Janzé kip: identiteit, kenmerken en verantwoord houden
Rassenwijzer
Janzé kip: identiteit, kenmerken en verantwoord houden
De Janzé kip, ook Noire de Janzé genoemd, is een lokaal ras uit Bretagne. Het gaat niet om iedere kip die uit de omgeving van Janzé komt. Franse rasorganisaties vermelden het ras afzonderlijk; het Écomusée de la Bintinais houdt dieren van de gereconstrueerde populatie. Wie een Janzé wil houden, kijkt daarom naar zowel de kenmerken van de kip als de herkomst die de aanbieder kan toelichten. Lees de informatie van de Franse fokkersfederatie en het rasprofiel van het Écomusée.
De omgeving van Janzé in Bretagne.
Een standaard werd in 1931 in Frankrijk geregistreerd. De huidige populatie is later gereconstrueerd.
Zwart verenkleed met groene glans, een enkele kam, rode oorlellen en een lange staart.
Hennen 1,5 tot 2,5 kilogram; hanen 2 tot 3 kilogram.
Historisch gehouden voor eieren en vlees.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een vaste voerplek
Voertoren voor Pluimvee met Groene Ring, 1 kg – Gaun
Deze voertoren voor kippen heeft acht voervakken en is eenvoudig bij te vullen en schoon te maken.
Let op bij je keuze Controleer bij je groep of iedere kip rustig bij het voer kan komen.
Water meenemen naar de ren
Emmer met Gegalvaniseerd Hengsel 7 l Zwart – Vplast
Met deze emmer van 7 liter kun je vers water naar het kippenverblijf brengen.
Let op bij je keuze Gebruik voor het drinken een aparte, schone drinkvoorziening die voor alle kippen bereikbaar is.
| Onderwerp | Gedocumenteerde informatie |
|---|---|
| Herkomst | De omgeving van Janzé in Bretagne. |
| Geschiedenis | Een standaard werd in 1931 in Frankrijk geregistreerd. De huidige populatie is later gereconstrueerd. |
| Uiterlijk | Zwart verenkleed met groene glans, een enkele kam, rode oorlellen en een lange staart. |
| Gewicht in de Franse rasfiche uit 2011 | Hennen 1,5 tot 2,5 kilogram; hanen 2 tot 3 kilogram. |
| Gebruik in de rasbeschrijving | Historisch gehouden voor eieren en vlees. |
De gewichten en gebruiksdoelen staan in de Franse rasfiche uit 2011. Ze voorspellen niet het gewicht of de leg van een individuele kip.
Wat Franse rasverenigingen en behoudsorganisaties over Janzé vermelden
De Fédération Française des Volailles vermeldt Janzé in haar Franse lijst van erkende rassen en variëteiten uit januari 2024, met zwart als vermelde kleur. De federatie noemt ook een fokkersclub die zich onder meer met de Noire de Janzé bezighoudt. Dat beschrijft de Franse rasstatus, niet een Nederlandse standaard of de afstamming van een dier in een advertentie.
Let op het verschil met Volailles de Janzé. Volgens het Franse INAO is dat een beschermde geografische aanduiding voor pluimveeproducten, waaronder verschillende soorten pluimvee. De productnaam betekent dus niet dat een levende kip tot het ras Janzé behoort.
Bevestigde herkomst en kenmerken van de Janzé kip
Volgens het Écomusée de la Bintinais verscheen het ras in 1925 op pluimveetentoonstellingen en werd de standaard in 1931 geregistreerd. Liefhebbers zochten in de jaren negentig naar passende dieren en bouwden met selectie en kruisingen opnieuw een populatie op. Het museum zegt dat het uiterlijk aansluit bij de oude beschrijving, maar dat de genetische overeenkomst met de vroegere populatie onzeker is.
Vergelijk bij een aangeboden kip het hele dier met de Franse rasfiche: niet alleen de zwarte veren met groene glans, maar ook de enkele kam, rode oorlellen, relatief korte poten en lange staart. Een foto of één overeenkomend kenmerk is geen bewijs van afstamming. Vraag welke ouderdieren en welke rasbeschrijving de aanbieder gebruikt.
