Kasjmiergeiten: welke typen zijn het en hoe verzorg je ze?
Rassenwijzer
Kasjmiergeiten: welke typen zijn het en hoe verzorg je ze?
Een kasjmiergeit is niet automatisch een dier van één bepaald ras. Met de naam kan een geit worden bedoeld die fijne onderwol levert, terwijl een aanbieder ook een specifieke fokpopulatie kan bedoelen. Vraag daarom wat de naam bij het aangeboden dier betekent. Kasjmier is de fijne onderwol; de grovere buitenharen zijn niet dezelfde vezel. Lees de uitleg van de Cashmere Goat Association.
Een geitenras uit het Changthanggebied in Ladakh, bekend om pashminavezel. De beschrijving noemt naast witte ook andere vachtkleuren.
Een Noord Amerikaanse fokpopulatie met een eigen standaard voor vezel en lichaamsbouw.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Kasjmiergeit: vezeltype, populatie of ras?
- Herkomst en aantoonbare kenmerken van verschillende populaties
- Kasjmiervezel winnen: welke werkzaamheden horen erbij?
- Groepshuisvesting, voeding, water, beschutting en vachtzorg
- Een aangeboden geit beoordelen op herkomst en vezelclaims
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een extra voerplek
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog is geschikt voor voer of water en kan helpen om op een andere plek in de stal of weide iets aan te bieden.
Let op bij je keuze Kijk of alle geiten de trog kunnen bereiken zonder te worden weggejaagd.
De elektrische afrastering controleren
Schrikdraadtester met 4 LED Niveaus, zonder Grondpiek – Gobel
Met deze tester kun je op verschillende punten langs een elektrische afrastering het spanningsniveau vergelijken.
Let op bij je keuze Dit hulpmiddel is alleen relevant als je afrastering elektrisch is; controleer ook of de omheining zelf heel blijft.
De stal opruimen
Mestvork Standaard zonder Steel
Met een mestvork kun je de stal opruimen en aandacht houden voor een droge rustplek.
Let op bij je keuze Deze vork wordt zonder steel geleverd, dus kies er zo nodig apart een passende steel bij.
Kasjmiergeit: vezeltype, populatie of ras?
- Algemene naam: ‘kasjmiergeit’ alleen bewijst geen afstamming uit één ras.
- Benoemde populatie: voor de North American Cashmere Goat bestaat een eigen Noord Amerikaanse rasstandaard. Dat is geen Nederlandse standaard.
- Individuele vacht: een volle of zachte vacht op een foto bewijst niet wat de vezelkwaliteit of bruikbare opbrengst is.
Bij de North American Cashmere Goat beoordeelt de fokvereniging onder meer eigenschappen van de onderwol en de lichaamsbouw. De Nederlandse Organisatie voor de Geitenfokkerij noemt kasjmiergeit niet onder de vijf Nederlandse geitenrassen waarvan zij het stamboek bijhoudt; zij registreert ook overige rassen. Vraag bij een rasnaam dus naar de concrete registratie en afstamming, in plaats van uit te gaan van een algemene Nederlandse kasjmierstandaard. Bekijk de Noord Amerikaanse standaard en de informatie van de Nederlandse Organisatie voor de Geitenfokkerij.
Herkomst en aantoonbare kenmerken van verschillende populaties
Deze voorbeelden hebben elk een eigen bronstatus. Ze beschrijven niet automatisch de afstamming of prestaties van een geit die in Nederland wordt aangeboden. De gegevens over Changthangi komen uit een rasbeschrijving in Indian Farming; de gegevens over de North American Cashmere Goat uit de standaard van haar fokvereniging.
