Boerderijdieren houden: kies je diersoort en bereid je voor
Kennisbank
Boerderijdieren houden: kies je diersoort en bereid je voor
Wil je boerderijdieren houden? Kies eerst de diersoort waarvoor je ook op drukke dagen goed kunt zorgen. Vergelijk daarna wat de dieren nodig hebben, wie je kan vervangen en welke regels voor jouw locatie gelden. Een erf dat geschikt is voor kippen, is niet vanzelf geschikt voor schapen of varkens. De algemene verzorgingsregels van RVO gelden voor alle gehouden dieren; wat passend is, verschilt per soort.

Inhoudsopgave
- Alle gidsen over dit onderwerp
- Producten bij deze gids
- De behoeften van pluimvee, runderen, schapen, geiten en varkens
- Dagelijkse zorg: tijd, vervanging en deskundige hulp
- Verblijf, water, voeropslag en afrastering per diersoort
- Registratie en regels controleren bij officiële instanties
- De startgids voor jouw gekozen diersoort
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een vaste plek voor voer

Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
In deze afsluitbare ton van 40 liter kun je een zak voer overzichtelijk bewaren.
Let op bij je keuze Controleer of 40 liter past bij de hoeveelheid voer die je wilt opslaan.
Een plek voor voer of water

Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog van 20 liter kun je in de stal of buiten voor voer of water gebruiken.
Let op bij je keuze Bepaal pas na je keuze voor een diersoort of de trog geschikt is en of alle dieren erbij kunnen.
Een emmer voor de dagelijkse ronde

