Schapen

Bagnolese schaap: herkennen en de aankoop voorbereiden

Een wit schaap met donkere spikkels op de kop, hals en poten staat in een grasveld voor een houten hek.

Rassenwijzer

Bagnolese schaap: herkennen en de aankoop voorbereiden

De Bagnolese is een Italiaans schapenras met witte wol en vaak donkere tekening op de kop, hals en poten. Dat uiterlijk helpt je bij het herkennen, maar vertelt je niet of een aangeboden dier geregistreerd is. Vraag vóór aankoop naar de identificatie en eventuele rasdocumenten, en kijk of je een passende groep, weide en verzorging kunt bieden. Bekijk de Italiaanse rasstandaard van AssoNaPa.

Een wit schaap met donkere spikkels op de kop, hals en poten staat in een grasveld voor een houten hek.
Bouw

Een middelgroot tot groot schaap met een vrij lichte kop en een gebogen kopprofiel.

Vacht en tekening

Witte wol over de romp; op kop, hals en uiteinden van de poten komen zwarte spikkels of grotere donkere vlekken voor.

Horens

Rammen hebben vaak stevige, spiraalvormige horens. Dat betekent niet dat iedere ram ze heeft.

Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Rasnaam, herkomst, verspreiding en herkenningspunten
  3. Welke gebruiksdoelen zijn voor dit ras beschreven?
  4. Stal, weide en kudde: voorzieningen voor de houderij
  5. Voer, water, vacht en hoeven controleren
  6. Rasgegevens en gezondheidsdocumenten bij aankoop

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Rasnaam, herkomst, verspreiding en herkenningspunten

De officiële rasnaam is Bagnolese. De Italiaanse standaard noemt Bagnoli Irpino als plaats van herkomst en beschrijft verspreiding onder meer in de Irpinia, de Monti Picentini, de Alburni en de Piana del Sele. Het gaat dus om een specifiek ras, niet om een verzamelnaam voor schapen uit die streek. Bron: AssoNaPa, standaard Bagnolese.

Het rasbeeld in het kort
Kenmerk Wat beschrijft de Italiaanse standaard?
Bouw Een middelgroot tot groot schaap met een vrij lichte kop en een gebogen kopprofiel.
Vacht en tekening Witte wol over de romp; op kop, hals en uiteinden van de poten komen zwarte spikkels of grotere donkere vlekken voor.
Horens Rammen hebben vaak stevige, spiraalvormige horens. Dat betekent niet dat iedere ram ze heeft.

Ter oriëntatie noemt de standaard voor ooien gemiddeld 74,5 cm schofthoogte en 58 kg lichaamsgewicht; voor rammen noemt zij gemiddeld 95 kg. Gebruik zulke gemiddelden niet als maatstaf voor de gezondheid of raszuiverheid van één dier. Ook een treffend uiterlijk is geen bewijs van afstamming. Bron: AssoNaPa, bouw en rasgemiddelden.

Welke gebruiksdoelen zijn voor dit ras beschreven?

De Italiaanse rasstandaard beschrijft vlees en melk als producten van de Bagnolese houderij. Zij noemt lamsvlees en melk die op het bedrijf wordt verwerkt tot onder meer pecorino en ricotta. Dat zegt niets over de opbrengst van een schaap dat je nu te koop ziet. Bron: AssoNaPa, gebruik in de beschreven houderij.

Bepaal je eigen doel voordat je op zoek gaat. Zoek je dieren voor een bestaande kudde, wil je fokken of denk je aan melkproductie? Vraag dan naar informatie die bij dat plan past, zoals de groepssamenstelling, afstamming en eerdere verzorging. Een rasnaam alleen geeft daarop geen antwoord.

Stal, weide en kudde: voorzieningen voor de houderij

Schapen zijn kuddedieren en hebben voldoende weiland nodig. Het LICG adviseert ook een stal of overkapping als beschutting bij hevige regen en als schaduwplek bij warmte. Controleer daarom niet alleen of een weide beschikbaar is, maar ook of een nieuw dier bij soortgenoten terechtkomt en waar de groep beschutting kan vinden. De in Italië beschreven manier van begrazen is geen huisvestingsadvies voor jouw perceel. Bron: LICG, huisvesting van schapen; AssoNaPa, beschreven houderij.

Wat loop je na vóór aankomst?

  • Groep: bij welke schapen komt het dier te staan en hoe kun je de eerste dagen rustig observeren?
  • Weide: is er passend grasaanbod, zijn er natte plekken en heb je de begroeiing op giftige planten gecontroleerd?
  • Afrastering: sluiten poorten en hoeken goed, ook als er later lammeren lopen?
  • Beschutting en water: kunnen de dieren bij schaduw, beschutting en vers drinkwater?
  • Verzorging: waar kan een scheerder of dierenarts een schaap veilig bekijken en hanteren?

