiëne en dagelijkse verzorging van schapen
Kijk tijdens je gewone ronde welke dieren vlot meelopen en controleer de klauwen regelmatig op beschadigingen of afwijkingen. Let ook op plekken waar schapen vaak nat staan. Vocht en onvoldoende hygiëne kunnen bij rotkreupel een rol spelen. Het LICG adviseert regelmatige controle van de klauwen; de NVWA beschrijft relevante omgevingsfactoren.
Vraag bij een vermoeden aan je dierenarts hoe je contact tussen dieren en het gebruik van materialen het beste organiseert. Meld ook of er onlangs schapen zijn aangevoerd. Aanvoer van besmette dieren en indirect contact zijn mogelijke routes waarlangs rotkreupel het koppel bereikt. Royal GD beschrijft deze besmettingsroutes.
Materialen en vaste routines voor klauwverzorging
Voor het eerste gesprek zijn de identificatie van het dier, je aantekeningen en eventueel een video nuttiger dan een nieuw verzorgingsproduct. Houd schoon materiaal apart van materiaal dat bij de onderzochte dieren is gebruikt. Bij rotkreupel kan besmet materiaal dat voor klauwen wordt gebruikt bijdragen aan verspreiding tussen schapen. De NVWA beschrijft overdracht via materiaal bij klauwverzorging.
Bespreek pas na beoordeling of een klauwmes, een voetbad of ander materiaal een plaats heeft in de afgesproken aanpak. Zelf bekappen is geen manier om de oorzaak van kreupelheid vast te stellen. Te kort bekappen kan bovendien pijnlijk zijn. Lees het advies van het LICG over klauwverzorging.
Kreupelheid registreren en observaties opvolgen
Bewaar per dier de waarnemingskaart samen met de afspraken met je dierenarts. Noteer bij een volgende controle wat er verandert aan lopen, opstaan en eten en of er meer schapen afwijkend lopen. Spreek af wanneer je terugkoppelt en neem bij verslechtering eerder contact op. Zo hoeft de dierenarts niet op een herinnering af te gaan, maar kan die je opeenvolgende waarnemingen bespreken. Universiteit Utrecht benoemt lopen, opstaan en eten als relevante gegevens bij zorgbehoevende schapen.
