Trichinella bij varkens: risico’s en officiële controle
Praktische gids
Trichinella bij varkens: risico’s en officiële controle
Kort antwoord: je kunt niet aan een varken zien of het Trichinella bij zich draagt. Bij slacht in een Nederlands slachthuis worden varkens volgens de Nederlandse praktijk op deze parasiet onderzocht. Gaat het om een andere slachtroute? Vraag dan vooraf welke controle daarvoor geldt; ga niet af op het uiterlijk van het dier. Het RIVM beschrijft de verschijnselen en de Nederlandse controlepraktijk.

Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Trichinella: diergezondheid en voedselveiligheid bij varkens
- Bedrijfspraktijken die het risico op Trichinella beïnvloeden
- Waarom symptomen bij varkens de vereiste controle niet vervangen
- Officiële controle volgens land en bestemming van het varken
- Dierenarts en bevoegde instantie bij vermoedens of controlevragen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Voer afgesloten bewaren

Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Deze voerton heeft een deksel met sluiting dat helpt ongewenste dieren bij het voer vandaan te houden.
Let op bij je keuze Controleer of 40 liter genoeg ruimte biedt voor je voer en sluit het deksel na gebruik.
Kieren in de voeropslag dichten

RVS Spons voor Kieren en Spleten 40 g – Hofman Pest Control
Met deze spons kun je gaten en kieren opvullen waar muizen of ratten doorheen kunnen komen.
Let op bij je keuze Loop de voeropslag na op toegangen en bepaal welke openingen je met de spons kunt opvullen.
Trichinella: diergezondheid en voedselveiligheid bij varkens
Trichinella is een geslacht van rondwormen. Een varken kan besmet raken door vlees met infectieuze larven binnen te krijgen. De larven kunnen daarna in de spieren terechtkomen. Besmet vlees kan ook voor mensen een risico vormen. Daarom zijn er twee afzonderlijke vragen: hoe voorkom je blootstelling van het levende varken, en hoe wordt het vlees gecontroleerd? Het RIVM legt de besmettingsweg uit.
Een afgesloten voeropslag kan helpen om een mogelijke besmettingsroute aan te pakken. Het zegt niets over de uitslag van onderzoek van een afzonderlijk varken.
Bedrijfspraktijken die het risico op Trichinella beïnvloeden
Loop met je bedrijfsdierenarts na of varkens bij vleesresten, dode knaagdieren of wilde dieren kunnen komen. Het RIVM noemt het weren van ratten en muizen uit voeropslag en stallen en het beperken van contact met wilde dieren als preventieve aandachtspunten. Bekijk de veterinaire informatie van het RIVM.
| Plek | Vraag | Wat doe je met het antwoord? |
|---|---|---|
| Voeropslag en stal | Kunnen ratten of muizen bij het voer komen? | Bespreek toegangspunten en wering met de bedrijfsdierenarts. |
| Afval en kadavers | Kunnen varkens vleesresten of dode dieren bereiken? | Maak de plek ontoegankelijk en vraag hoe het materiaal moet worden afgevoerd. |
| Uitloop | Kunnen wilde dieren of hun resten in de buurt van de varkens komen? | Bespreek kwetsbare plekken in de inrichting van de uitloop. |
Geef varkens geen etensresten: dat is in Nederland verboden, ook wanneer je maar enkele varkens houdt. De Rijksoverheid vermeldt dit verbod.
Waarom symptomen bij varkens de vereiste controle niet vervangen
Een besmet varken vertoont meestal geen herkenbare verschijnselen. Soms is tijdelijk een stijve gang te zien, maar daarmee kun je Trichinella niet vaststellen. Ook een varken dat normaal beweegt, is niet op basis daarvan vrij van de parasiet. Laat een dier dat ziek is of anders loopt beoordelen door een dierenarts. Het RIVM beschrijft de verschijnselen bij dieren.
Onderzoek bij de slacht berust op een monster van spierweefsel dat volgens een vastgelegde methode in een laboratorium wordt onderzocht. Kijken naar het levende dier of naar het karkas is daarvoor geen vervanging. Lees hoe het RIVM de diagnostiek bij slachtdieren beschrijft.
Officiële controle volgens land en bestemming van het varken
Welke procedure geldt, hangt onder meer af van waar en voor welk doel het varken wordt geslacht. Spreek daarom vóór de slacht af wie de toepasselijke controle regelt en hoe je de uitslag verneemt.
| Situatie | Wat vraag je na? |
|---|---|
| Nederlands slachthuis | Vraag het slachthuis hoe het onderzoek op Trichinella en de uitslag in zijn proces zijn opgenomen. Het RIVM beschrijft de Nederlandse onderzoekspraktijk. |
| Noodslacht met verdere keuring in een slachthuis | Stem de route af met de dierenarts en het ontvangende slachthuis. De NVWA schrijft voor deze route voor dat van varkens trichinemonsters worden genomen. Bekijk de informatie van de NVWA over noodslacht. |
| Slacht voor het eigen huishouden buiten het slachthuis | Dit is niet dezelfde route als slacht in een slachthuis. Vraag de NVWA vooraf welke regels en mogelijkheden voor onderzoek in jouw situatie gelden. Bij deze vorm van slacht mag het vlees niet worden verkocht of weggegeven. De NVWA licht de beperking voor varkens toe. |
| Slacht buiten Nederland | Vraag het ontvangende slachthuis en de bevoegde instantie in het land van slacht welke procedure daar geldt. Neem niet aan dat de Nederlandse uitvoering hetzelfde is. |
Dierenarts en bevoegde instantie bij vermoedens of controlevragen
Is een levend varken ziek, of vermoed je dat het bij besmet materiaal kon komen? Vertel de dierenarts wat je hebt gezien en welke dieren erbij betrokken kunnen zijn. Een vermoeden is geen diagnose. Bij vastgestelde trichinellose beschrijft het RIVM een meldingsplichtige rol voor dierenartsen en laboratoria; de NVWA neemt zo nodig vervolgmaatregelen. Bekijk de veterinaire informatie van het RIVM.
Gaat je vraag over de slacht, het onderzoek of de bestemming van het vlees? Begin bij het ontvangende slachthuis of neem contact op met de NVWA. Vermeld waar het varken wordt gehouden, waar de slacht plaatsvindt en voor wie het vlees bedoeld is. Zo kan de bevoegde partij de juiste route toelichten.