Zwoegerziekte bij schapen: veranderingen en vragen over onderzoek
Praktische gids
Zwoegerziekte bij schapen: veranderingen en vragen over onderzoek
Een schaap kan met zwoegerziekte besmet zijn terwijl het er gezond uitziet. Ziet u veranderingen in ademhaling, conditie, uier of beweging? Bespreek die dan met uw dierenarts. Vertel ook of er onlangs schapen zijn aangevoerd of contact met andere koppels is geweest. Royal GD beschrijft het ziekteverloop en de risico’s bij contact tussen koppels.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een apart weidevak
Schapennet 50 m, 106 cm Hoog met Dubbelpunt – Euro-Netz
Met dit schapennet kunt u een weidevak afzetten als u aangevoerde schapen apart wilt laten grazen.
Let op bij je keuze Zorg voor voldoende afstand tot het andere koppel, zodat dieren niet door het net heen contact kunnen maken.
Zwoegerziekte en maedi visna: wat betekenen de termen?
Zwoegerziekte is een langzaam verlopende virusinfectie bij schapen. Het virus wordt meestal het maedi visna virus genoemd. Maedi duidt op de longvorm en visna op de hersenvorm. Ook de uier en gewrichten kunnen betrokken zijn. Verschijnselen kunnen lang uitblijven; na besmetting kan het bovendien maanden tot jaren duren voordat antistoffen aantoonbaar zijn. Een gezond uiterlijk sluit besmetting dus niet uit. Lees de ziektebeschrijving van Royal GD.
Veranderingen bij schapen die u met de dierenarts bespreekt
Let op een schaap dat achterblijft wanneer het koppel zich verplaatst, in rust moeilijker ademt of geleidelijk vermagert. Bij ooien kunnen een veranderde uier en achterblijvende groei van lammeren opvallen. Veranderingen in de gang of gewrichten zijn eveneens redenen om advies te vragen. Deze verschijnselen hebben niet altijd dezelfde oorzaak: u kunt er zelf geen zwoegerziekte mee vaststellen. Royal GD beschrijft de verschillende verschijningsvormen.
Wat noteert u voor het gesprek?
- Het levensnummer van het dier, wanneer de verandering begon en wat er sindsdien is veranderd.
- Wat u precies ziet, bijvoorbeeld achterblijven bij het lopen of een veranderde ademhaling in rust.
- Of andere dieren vergelijkbare veranderingen tonen en welke dieren recent zijn aangevoerd.
- Welke eerdere uitslagen of gezondheidsgegevens van het dier en het koppel beschikbaar zijn.
Is een schaap duidelijk benauwd of kan het niet normaal staan of lopen? Bel dan direct uw dierenarts in plaats van op een gepland gesprek over koppelonderzoek te wachten. Het LICG adviseert een dierenarts te waarschuwen wanneer u vermoedt dat een schaap ziek is.
Schapen aankopen: herkomst, gezondheid en contact tussen koppels
Vraag vóór aankoop van welk bedrijf de dieren komen en welke gezondheidsstatus het herkomstkoppel heeft. Vraag ook naar contact met andere schapen of geiten sinds eerder onderzoek, bijvoorbeeld tijdens verblijf elders of vervoer. Denk bij tijdelijk aangevoerde dieren ook aan een dekram. Aanvoer en contact zijn volgens Royal GD relevante risico’s voor zwoegerziekte.
| Onderwerp | Wat vraagt of bewaart u? |
|---|---|
| Herkomst | Van welk bedrijf komen de dieren? Noteer de diernummers. |
| Gezondheidsstatus | Wat is de actuele status van het herkomstkoppel en hoe kunt u die controleren? |
| Onderzoek | Welke uitslagen zijn beschikbaar, van welke dieren en van welke datum? |
| Contact | Met welke andere koppels zijn de dieren sinds het onderzoek in aanraking geweest? |
| Eigen koppel | Welke status heeft uw koppel en wat kan deze aanvoer daarvoor betekenen? |
Een getoond certificaat is een momentopname. Royal GD raadt deelnemers aan om vóór aanvoer de actuele status van het herkomstbedrijf te controleren. Bespreek met uw dierenarts hoe de gegevens van de dieren passen bij de geschiedenis van uw eigen koppel.
In Nederland moet u de aanvoer van schapen binnen zeven kalenderdagen melden in het systeem voor identificatie en registratie. Bij verplaatsing moet een vervoersdocument aanwezig zijn. Deze administratie legt de verplaatsing vast; zij bewijst geen zwoegerziektestatus. RVO licht de meldtermijn en het vervoersdocument toe.
Onderzoek naar zwoegerziekte en mogelijke programma’s
Royal GD beschrijft bloedonderzoek en melkonderzoek naar antistoffen tegen het virus. Bespreek met uw dierenarts wat u wilt weten: gaat het om de veranderingen bij één schaap, om inzicht in het koppel of om een certificeringstraject? Het moment van onderzoek en de koppelgeschiedenis zijn belangrijk bij het duiden van een uitslag, omdat antistoffen na besmetting niet meteen aantoonbaar hoeven te zijn. Bekijk de informatie van Royal GD over onderzoek.
Voor Nederlandse schapenhouders heeft Royal GD een certificeringsprogramma voor koppels. Daarbij gelden voorwaarden voor onderzoek en aanvoer. Een losse negatieve uitslag van één dier is niet hetzelfde als een gecertificeerde koppelstatus. Vraag Royal GD naar de actuele programmavoorwaarden als u deelname of aankoop overweegt.