Gedocumenteerde eigenschappen voor het houden
De Franse rasfiche beschrijft de Janzé als een kip die veel rondloopt en ook in bomen kan gaan zitten. Ze noemt daarnaast broedsheid. Dat zijn beschrijvingen van het ras, geen belofte over iedere hen. Richt een ren zo in dat de dieren kunnen scharrelen en controleer of ze niet via zitplekken of een open bovenkant kunnen ontsnappen. Bekijk de rasfiche voordat je verwachtingen over gedrag of eieren aan een aanbieder voorlegt.
Ook als een kip buiten insecten zoekt, blijft passend basisvoer nodig. Volgens het LICG is voedsel zoeken een vorm van verrijking en moeten kippen daarnaast voldoende basisvoer en vers drinkwater krijgen. Kies een Janzé dus niet op basis van een beloofd effect tegen insecten.
Verblijf, voeding en dagelijkse observatie
Maak het verblijf klaar voordat er kippen komen. Kippen zijn groepsdieren; het LICG adviseert een nachthok en een buitenren, met ventilatie, beschutting tegen hitte en tocht, zitstokken, legnesten en gelegenheid voor een zandbad. Een overdekte ren helpt voorkomen dat uitwerpselen van wilde vogels in het verblijf terechtkomen. Beoordeel de beschikbare ruimte voor de hele groep, niet alleen voor één dier.
| Moment | Waar kijk je naar? | Wat doe je bij een afwijking? |
|---|---|---|
| Iedere dag | Is er schoon drinkwater en kan iedere kip bij het voer? | Ververs vuil water en let op dieren die bij de voerplek worden weggedrukt. |
| Iedere dag | Zijn de kippen alert en bewegen en eten ze zoals gewoonlijk? | Houd bij welk dier afwijkt en overleg bij ziekteverschijnselen met een dierenarts. |
| Regelmatig | Zijn strooisel en slaapplaatsen droog en blijft de ren goed afgesloten? | Verwijder vuil materiaal en herstel beschadigingen voordat de dieren de ren weer zonder toezicht gebruiken. |
Gebruik voer dat past bij de levensfase van de dieren en bied graan of wat groenvoer alleen als aanvulling aan. Het LICG beschrijft ook lusteloosheid, diarree en ademhalingsproblemen als signalen om serieus te nemen. Bij plotselinge sterfte, benauwdheid of meerdere zieke vogels neem je snel contact op met een dierenarts. Controleer daarnaast via RVO welke Nederlandse vogelgriepmaatregelen op dat moment en op jouw locatie gelden, zeker voordat je dieren verplaatst.
Beschikbaarheid, verificatie bij fokkers en passende zorg
De Franse rasfiche uit 2011 noemt de Janzé zeer zeldzaam; het Écomusée beschrijft de gereconstrueerde populatie als bedreigd. Dat zegt niets over de voorraad van een individuele verkoper. De Franse organisatie Races de Bretagne verwijst mensen met vragen over aan of verkoop naar de fokkersclub voor Bretonse rassen. Vraag een aanbieder hoe de dieren zijn gefokt, welke ouderdieren bekend zijn en of je de kippen zelf kunt bekijken. Niet iedere houder zal dezelfde documentatie hebben; beoordeel de uitleg samen met het dier dat je ziet.
Let bij een bezoek op een alerte indruk, normale beweging en een verzorgd verenkleed. Denk ook aan de ontvangst thuis: nieuwe kippen houd je volgens het LICG eerst apart van je bestaande groep. Heb je alleen een open tuin en nog geen betrouwbare ren, verbeter dan eerst het verblijf. Kun je een groep dagelijks verzorgen en ook nieuwe dieren rustig introduceren, dan kun je daarna beoordelen of een aangeboden Janzé bij jouw situatie past.