| Naam | Wat beschrijft de bron? | Wat bewijst dat niet over een aangeboden dier? |
|---|---|---|
| Changthangi | Een geitenras uit het Changthanggebied in Ladakh, bekend om pashminavezel. De beschrijving noemt naast witte ook andere vachtkleuren. | Dat een witte geit op een foto een Changthangi is of van deze populatie afstamt. |
| North American Cashmere Goat | Een Noord Amerikaanse fokpopulatie met een eigen standaard voor vezel en lichaamsbouw. | Dat iedere geit die kasjmiergeit wordt genoemd aan deze standaard voldoet. |
Kleur is dus geen vervanging voor herkomstgegevens. Vraag welke ouderdieren bekend zijn en of er documenten bestaan die bij het identificatienummer van de geit passen. Een vezelmonster kan iets vertellen over de bemonsterde vacht, maar stelt de afstamming niet vast.
Kasjmiervezel winnen: welke werkzaamheden horen erbij?
De onderwol kan worden uitgekamd wanneer die loslaat; scheren is eveneens een gebruikte methode. Daarna moeten de grovere buitenharen van de onderwol worden gescheiden. Een geschoren vacht bevat doorgaans meer buitenhaar dan uitgekamde onderwol. Ruwe vacht en bruikbare, gescheiden vezel zijn daarom niet hetzelfde. De Cashmere Goat Association legt beide methoden uit.
- Bekijk de vacht van het dier. Let op wanneer de onderwol loskomt en of vuil of klitten het werk bemoeilijken.
- Regel deskundig en rustig hanteren. Laat iemand met ervaring beoordelen welke methode en welk gereedschap bij dit dier passen. De internationale Good Cashmere Standard vraagt ook aandacht voor bescherming tegen kou en felle zon na kammen of scheren. Dit is een productierichtlijn, geen Nederlandse rasstandaard. Lees de welzijnsrichtlijn.
- Houd vezels herleidbaar. Noteer bij een monster of partij van welk dier en welke oogst deze afkomstig is en of het om ruwe vacht of gescheiden onderwol gaat.
- Vraag wat werkelijk is beoordeeld. Vezeldikte, lengte, gelijkmatigheid en hoeveelheid onderwol zijn verschillende eigenschappen. Een beoordeling van één monster is niet vanzelf een beoordeling van de hele vacht. Bekijk hoe de fokvereniging vachten en monsters beoordeelt.
Wil je vezel verzamelen, bespreek dan vooraf wie het dier kan hanteren en hoe de vezel wordt gescheiden en beoordeeld. Een mooie vacht alleen geeft geen betrouwbare voorspelling van de hoeveelheid bruikbare kasjmier.
Groepshuisvesting, voeding, water, beschutting en vachtzorg
De basis blijft gewone geitenzorg. Geiten leven met soortgenoten en hebben ruimte om te bewegen, een droge rustplek, schuilgelegenheid tegen felle zon en een stevige afrastering nodig. Zorg dat alle dieren bij het voer en de rustplek kunnen; meerdere voerplaatsen kunnen helpen als een geit wordt weggejaagd. Bij gehoornde dieren verdienen mazen waarin een kop vast kan raken extra aandacht. Deze aandachtspunten staan in de geitenbijsluiter van het LICG.
Wat controleer je iedere dag?
- Groep en plek: kan ieder dier eten, drinken en rusten zonder telkens te worden verjaagd?
- Voer en water: is er passend grofvezelig ruwvoer en altijd vers drinkwater? Verander het rantsoen geleidelijk. De naam kasjmiergeit vertelt niet welke aanvulling een individueel dier nodig heeft.
- Stal en weide: blijven de ligplek droog, de schuilplek bereikbaar en de omheining heel?
- Vacht en gezondheid: kijk naar vuil, klitten, wondjes, eetlust, levendigheid en lopen. Laat klauwen zo nodig door iemand met ervaring verzorgen. Vermoed je dat een geit ziek is, neem dan contact op met een dierenarts.
Het LICG beschrijft deze algemene zorg, waaronder ruwvoer, water, geleidelijke voerveranderingen en dagelijkse gezondheidscontrole. Wie onderwol wil winnen, plant daarnaast tijd voor vachtbeoordeling en zorgvuldig hanteren.
