Schuilstal voor schapen: een schuilplek plannen en beoordelen
Praktische gids
Schuilstal voor schapen: een schuilplek plannen en beoordelen
Een schuilstal voor schapen is pas een goede keuze als de dieren er bij het relevante weer terechtkunnen, er droog kunnen liggen en jij de plek kunt onderhouden. Kijk daarom eerst naar de weide en de hele groep, niet naar een model schuilstal. Een boom of heg kan beschutting geven, maar werkt niet vanzelf op ieder moment van de dag of in ieder seizoen. Het LICG beschrijft wanneer schapen beschutting nodig kunnen hebben.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Natuurlijke en gebouwde beschutting op de weide per seizoen
- Een schuilplek kiezen met goede toegang, water en droge grond
- Toegang tot de schuilplek voor alle schapen in de groep
- Ondergrond, afwatering, bodembedekking en dagelijkse schoonmaak
- Vóór aanschaf of bouw: veiligheid, materialen en lokale regels
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
De weide anders indelen
Schapennet 50 m, 106 cm Hoog met Dubbelpunt – Euro-Netz Combi
Met dit verplaatsbare schapennet kun je de weide indelen terwijl je de toegang tot de schuilplek beoordeelt.
Let op bij je keuze Controleer of de doorgang ook met het net op zijn plek breed genoeg blijft voor de hele groep.
Water van de vloer verwijderen
Vloertrekker 50 cm – Bürsten Walter Premium
Met deze vloertrekker kun je water op een vloer naar een afvoer of deur duwen bij het schoonmaken van de schuilplek.
Let op bij je keuze Gebruik hem alleen waar de vloer geschikt is en het water daadwerkelijk kan weglopen; een blijvend natte ligplek vraagt om onderzoek naar de afwatering.
Een waterleiding tegen vorst beschermen
Vorstbeschermingskabel voor Waterleidingen met Thermostaat, 12 m, 192 W – Gobel
Als het drinkwater via een leiding bij de schuilplek komt, kan deze kabel die leiding op koude dagen tegen bevriezing beschermen.
Let op bij je keuze Controleer of er een waterleiding is en of de lengte van de kabel past bij het te beschermen gedeelte.
Begin met een terreincheck: teken schaduw, wind, natte plekken, de looproute van de schapen, het waterpunt en jouw route voor controle en schoonmaak op een eenvoudige schets. Vergelijk daarna pas de mogelijke schuilplekken.
Natuurlijke en gebouwde beschutting op de weide per seizoen
Bomen, heggen en struiken kunnen luwte of schaduw bieden. Een stal of overkapping kan een aanvulling zijn. Beoordeel afzonderlijk wat er gebeurt bij warmte en bij koud, nat weer: een plek die in de zomer schaduw geeft, hoeft in een regenperiode geen droge ligplaats te zijn. Bij hitte zijn voldoende schaduw en water belangrijk; bij koud en nat weer noemt de NVWA onder meer beschutting en een droge ligplaats. Bekijk de aandachtspunten van de NVWA voor hitte en voor koud en nat weer.
- Op warme dagen: kijk op de momenten waarop de zon op de weide staat waar de schaduw valt. Is er dan plaats voor alle schapen en blijft drinkwater bereikbaar?
- Bij regen en wind: kijk waar de dieren beschut en droog kunnen liggen. Controleer ook of de route ernaartoe begaanbaar blijft.
- Als de groep verandert: beoordeel de plek opnieuw wanneer er lammeren zijn of schapen pas zijn geschoren. Het LICG noemt voor deze situaties extra aandacht voor beschutting. Lees de informatie van het LICG over schapenhuisvesting en scheren.
Natuurlijke beschutting kan dus voldoende zijn, mits zij bescherming biedt tegen het weer dat op jouw weide speelt en de hele groep ervan kan profiteren. Ontbreekt op het benodigde moment schaduw of een droge, beschutte plek? Onderzoek dan een aanvullende voorziening of een andere geschikte weide.
Een schuilplek kiezen met goede toegang, water en droge grond
Markeer op je schets twee of meer mogelijke plekken en loop ze na tijdens zon en na regen. Kijk niet alleen naar de plek onder een dak: ook de ingang, de route vanaf de weide en de plaats van het drinkwater bepalen of de voorziening bruikbaar is. Schapen moeten toegang hebben tot schoon drinkwater; een droge ligplaats en voldoende beschutting zijn belangrijke aandachtspunten bij koud en nat weer. Bekijk de informatie van het LICG over drinkwater en de controlepunten van de NVWA voor kou.
