Paarden verzorgen: de dagelijkse routine en hulp organiseren
Praktische gids
Paarden verzorgen: de dagelijkse routine en hulp organiseren
Een paard verzorgen begint met duidelijke afspraken: wie kijkt naar het paard en zijn verblijf, wie zorgt voor voer en water, en wie neemt over als je er niet bent? Leg die afspraken vast en gebruik de dagkaart om na iedere ronde bijzonderheden door te geven. Een paard heeft vaak meerdere keren per dag verzorging nodig, ook in het weekend en tijdens vakanties. RVO geeft een overzicht van de basiszorg.

Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Vooraf regelen: taken, contacten, verblijf, voer en water
- Paard en verblijf dagelijks controleren: wanneer vraag je hulp?
- Voer en water geven en het rantsoen met een deskundige bespreken
- Verblijf en uitrusting schoonmaken en op slijtage controleren
- Taken van eigenaar, hoefverzorger en dierenarts overdragen aan een vervanger
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een vaste drinkplek

Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 32 l – Gobel
Deze trog van 32 liter kun je buiten of in de stal als waterbak gebruiken en tijdens iedere ronde controleren.
Let op bij je keuze Controleer of de inhoud past bij het paard en vul de trog zo vaak aan als nodig is om water beschikbaar te houden.
Een plek voor droog voer

Voerton met Draaisluiting, 40 l, Groen
Deze voerton geeft droog paardenvoer een vaste plek en sluit met een draaisluiting.
Let op bij je keuze Controleer of 40 liter past bij de voerhoeveelheid die je wilt bewaren en noteer welk voer erin zit.
Een borstel voor de poetsbeurt