Welke uitrusting kies je eerst?
Begin bij wat je dieren nodig hebben en wat al aanwezig is: een veilige omheining, bereikbare drinkplek en materialen voor dagelijkse verzorging. De Farmora categorieën afrastering, drinkbakken voor vee en paarden en schapen en geiten zijn vertrekpunten om te vergelijken. Controleer bij ieder artikel of het voor geiten en voor jouw taak bedoeld is. Gereedschap voor schapenwol is niet vanzelf geschikt voor kasjmieronderwol.
Een aangeboden geit beoordelen op herkomst en vezelclaims
Vraag eerst wat de verkoper bedoelt met ‘kasjmiergeit’: een dier met onderwol, afstamming uit een genoemde populatie of een beoordeling volgens een bepaalde standaard? Leg daarna drie dingen naast elkaar: de identiteit van de geit, de herkomstdocumenten en de gegevens over haar eigen vacht. Als één daarvan ontbreekt, weet je welke claim nog onbewezen is.
| Bewerking in de advertentie | Vraag | Waar let je op? |
|---|---|---|
| ‘Dit is een kasjmiergeit’ | Bedoel je een vezeltype of een benoemde populatie? | Of een eventuele afstamming en registratie bij dit dier horen. |
| ‘De vezel is fijn’ | Is er een gedateerd monster of een vezelbeoordeling van deze geit? | Welke eigenschappen en welk deel van de vacht zijn beoordeeld. |
| ‘De vacht levert veel op’ | Zijn er gegevens van eerdere oogsten? | Of ruwe vacht en gescheiden onderwol apart worden vermeld. |
| ‘Dit dier past bij jou’ | Hoe leeft het nu in de groep en hoe wordt het gehanteerd? | Of jouw groep, voerplekken, beschutting en afrastering passend zijn. |
De Cashmere Goat Association koppelt vachtbeoordelingen aan de identiteit van het dier en onderscheidt monsters van beoordelingen van een volledige vacht. Dat maakt het zinvol om precies te vragen waar een getoond rapport bij hoort.
Een voorbeeld: een aanbieder noemt een witte geit ‘Changthangi’ en laat alleen een foto zien. Die foto helpt je het aangeboden dier te bekijken, maar bewijst de afstamming niet. Zoek je vooral een geit voor je bestaande groep, beoordeel dan ook het dier en je huisvesting. Wil je gericht vezel winnen, vraag bovendien om herleidbare vachtgegevens en denk na over het werk na de oogst.
Regel vóór het houden van geiten een UBN voor hun locatie, ook als je ze als hobby houdt. Controleer bij overname de identificatie van het dier: volgens de huidige RVO regels heeft een geit twee goedgekeurde identificatiemiddelen, waarvan ten minste één elektronisch. Meld de aanvoer binnen zeven kalenderdagen in I&R en houd daarvoor onder meer het UBN, de identificatiecode en de datum bij de hand. RVO over het UBN, RVO over identificatie en RVO over aanvoer melden.
Is kasjmiergeit één erkend geitenras?
Nee, niet als algemene naam voor alle geiten die kasjmieronderwol leveren. Er zijn wel benoemde populaties, zoals de North American Cashmere Goat met een eigen Noord Amerikaanse standaard. Vraag welke precieze naam en documenten bij het aangeboden dier horen. Lees meer bij de Cashmere Goat Association.
Wat is het verschil met een Angorageit?
Bij kasjmier gaat het om fijne onderwol die van grovere buitenharen wordt gescheiden. De Angorageit wordt gehouden voor mohair. Het zijn verschillende vezels; ‘vezelgeit’ maakt de dieren niet tot hetzelfde type. Lees over kasjmier en over mohair bij de Nederlandse Angorageiten Fokkersvereniging.