| Teken op de schets | Controleer op de weide | Vraag voor je keuze |
|---|---|---|
| Schaduw en weerszijde | Waar vallen schaduw, wind en slagregen op de momenten die ertoe doen? | Beschermt deze plek tegen het weer waarvoor je haar nodig hebt? |
| Toegang voor schapen | Zijn er hekken, smalle doorgangen of drassige stukken op de route? | Kan de hele groep de plek bereiken en weer verlaten? |
| Ondergrond | Staan er plassen bij de ingang of op de ligplek? Waar loopt regenwater naartoe? | Blijft er een droge ligplaats beschikbaar? |
| Waterpunt | Waar staat het drinkwater ten opzichte van de schuilplek? | Blijft het bereikbaar zonder de doorgang te blokkeren? |
| Schoonmaakroute | Kun je de ingang en de hele binnenruimte bereiken? | Kun je vervuild materiaal weghalen zonder dieren in een hoek te drijven? |
Stel bijvoorbeeld dat een heg in de middag schaduw geeft, maar dat juist die hoek na regen blank staat. Dan kan zij op warme dagen nuttig zijn, terwijl je voor nat weer een andere plek moet zoeken. Beoordeel beide situaties apart.
Toegang tot de schuilplek voor alle schapen in de groep
Een ruime schuilplek achter een nauwe ingang kan alsnog slecht werken. Kijk wanneer de schapen beschutting zoeken: kunnen ze er allemaal terecht, kunnen ze elkaar passeren en blijft een uitweg vrij? De NVWA noemt voldoende beschutting zodat dieren niet om een schuilplaats hoeven te vechten. Lees het advies van de NVWA over toegang tot beschutting.
Let op schapen die bij de ingang blijven staan of telkens worden weggedrukt. Houd ook rekening met de actuele groep, bijvoorbeeld wanneer er ooien met lammeren zijn. Zie je verdringing, bekijk dan of een andere toegang of meer dan één beschutte plek nodig is. Controleer daarna opnieuw hoe de dieren de plek gebruiken.
Ondergrond, afwatering, bodembedekking en dagelijkse schoonmaak
Loop de schuilplek dagelijks na, zeker tijdens natte perioden. Voel of de ligplek en eventuele bodembedekking droog zijn en kijk of de ingang begaanbaar blijft. Een dak verhelpt geen water dat over de grond naar binnen loopt. De NVWA wijst erop dat een modderige of drassige weide een probleem kan zijn als dieren daardoor niet droog kunnen liggen. Bekijk de toelichting van de NVWA over droge ligplaatsen.
| Controlepunt | Let op | Vervolgstap |
|---|---|---|
| Ingang en route | Plassen, modder of een gladgelopen strook. | Maak de toegang weer bruikbaar en bekijk of de ligging van de route moet veranderen. |
| Ligplek en bodembedekking | Natte of vervuilde plekken. | Verwijder vervuild materiaal en gebruik zo nodig schone, droge bodembedekking. |
| Afwatering | Water dat vanaf het dak of het omliggende terrein naar binnen loopt. | Laat beoordelen hoe je de ligplek en ingang droog houdt. |
| Bereikbaarheid | Hoeken die je niet kunt inspecteren of schoonmaken. | Zorg dat je ook die plekken veilig kunt bereiken. |
Blijft een ligplek na schoonmaken nat, zoek dan de oorzaak in de ligging of afwatering in plaats van alleen bodembedekking toe te voegen. Schoon en droog strooisel helpt bovendien om vee schoon te houden. Lees de toelichting van de NVWA over schoon strooisel.
Vóór aanschaf of bouw: veiligheid, materialen en lokale regels
Bekijk een bestaande voorziening of ontwerp vanuit de dieren: zijn er scherpe randen, uitstekende bevestigingen, losse delen of plekken waar een schaap klem kan raken? Laat voor de gekozen locatie ook de constructie, verankering, ondergrond en materialen beoordelen door iemand met kennis van bouwen en schapenhuisvesting. Deze terreincheck is geen bouwtekening.
Controleer vóór aankoop of plaatsing wat op jouw perceel mag. Ga er niet van uit dat een kleine of verplaatsbare schuilstal automatisch zonder vergunning kan worden geplaatst. Vul het concrete plan en de locatie in bij de Vergunningcheck van het Omgevingsloket en bekijk de regels voor die plek. De check brengt vragen van onder meer gemeente, waterschap, provincie en Rijk samen; voor sommige werkzaamheden verwijst zij je voor duidelijkheid naar de betrokken overheid. Lees hoe de Vergunningcheck werkt.
Vergelijk pas daarna voorzieningen. De beste kandidaat beschermt tegen het relevante weer, is bereikbaar voor alle schapen en blijft voor jou goed te controleren en schoon te houden.