Het LICG bespreekt onder meer afrastering, giftige planten in voer, drinkwater, scheren en klauwcontrole. Bekijk voor benodigdheden eventueel de Farmora categorie schapen en geiten. Kies materiaal op basis van de taak en het dier, niet alleen op basis van de rasnaam. Bron: LICG, schaap.

Drie situaties, drie vragen vóór aankoop
Jouw plan Vraag om eerst te beantwoorden
Een dier toevoegen aan een bestaande kudde Waar laat je het kennismaken met de groep en wie volgt hoe het gaat?
Eén schaap voor een klein perceel Kun je ook geschikte soortgenoten en voldoende weide bieden? Zo niet, stel de aankoop uit.
Met Bagnolese dieren fokken Welke afstamming is vastgelegd en hoe organiseer je de groepen rammen, ooien en eventuele lammeren?

Voer, water, vacht en hoeven controleren

Schapen eten ruwvoer, waaronder gras en hooi, en moeten over vers drinkwater kunnen beschikken. Aanvullend voer beoordeel je aan de hand van het dier en zijn situatie, niet van de rasnaam alleen. Vraag de verkoper daarom wat het schaap nu eet en of de eetlust of conditie onlangs is veranderd. Wol kan veranderingen in lichaamsconditie aan het zicht onttrekken. Bron: LICG, voeding en conditie.

Vragen bij het bezoek aan de verkoper
Onderwerp Wat bekijk of vraag je?
Voer en water Wat krijgt het dier nu en waar kan het drinken?
Conditie Hoe volgt de houder de conditie onder de wol? Is er een verandering opgevallen?
Vacht en huid Wanneer is het dier geschoren? Is de wol rond het achterlijf schoon en is de huid intact?
Gang en klauwen Loopt het dier gelijkmatig? Wanneer zijn de klauwen gecontroleerd?
Gedrag en ontlasting Beweegt het dier mee met de groep? Zijn er veranderingen opgemerkt?

Klauwen vragen regelmatige controle en bij schapen die hun wol niet zelf verliezen hoort scheren bij de verzorging. Is het dier sloom, zonder duidelijke reden mager geworden, afgezonderd of heeft het afwijkende ontlasting? Bespreek dat met een dierenarts in plaats van zelf een oorzaak vast te stellen. Bron: LICG, verzorging en gezondheid.

Rasgegevens en gezondheidsdocumenten bij aankoop

Wordt het dier als geregistreerde Bagnolese aangeboden? Vraag dan naar het Italiaanse rasdocument, de vermelde registratieafdeling en het identificatienummer. Vergelijk dat nummer met de identificatie van het aangeboden schaap. AssoNaPa kent een hoofdafdeling en aanvullende afdelingen met verschillende voorwaarden. Voor dieren in de hoofdafdeling en de aanvullende overgangsafdeling noemt het programma een zoötechnisch certificaat; voor de aanvullende afdeling waarin dieren op herkenbare raskenmerken worden geregistreerd een bewijs van rastoehorigheid. Dat laatste is niet hetzelfde als gedocumenteerde afstamming. Bron: AssoNaPa, registratie en documenten.

Vraag daarnaast welke gegevens beschikbaar zijn over eerdere gezondheidsproblemen, dierenartsbezoeken, vaccinaties, parasietencontroles, scheren en klauwverzorging. Spreek af wat je bij de overdracht meekrijgt. Een rasdocument vervangt die informatie niet.

Welke regels gelden bij de overdracht?

Voor het houden van schapen in Nederland heb je ook als hobbyhouder een UBN voor de locatie nodig. Controleer vóór vervoer de identificatie van het dier. Bij een aankoop binnen Nederland melden de betrokken houders de afvoer en aanvoer in het identificatie en registratiesysteem; RVO noemt daarvoor zeven kalenderdagen. Tijdens de verplaatsing moet een vervoersdocument aanwezig zijn. Bron: RVO, UBN; RVO, meldingen en vervoersdocument; RVO, identificatie.

Komt het dier rechtstreeks uit Italië of een ander land binnen de Europese Unie? Behandel dat niet als een binnenlandse overdracht. De zending moet aan de toepasselijke diergezondheidseisen voldoen en in TRACES worden vastgelegd; het gezondheidscertificaat wordt in het land van verzending aangevraagd. Volgens RVO behouden zulke schapen hun eigen oormerken en vermeld je het certificaatnummer bij de Nederlandse importmelding. Controleer vóór vertrek met de betrokken autoriteiten welke eisen voor de zending gelden. Bron: NVWA, invoer uit een ander land binnen de Europese Unie; RVO, importmelding.

Beslis pas als de vragen zijn beantwoord: welk dier koop je precies, welke rasgegevens zijn aantoonbaar, hoe is het verzorgd en waar komt het in een geschikte groep terecht? Ontbreekt een belangrijk antwoord, vraag dat dan na voordat je vervoer of overdracht afspreekt.