Kennisbank

Stal als werkplek: vind informatie over huisvesting en dagelijks onderhoud

Wil je iets aan je stal verbeteren? Noteer eerst welke dieren de ruimte gebruiken en welke dagelijkse taak lastig gaat. Zo kun je gericht verder zoeken naar huisvesting, indeling, stalklimaat of onderhoud, zonder een oplossing voor de verkeerde diersoort te kiezen. In Nederland gelden algemene eisen aan onder meer veilige huisvesting, hygiëne, voer, water en frisse lucht. De uitwerking hangt af van de dieren die je houdt. Lees de algemene regels bij RVO.

Lege stalruimte met stro, houten afscheidingen, een bezem en een kruiwagen bij een open deur.
Inhoudsopgave
  1. Alle gidsen over dit onderwerp
  2. Producten bij deze gids
  3. Diersoorten, groepen en dagelijkse werkzaamheden in de stal
  4. Looproutes en functies: van toegang tot schoonmaken
  5. Huisvesting voor runderen, schapen, ezels en konijnen
  6. Klimaat, licht en doorgangen: waar vind je de juiste producten?
  7. Terugkerende stalzorg: reinigen, bodembedekking, water en plaagdieren

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Voer afgesloten opbergen

Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast

Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast

Deze voerton heeft een sluitend deksel en een label waarop je de inhoud kunt schrijven, handig als je verschillende soorten voer bewaart.

Let op bij je keuze Kijk of 40 liter past bij de hoeveelheid voer die je wilt opbergen.

Vind je vertrekpunt
Je vraag Begin bij
Welke dieren en groepen gebruiken de ruimte? Dieren en werkzaamheden
Waar lopen taken elkaar in de weg? Looproutes en functies
Wat heeft mijn diersoort nodig? Huisvesting per diersoort
Gaat het om lucht, licht of een doorgang? Klimaat, licht en doorgangen
Wat vraagt aandacht tijdens de stalronde? Terugkerende stalzorg

Diersoorten, groepen en dagelijkse werkzaamheden in de stal

Schrijf op welke soorten, leeftijden en groepen er verblijven. Kijk vervolgens wie bij voer, water en een rustplek kan komen. Het aantal dieren en de samenstelling van een verblijf mogen hun welzijn niet benadelen; ook voer en water moeten bij de diersoort passen. RVO beschrijft deze algemene uitgangspunten.

Loop daarna een gewone werkdag na: dieren bekijken, voeren, drinken controleren, vuil verwijderen en materiaal opbergen. Noteer per taak één concreet knelpunt. Moet je bijvoorbeeld een kruiwagen verplaatsen om bij een drinkplek te komen? Dan is je eerste vervolgvraag er een over de indeling, niet over de inhoud van de drinkbak.

Looproutes en functies: van toegang tot schoonmaken

Een schets van je bestaande stal helpt om vragen te verzamelen. Gebruik haar niet als bouwplan: de plaatsing en uitvoering vragen een beoordeling voor jouw dieren en ruimte. Een dierenverblijf moet onder meer vrij zijn van letselrisico’s en goed schoongemaakt kunnen worden. Zie daarvoor de huisvestingsregels van RVO.

Vier functies om op je schets aan te wijzen
Functie Vraag voor de gids over stalindeling
Toegang en doorgangen Wie gebruikt de opening: dieren, mensen of materiaal?
Voer en water Waar vul en controleer je de voorzieningen?
Opslag Waar liggen schone spullen en gebruikt gereedschap?
Schoonmaken Waar kom je moeilijk bij en langs welke route gaat vuil naar buiten?

Gaat je vraag vooral over de plek van deze functies? Zoek dan de afzonderlijke gids over stalindeling. Gaat het om schoonmaakmateriaal, dan kun je alvast kijken bij Reiniging en hygiëne.