Paardenborstel M voor Vachtverzorging, 17,5 x 5 x 2 cm, Roze – Excellent Horse Grooming Brush
Met deze borstel verzorg je de vacht en kun je tijdens het poetsen ook naar de huid kijken.
Let op bij je keuze Kies bij hoofd en benen de kant waarmee je op die plek prettig en voorzichtig kunt werken.
Vooraf regelen: taken, contacten, verblijf, voer en water
Staat je paard thuis of op een pensionstal? Vraag eerst welke taken de stalhouder uitvoert. Schrijf vervolgens per taak op wie verantwoordelijk is, wie vervangt en hoe een afgeronde ronde wordt bevestigd.
- Toegang: wijs de vervanger de verblijfplaats, doorgangen en benodigdheden aan.
- Voer en water: noteer het bestaande voerschema, de voeropslag, de drinkplek en wie een defect meldt en oplost.
- Contact: bewaar de nummers van eigenaar, stalhouder, vervanger, hoefverzorger, dierenarts en spoeddienst op een vindbare plek.
- Beslissingen: spreek af wie hulp inschakelt, wie bericht krijgt en waar het paspoort van het paard ligt.
Bekijk vóór de komst of het paard droog kan staan en liggen, buiten kan schuilen, schoon drinkwater heeft en dagelijks gelegenheid krijgt voor vrije beweging en contact met soortgenoten. Dit zijn aandachtspunten uit de zorginformatie van RVO en de praktische voorbeelden van de NVWA.
Stem ook de identificatie en registratie af. Volgens RVO vraagt de locatiehouder het unieke bedrijfsnummer aan en is de houder van dat nummer verantwoordelijk voor de registratie van paarden die daar 30 dagen of langer verblijven. Staat je paard op een pensionstal, bespreek dan met de stalhouder hoe dit is geregeld.
Vaste gegevens voor iedere verzorger
| Gegeven | In te vullen |
|---|---|
| Paard en verblijfplaats | ________________________ |
| Eigenaar en vervanger, telefoonnummers | ________________________ |
| Stalhouder en hoefverzorger, telefoonnummers | ________________________ |
| Dierenarts en spoednummer | ________________________ |
| Voerschema, voeropslag en drinkplek | ________________________ |
| Wie belt hulp en wie krijgt bericht? | ________________________ |
Paard en verblijf dagelijks controleren: wanneer vraag je hulp?
Kijk tijdens een ronde eerst rustig naar je paard. Gedraagt het zich zoals gewoonlijk? Heeft het gegeten en gedronken, beweegt het normaal en zie je verwondingen? Kijk daarna naar de drinkplek, ligplek, poorten en omheining. Controleer de hoeven op vastzittende voorwerpen als je weet hoe je dat veilig met dit paard doet. Het LICG beschrijft het hanteren en de verzorging van paarden.
| Wat valt op? | Wat doe je? |
|---|---|
| Water is niet bereikbaar of er is schade aan het verblijf | Zorg dat het paard veilig blijft en weer over schoon water kan beschikken. Meld wat je niet zelf kunt oplossen direct aan de verantwoordelijke. |
| Het paard is stiller, eet anders of loopt anders dan gewoonlijk | Noteer wat je ziet en sinds wanneer. Neem contact op met de dierenarts om te bespreken hoe snel het paard beoordeeld moet worden. |
| Het paard vertoont buikpijnsignalen, belast een been nauwelijks, heeft ernstig bloedverlies of knijpt plotseling met een pijnlijk oog | Bel direct de dierenarts of spoeddienst. Vertel wat je ziet en volg de telefonische aanwijzingen op. |
Schrapen, naar de buik kijken, rollen of telkens gaan liggen en opstaan kunnen op buikpijn wijzen. De Universiteitskliniek voor Paarden beschouwt een vermoeden van koliek als spoed. Ook ernstig bloedverlies vraagt spoedhulp. Een paard dat plotseling met een oog knijpt of een troebel oog heeft, moet snel door een dierenarts worden beoordeeld; zulke verschijnselen komen onder meer voor bij hoornvliesbeschadigingen. De waarneming is geen diagnose.
Dagkaart voor de verzorgingsrondes
Vul de tijden in volgens de afspraken voor dit paard. Schrijf een afwijking op, maar wacht bij een mogelijk spoedgeval niet tot de volgende ronde om te bellen.
| Ronde | Controle of taak | Gedaan en bijzonderheden |
|---|---|---|
| Ronde om ______ | ☐ Gedrag, eten, houding, beweging en zichtbare wonden bekeken ☐ Water bereikbaar en schoon ☐ Voer volgens afspraak verzorgd ☐ Verblijf, ligplek en omheining bekeken |
________________________ |
| Ronde om ______ | ☐ Paard opnieuw bekeken ☐ Voer en water volgens afspraak gecontroleerd ☐ Beweging en contact met soortgenoten nagegaan ☐ Openstaande taken overgedragen |
________________________ |
| Afwijking of overdracht | Wat zag je, wanneer, wie heb je gebeld en wat is afgesproken? | ________________________ |
Voer en water geven en het rantsoen met een deskundige bespreken
Volg het afgesproken voerschema. Controleer of schoon water daadwerkelijk bereikbaar is, ook als er een automatische drinkbak staat. Vul een handmatig gevulde bak aan en maak een vervuilde drinkplek schoon. Ruwvoer, zoals gras of hooi, vormt de basis van de voeding; schoon drinkwater moet steeds beschikbaar zijn. Dat lichten RVO en het LICG toe.
Blijft er voer liggen of verandert de conditie van je paard? Noteer wat je merkt en verander het rantsoen niet op eigen initiatief. Bespreek hoeveelheid en samenstelling met een paardendierenarts of deskundige in paardenvoeding. Het Veterinair Voedingsinformatiecentrum Paard biedt advies voor een individueel rantsoen.
Verblijf en uitrusting schoonmaken en op slijtage controleren
Gebruik het schoonmaken om te zien of de omgeving nog bruikbaar is. Een stal hoort schoon en droog te zijn en geen scherpe uitsteeksels te hebben. Kijk buiten ook of het paard een droge plek heeft om te staan en te liggen. Zie de aandachtspunten van de NVWA en de zorginformatie van RVO.
- Tijdens de ronde: verwijder vervuiling uit de ligplek en bekijk voerplek, drinkplek, poorten en bereikbare delen van de omheining.
- Bij gebruik: bekijk halster, touw en eventueel tuig op rafels, beschadigde sluitingen en plekken die schuren. Leg beschadigde spullen apart totdat ze zijn beoordeeld of vervangen.
- Bij het poetsen: kijk naar huid en vacht en houd de plek waar tuig komt schoon. Het LICG adviseert regelmatig borstelen.
| Afspraak of openstaande taak | Wie en wanneer? | Uitkomst of vervolg |
|---|---|---|
| Grondiger schoonmaak van verblijf en materiaal | ________________ | ________________ |
| Poorten, omheining en uitrusting nalopen | ________________ | ________________ |
| Voervoorraad en schema doornemen | ________________ | ________________ |
| Afspraken met hoefverzorger of dierenarts controleren | ________________ | ________________ |
| Vervanger en contactgegevens bevestigen | ________________ | ________________ |
Taken van eigenaar, hoefverzorger en dierenarts overdragen aan een vervanger
Als eigenaar organiseer je de verzorgingsafspraken en zorg je dat een vervanger weet wat de stalhouder al doet. De hoefverzorger of hoefsmid verzorgt de hoeven volgens de afspraken voor het paard. De dierenarts beoordeelt gezondheidsproblemen en bespreekt de terugkerende gezondheidszorg. RVO noemt regelmatig hoefonderhoud en controle door een dierenarts.
Loop een eerste ronde samen met de vervanger. Laat zien waar voer, water, materiaal en contactgegevens zijn. Vraag vervolgens wie de vervanger belt bij een kapotte drinkbak, een afwijkend paard en een spoedgeval. Spreek af dat openstaande taken rechtstreeks aan de volgende verzorger worden doorgegeven.
Wat moet een vervangende verzorger weten?
Waar het paard staat, welke taken al zijn uitgevoerd, wat het afgesproken voer is, hoe dit paard zich gewoonlijk gedraagt en welke handelingen de vervanger niet zelfstandig doet. Controleer vóór je vertrekt of de toegang werkt en de juiste telefoonnummers beschikbaar zijn.
Welke verandering noteer je?
Alles wat de volgende verzorger moet herkennen of opvolgen: anders eten of bewegen, een wond, een probleem met water of verblijf, een gemiste taak of een gewijzigde afspraak. Vermeld wanneer je het zag, wat je deed, met wie je sprak en wat nog moet gebeuren.