Emmer met Vlakke Kant 15 l Blauw – Vplast
Met deze emmer van 15 liter neem je water of voer mee tussen stal en erf; de vlakke kant loopt prettig langs je been.
Let op bij je keuze Houd een emmer voor drinkwater schoon en apart van schoonmaakwerk.
De behoeften van pluimvee, runderen, schapen, geiten en varkens
Gebruik dit overzicht om één diergroep te kiezen voor verder onderzoek. Het is geen ontwerp voor een verblijf en zegt niet dat verschillende soorten samen gehouden moeten worden.
| Diergroep | Onderzoek eerst | Denk alvast aan |
|---|---|---|
| Pluimvee: kippen | Welke vogelsoort wil je houden? De informatie hier gaat over kippen. | Soortgenoten, een nachthok en een buitenren. |
| Runderen | Welk type rund wil je houden en wie kan je helpen het dier veilig te hanteren? | Grazende en sociale dieren, geschikte ruimte en een veilige werkwijze. |
| Schapen | Kun je een groep schapen houden en de weide verzorgen? | Beschutting, afrastering en hulp bij vacht en klauwen. |
| Geiten | Kun je soortgenoten, een droge rustplek en een geschikte uitloop bieden? | Klimmogelijkheden en een omheining waar de dieren niet in vast komen te zitten of overheen ontsnappen. |
| Varkens | Kun je ruimte en gezelschap bieden, ook wanneer de dieren volwassen zijn? | Een droge rustplek, gelegenheid om te wroeten en een omheining die tegen graven en duwen bestand is. |
Bij ander pluimvee dan kippen zoek je informatie over precies die vogelsoort. Neem de inrichting voor kippen niet zonder meer over.
Dagelijkse zorg: tijd, vervanging en deskundige hulp
Maak een plan voor een gewone dag én voor een dag waarop je niet thuis bent. Noteer wie de dieren bekijkt, voer en water verzorgt en het verblijf controleert. Zorg dat je vervanger de locatie kent en weet wie bij problemen bereikbaar is. Volgens RVO moeten verzorgers over passende kennis en vaardigheden beschikken en moeten zieke of gewonde dieren direct worden verzorgd.
| Situatie | Wat spreek je af? |
|---|---|
| Iedere dag | Wie kijkt naar ieder dier en controleert voer, water en verblijf? |
| Vakantie of ziekte | Wie neemt over en kan die persoon de dieren veilig bereiken en verzorgen? |
| Een probleem | Wie kan ter plaatse komen als water uitvalt, een dier ontsnapt of een dier ziek lijkt? |
| Werk dat ervaring vraagt | Wie helpt je bijvoorbeeld bij scheren, klauwverzorging of het hanteren van grote dieren? |
Vraag vóór de aanschaf welke dierenarts je kunt bereiken. Merk je dat een dier ziek lijkt of gewond is, laat dan beoordelen welke hulp nodig is. Laat werkzaamheden die je nog niet veilig beheerst eerst voordoen door iemand met ervaring.
Verblijf, water, voeropslag en afrastering per diersoort
Loop je locatie na met de gekozen diergroep in gedachten. RVO stelt algemene eisen aan onder meer geschikt voer en water, bescherming tegen het weer, een schoon te maken verblijf en het voorkomen van ontsnappen. Beantwoord daarna deze praktische vragen:
| Voorziening | Vraag op jouw locatie | Verschil om te onderzoeken |
|---|---|---|
| Verblijf | Waar kunnen de dieren rusten en schuilen, en kun je die plek schoonmaken? | Bij kippen onderzoek je hok en ren; bij weidedieren ook de toegang tot een geschikte beschutte plek. |
| Water | Kun je de drinkplek bereiken, controleren en schoonhouden? | Kan ieder dier erbij, ook wanneer groepsgenoten bij de drinkplek staan? |
| Voer en opslag | Waar bewaar je voer schoon en droog, en waar kunnen de dieren eten? | Onderzoek voer dat past bij de soort en of dieren elkaar van de voerplek verdringen. |
| Afrastering | Zijn poorten, hoeken en de onderzijde geschikt voor de gekozen dieren? | Bij geiten verdienen mazen en klimplekken aandacht; bij varkens ook graven en duwen tegen de omheining. |
| Toegang voor hulp | Kunnen jij, je vervanger en een dierenarts de dieren veilig bereiken? | Bij runderen vraagt vooral het veilig benaderen en hanteren voorbereiding. |
Een materiaalsoort of oppervlaktemaat voor de ene diergroep is geen kant en klaar antwoord voor de andere. Werk je plan uit met de soortinformatie hieronder voordat je een verblijf of omheining kiest.
Registratie en regels controleren bij officiële instanties
Controleer de verplichtingen voordat dieren naar jouw locatie komen. Volgens RVO is voor runderen, varkens, schapen en geiten altijd een UBN nodig, ook als je ze als hobby houdt. Voor pluimvee gelden andere voorwaarden. Kijk bij RVO ook welke identificatie en meldingen bij jouw keuze horen.
Bekijk voor je adres de regels in het Omgevingsloket. Het Informatiepunt Leefomgeving legt uit dat ook bij het hobbymatig houden van dieren regels relevant kunnen zijn en dat gemeenten hun omgevingsplan kunnen wijzigen. Vraag je gemeente om uitleg als je twijfelt over je plannen voor een verblijf.
Voor kippen en ander pluimvee vind je bij de NVWA de maatregelen rond vogelgriep. Die kunnen ook hobbyhouders raken en per gebied verschillen. Kies je varkens, bekijk dan ook de aanvullende welzijnseisen bij RVO.
De startgids voor jouw gekozen diersoort
Heb je een voorkeur? Gebruik deze soortinformatie als volgende stap en bespreek je concrete plan waar nodig met een ervaren houder of dierenarts.
- Kippen: lees de soortinformatie van het LICG over groepsgedrag, huisvesting en verzorging. Kies voor ander pluimvee informatie over die vogelsoort.
- Runderen: lees de beoordeling van het rund door RVO, vooral over gedrag en veilig hanteren. Dit is geen volledige verzorgingsgids. Werk je plan verder uit met iemand die het beoogde type rund kent en raadpleeg de Nederlandse verzorgingsregels.
- Schapen: lees de soortinformatie van het LICG over groep, weide, beschutting en verzorging.
- Geiten: lees de soortinformatie van het LICG over gezelschap, droge huisvesting, uitloop en afrastering.
- Varkens: lees de soortinformatie van het LICG en controleer daarnaast de Nederlandse welzijnseisen bij RVO.
Kun je de verzorging, vervanging of een geschikt verblijf nog niet organiseren? Werk dat eerst uit voordat je dieren aanschaft.
Meer lezen over dit onderwerp
Kies een onderwerp en open de gids die bij jouw vraag past.
Stal en erf
Begin hier
- Stal als werkplek: vind informatie over huisvesting en dagelijks onderhoud
- Stalgereedschap kiezen voor dagelijkse klussen in stal en op erf
- Voer voor dieren op het erf kiezen per diersoort en levensfase
Rekenhulpen en keuzehulpen
- Kosten van bodembedekking berekenen met je eigen verbruik
- Onderdelen zoeken op model en een passende match controleren
- Voerkosten berekenen voor jouw dieren per dag en per maand
- Welke scheermessen passen op mijn scheermachine? Controleer het exacte model
Praktische gidsen
- Bestaande stal renoveren: wat controleren vóór de werkzaamheden?
- Bodembedekking vergelijken op gebruik, onderhoud en kosten
- Dieren drenken zonder stroom en wateraansluiting in de winter
- Drinkbak met zonnepaneel: beoordeel of de stroomvoorziening werkt
- Drinkbak op een IBC container aansluiten: controleer de watertoevoer vooraf
- Drinkbak voor honingbijen bij de bijenstand veilig inrichten
- Drinkbak vorstvrij houden: geschikte bescherming kiezen en controleren
- Drinkplek op de weide inrichten met betrouwbare watertoevoer
- Groene aanslag in drinkbakken controleren en reinigen
- Houten paardenstal beoordelen op constructie en geschiktheid
- Italiaanse stalcode controleren: gegevens en bevoegde instantie
- Mond en klauwzeer: signalen doorgeven en insleep helpen voorkomen
- Nieuwe stal plannen: eisen bepalen en offertes vergelijken
- Oude badkuip als drinkbak voor vee: wat moet u eerst beoordelen?
- Regels voor opslag en afvoer van stalmest: wat moet je nagaan?
- Stal of dierenlocatie registreren: welke gegevens hebt u nodig?
- Stal ontsmetten: reinigen en ontsmetten apart plannen
- Stalindeling: maak functionele zones in een bestaande stal
- Stalmest laten rijpen: de mesthoop volgen en beoordelen
- Stalmest verzamelen en opslaan: de route van verblijf tot afvoer
- Stalregister in Italië bijhouden: registers en werkwijze controleren
- Toestemming voor een stal: welke gegevens en vragen neem je mee?
- Tunnelstal voor dieren beoordelen voor uw dieren en locatie
- Utile lordo di stalla begrijpen en controleren in de administratie
- Ventilatie en tocht in de stal beoordelen en aanpassingen afwegen
- Vlotterdrinkbak aansluiten en veilig controleren