Praktische gids

Varkensrantsoen laten samenstellen: welke gegevens zijn nodig?

Wil je een varkensrantsoen laten samenstellen of beoordelen? Verzamel dan per diergroep drie dingen: gegevens over de dieren, informatie over al het huidige voer en je waarnemingen. Met het invulblad hieronder kan een voedingsadviseur zien welke vragen nog openstaan. Eén voorbeeldrecept is niet vanzelf geschikt voor groeiende, volwassen en fokdieren: het CVB Tabellenboek Voeding Varkens 2023, in Engelse vertaling behandelt verschillende groepen en productiefasen afzonderlijk.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Voer herkenbaar bewaren

Voerton met Deksel en Slot, 80 l – Vplast

Deze afsluitbare voerton geeft droog voer een vaste plek en ruimte om op de ton te schrijven wat erin zit.

Let op bij je keuze Bewaar het etiket en partijnummer bij de juiste voerpartij.

€30,75

Bekijk product →

Een vaste voerplek

Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel

Deze trog van 20 liter kun je voor voer gebruiken, zodat je op een vaste plek kunt kijken wat er na het voeren achterblijft.

Let op bij je keuze Controleer of de inhoud en de plek passen bij de groep die je voert.

€32,50

Bekijk product →

Gevolgde varkens herkennen

Merkspray voor Varkens en Runderen, Blauw, 400 ml – Kerbl Topmarker

Met deze merkspray voor varkens kun je dieren herkenbaar markeren wanneer je hun conditie volgt.

Let op bij je keuze Spreek af wat de blauwe markering betekent, zodat iedereen dezelfde dieren volgt.

€6,95

Bekijk product →

Voerdoelen voor groei, onderhoud en fokvarkens

Schrijf eerst op voor welke dieren je advies vraagt. Bij groeiende varkens zijn de groeifase en bekende gewichten relevant. Bij volwassen dieren zonder groeidoel wil je vooral duidelijk maken hoe hun conditie zich ontwikkelt. Vermeld bij fokdieren of het om opfokgelten, drachtige of zogende zeugen, of dekberen gaat. Het CVB onderscheidt deze groepen; het LICG beschrijft waar je bij de lichaamsconditie van gehouden varkens op kunt letten.

Maak voor groepen met verschillende doelen een apart blad. Bedoel je met ‘sneller groeien’ een gewenste ontwikkeling of citeer je een belofte op de verpakking? Noteer dat onderscheid, zodat de adviseur gericht naar de onderbouwing kan vragen.

Etiket, herkomst, bewaartoestand en gevoerde hoeveelheden vastleggen

Neem van ieder gebruikt voer het volledige etiket of de beschikbare productinformatie mee. Bij mengvoeders staan daarop onder meer de diersoort waarvoor het voer bestemd is, de aanduiding volledig of aanvullend diervoeder, de samenstelling, analytische bestanddelen, gebruiksaanwijzing en een partij, batch of lotnummer. Die gegevens staan uitgelegd bij de NVWA.

Schrijf op wat je aanbiedt én wat achterblijft. De aangeboden hoeveelheid is niet automatisch de hoeveelheid die de dieren opnemen. Houd voerpartijen herkenbaar en meld afwijkingen aan de leverancier of adviseur voordat je verdacht voer gebruikt. De NVWA noemt herkenbaarheid tijdens vervoer en opslag en het voorkomen van bederf als aandachtspunten voor diervoederveiligheid.

Waarom grondstoffen en concentraten nog geen volledig rantsoen zijn

Een losse grondstof zegt niet genoeg over het totale rantsoen. Vraag bij een product dat ‘concentraat’ heet eerst wat er op het etiket staat. Volgens de NVWA is aanvullend diervoeder alleen samen met ander diervoeder toereikend als dagrantsoen. Volledig diervoeder is door zijn samenstelling wel toereikend als dagrantsoen, maar controleer nog steeds voor welke dieren het bedoeld is en hoe het gebruikt moet worden.

Laat bij combinaties van voeders het geheel beoordelen, waaronder energie, verteerbare aminozuren, mineralen en vitaminen. Vraag bij een grondstof zonder bruikbare productinformatie welke analyse de adviseur nodig heeft. Het CVB Tabellenboek geeft gemiddelde voederwaarden van grondstoffen en benadrukt bij vervanging van zeugenvoer door losse grondstoffen dat ook de andere noodzakelijke voedingsstoffen in het totale rantsoen moeten kloppen.

Overweeg je een reststroom? Vraag dan eerst wat de herkomst en officiële bestemming van het product zijn. Plantaardige bijproducten mogen niet zonder meer als diervoeder worden aangeboden; de NVWA beschrijft voorwaarden voor de leverancier. Keukenafval, waaronder etensresten en snijresten, mag je niet aan varkens voeren.

Voertabellen lezen: aannames, eenheden en voorbeeldrecepten

Controleer bij een tabel eerst voor welke diergroep en fase die is gemaakt. Kijk daarna naar de eenheid én de grondslag. Het CVB Tabellenboek vermeldt bijvoorbeeld gemiddelde waarden voor droge grondstoffen op productbasis en voor vochtrijke grondstoffen op basis van droge stof. Die getallen zijn niet zonder meer vergelijkbaar.

Gebruik een gevonden pdf als gespreksonderwerp, niet als mengvoorschrift. Vraag bij een belofte over snelle groei om controleerbare onderbouwing. Volgens de NVWA mogen claims op diervoeder niet misleidend zijn en moeten ze te verifiëren zijn.

Waarnemingen bijhouden voor aanpassing van het voerplan

Noteer per diergroep op terugkerende momenten wat je voert, wat zichtbaar achterblijft en of eetlust of lichaamsconditie verandert. Leg bij een gewicht ook de datum en gebruikte meetwijze vast. Zo heeft de adviseur vergelijkbare notities wanneer het voerplan opnieuw wordt bekeken. Het LICG beschrijft zichtbare en voelbare kenmerken van de conditie van een varken.

Wordt een varken plotseling sloom, eet het duidelijk minder of zie je andere gezondheidsveranderingen? Neem dan contact op met een dierenarts; wacht niet op een herziening van het rantsoen. Dat sluit aan bij de voorlichting van RVO voor varkenshouders.

Wil je na het voedingsadvies de kosten van je eigen voergift berekenen? De Farmora rekenhulp voor voerkosten gebruikt de hoeveelheden die je zelf invult. De uitkomst vertelt je niet welke hoeveelheid je moet voeren.