Huisvesting voor runderen, schapen, ezels en konijnen

Een algemene stalvraag heeft geen antwoord dat voor al deze dieren gelijk is. Kies de informatie voor jouw diersoort voordat je een verblijf of voorziening beoordeelt. Voor sommige dieren en houderijsituaties gelden bovendien aanvullende Nederlandse regels. RVO onderscheidt de algemene en aanvullende eisen.

Kies de passende huisvestingsinformatie
Diersoort Eerste vraag Lees verder
Runderen Huisvest je volwassen runderen of kalveren? Voor kalveren gelden specifieke eisen. NVWA over runderen en RVO over kalveren
Schapen Welke beschutting is er voor de groep, ook bij hevige regen, warmte of rond het lammeren? LICG over schapen
Ezels Hebben ze naast de weide een droge stal en een droge plek om te staan? LICG over ezels
Konijnen Is er een veilig verblijf met ruimte om te bewegen en gezelschap van een soortgenoot? LICG over konijnen

Houd je verschillende soorten op hetzelfde erf? Beschrijf hun verblijven en voorzieningen afzonderlijk. Dat ze dezelfde stal gebruiken, betekent niet dat dezelfde inrichting voor elk dier passend is.

Klimaat, licht en doorgangen: waar vind je de juiste producten?

Beschrijf eerst wat je waarneemt. Gaat het om de lucht in het dierenverblijf, om licht bij een werkplek of om een doorgang die je vaak gebruikt? Voor productiedieren mogen onder meer luchtcirculatie, stof, temperatuur, vocht en gassen niet schadelijk zijn. Bij een stal die uitsluitend afhankelijk is van kunstmatige ventilatie gelden Nederlandse eisen voor een alarm en een noodsysteem. Een ventilator op zichzelf beantwoordt dus niet de hele klimaatvraag. Lees de toelichting van RVO.

Van vraag naar voorziening
Je zoekt Controleer eerst
Een ventilator Welk luchtprobleem wil je onderzoeken en voor welk dierenverblijf?
Een lamp Is het licht bedoeld om dieren te inspecteren of om in een werkruimte iets te kunnen zien? Bekijk Verlichting en batterijen als productroute en controleer de toepassing van een afzonderlijke lamp.
Een deur of strokengordijn Wie gebruikt de doorgang en wat verandert een afscheiding aan de toegang en de luchtstroom?

Terugkerende stalzorg: reinigen, bodembedekking, water en plaagdieren

Kijk tijdens je stalronde naar de dieren én naar de plekken die je dagelijks gebruikt. Noteer wat aandacht vraagt en kies dan het passende vervolgonderwerp. Een hygiënische ruimte en geschikt voer en water horen bij de algemene verzorgingseisen.

Kies het vervolg bij wat je ziet
Onderwerp Vraag tijdens de stalronde Vervolg
Reinigen Welke voerplek, ingang of werkplek is vuil? De afzonderlijke uitleg over stal reinigen; voor materiaal: Reiniging en hygiëne
Bodembedekking Waar is een ligplek nat of vervuild en welk dier gebruikt die? De afzonderlijke uitleg over bodembedekking en de informatie voor die diersoort, bijvoorbeeld LICG over het konijnenverblijf
Water Kan ieder dier bij een geschikte drinkplek en kun je het water controleren? Informatie voor de diersoort; zoek je een bak voor vee of paarden, bekijk dan Drinkbakken voor vee en paarden
Plaagdieren Zie je voerresten, schuilplaatsen of openingen? Begin bij preventie; voor een productroute kun je Muizenwering bekijken

Voor agrarische bedrijven noemt de NVWA onder meer het opruimen van voerresten en het aanpakken van schuilplaatsen en kieren. Chemische middelen tegen muizen en ratten zijn daar alleen als laatste stap toegestaan, onder voorwaarden. Lees de uitleg van de NVWA als bestrijding aan de orde is.

Meer lezen over dit onderwerp

Kies een onderwerp en open de gids die bij jouw vraag past.

Stal en erf

Begin hier

Rekenhulpen en keuzehulpen

Praktische gidsen