Geiten met en zonder hoorns: huisvesting en omgang
Praktische gids
Geiten met en zonder hoorns: huisvesting en omgang
Geiten met en zonder hoorns kunnen samen worden gehouden, maar hoornstatus alleen zegt niet of jouw groep en verblijf goed bij elkaar passen. Kijk of ieder dier rustig kan eten en drinken, een ander kan ontwijken en nergens met kop of hoorns vast kan raken. Een geit die bij het voeren telkens wordt weggejaagd, heeft ook zonder zichtbaar letsel aandacht nodig. Het LICG beschrijft hoe rangorde de toegang tot voer beïnvloedt.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Waarom hoorns ontbreken: natuurlijke aanleg, leeftijd of ingreep
- Wat zegt het geslacht over hoorns bij geiten en bokken?
- Doorgangen, voerplekken en omheining op beknelling controleren
- Geiten rustig hanteren en veranderingen in de groep volgen
- Welke hoornstatus en voorgeschiedenis vraag je na bij aankoop?
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een afsluitbare doorgang
Poortgreep met Extra Grote Haak, Zwart – ZoneGuard Basic Poortgreep plus
Met deze poortgreep voor veeafrasteringen kun je een doorgang openen en na het passeren weer sluiten.
Let op bij je keuze Controleer of de greep bij je afrastering past en of de doorgang breed genoeg blijft voor je geiten, ook met hoorns.
Begin bij de voerplekken, de smalste doorgang en de afrastering. Kijk vervolgens tijdens het voeren of de dieren die plekken ook echt zonder verdringing gebruiken.
Waarom hoorns ontbreken: natuurlijke aanleg, leeftijd of ingreep
‘Zonder hoorns’ beschrijft wat je ziet, niet de oorzaak. Sommige geiten ontwikkelen van nature geen hoorns. Bij een jong lam kunnen hoornknoppen nog uitgroeien tot zichtbare hoorns. Een dier kan ook eerder een ingreep aan de hoornknoppen hebben ondergaan. Vraag daarom naar de leeftijd en voorgeschiedenis, zeker als je alleen een foto hebt gezien. Deze verschillen worden uitgelegd door Michigan State University en Cornell University.
In Nederland zijn lichamelijke ingrepen bij geiten niet vrij toegestaan. De NVWA beschrijft de uitzonderingen en voorwaarden. Deze gids gaat over huisvesting en omgang, niet over het uitvoeren van een ingreep.
Wat zegt het geslacht over hoorns bij geiten en bokken?
Een vrouwelijke geit kan hoorns krijgen, net als een bok. Aan ‘geit’ of ‘bok’ kun je dus niet aflezen of het dier gehoornd is of zal worden. Beoordeel het dier zelf en vraag bij een jong dier na wat bekend is over de hoornontwikkeling. Ook Michigan State University bevestigt dat beide geslachten hoorns kunnen hebben.
Let bij de inrichting op de kop zoals die nu is. Een korte hoorn of hoornrest verdient bij openingen dezelfde aandacht als een duidelijk zichtbare hoorn.
Doorgangen, voerplekken en omheining op beknelling controleren
Het LICG adviseert goed bereikbare voerplaatsen en noemt meerdere voerplekken als mogelijkheid wanneer dieren worden weggejaagd. Het waarschuwt ook dat gehoornde geiten hun kop door gaas kunnen steken en vervolgens moeite kunnen hebben om terug te komen. De Nederlandse code voor goed houderschap noemt vastlopen met kop, hoorns of poten als aandachtspunt bij hekwerk.
| Plek | Waar kijk je naar? | Wat doe je bij een knelpunt? |
|---|---|---|
| Voerplek | Kan ook een terughoudend dier eten zonder langs een ander te moeten dringen? Zijn er openingen of randen waar een kop kan blijven haken? | Maak zo nodig een extra voerplek die apart bereikbaar is. Kijk daarna tijdens het voeren of ieder dier rustig eet. |
| Doorgang | Kan het dier met de breedste kop en hoorns passeren? Kan een ander dier uitwijken? | Maak een krappe route vrij en verwijder uitstekende delen. Bekijk opnieuw hoe de groep de doorgang gebruikt. |
| Afrastering | Zijn er mazen of aansluitingen waar een kop doorheen kan, terwijl hoorns bij het terugtrekken blijven haken? | Neem risicovolle openingen weg voordat de geiten erbij kunnen. Controleer poorten en hekwerk ook tijdens de gewone verzorging. |
Een voerbak kiezen begint bij de bereikbaarheid en de vorm van de voerplek, niet bij een algemene maat voor alle geiten. Je kunt voerbakken voor vee en paarden vergelijken. Beoordeel bij een bak afzonderlijk of de vorm en plaatsing in jouw verblijf geen nieuwe knelpunten opleveren.
Geiten rustig hanteren en veranderingen in de groep volgen
Benader de dieren rustig, maak de looproute vrij en voorkom dat je zelf tussen een geit en het hek klem komt te staan. Geef een gehoornd dier ruimte om zijn kop te draaien. Het LICG adviseert dagelijks te letten op levendigheid en wondjes en wijst erop dat een stoot met hoorns hard kan aankomen.
- Bij het verplaatsen: kijk of alle dieren kunnen doorlopen zonder duwen of plots omkeren bij een smalle plek.
- Bij het voeren: let op dieren die wachten, worden weggejaagd of niet aan het voer komen.
- Na een verandering in de groep: bekijk opnieuw wie toegang heeft tot voer, water en rustplekken. Noteer waar en wanneer verdringing optreedt.
- Bij zorgen: heeft een dier letsel, is het opvallend sloom of eet het niet, neem dan contact op met een dierenarts.
Welke hoornstatus en voorgeschiedenis vraag je na bij aankoop?
Vraag de verkoper per dier wat bekend is. ‘Geen hoorns’ is geen antwoord op de vraag waarom ze ontbreken. Kijk als dat mogelijk is ook hoe het dier beweegt en eet, zodat je kunt beoordelen of jouw verblijf geschikt is.
- Hoe oud is het dier en wat is bekend over de ontwikkeling van zijn hoorns?
- Is het volgens de verkoper van nature hoornloos, of is eerder een ingreep uitgevoerd? Is daar informatie over vastgelegd?
- Zijn er hoornresten, beschadigingen of eerdere problemen met vastlopen?
- Hoe gedraagt het dier zich bij voer en in doorgangen? Met welke dieren leefde het samen?
Controleer bij de overdracht de identificatie van het dier. Ook voor hobbyhouders is een geregistreerde dierlocatie met een UBN nodig. Volgens RVO moet een aangevoerde geit binnen zeven kalenderdagen worden gemeld.
