Schapen

Dektuig voor schapen en dekschort: doelen en toezicht

Illustratie van twee rammen met een dekschort en een dektuig in een omheinde weide.

Praktische gids

Dektuig voor schapen en dekschort: doelen en toezicht

Het verschil: een dekschort is bedoeld om ongewenste dekking te beperken. Een dektuig met kleurblok laat bij contact een markering op een ooi achter, zodat je mogelijke dekactiviteit kunt volgen. Zo’n markering bewijst geen dracht. De fabrikanten Kerbl en RAIDEX beschrijven deze verschillende functies.

Illustratie van twee rammen met een dekschort en een dektuig in een omheinde weide.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Dekschort of dektuig: dekking beperken of dekactiviteit markeren
  3. Pasvorm, bevestiging en mogelijke hinder laten toetsen volgens de fabrikant
  4. Markeringen, groepswissels en data afzonderlijk vastleggen
  5. Grenzen van beide hulpmiddelen en toezicht op ram en ooien
  6. Van mogelijke dekdatum naar de gids voor dracht en lammerperiode

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Dekactiviteit markeren

Dektuig van Nylon voor Schapen en Geiten

Dektuig van Nylon voor Schapen en Geiten

Dit nylon dektuig kun je met een kleurblok gebruiken om zichtbare markeringen bij ooien te volgen.

Let op bij je keuze Controleer of het dektuig goed past op jouw ram en tijdens het bewegen niet schuurt.

Dekschort of dektuig: dekking beperken of dekactiviteit markeren

Kies op basis van je doel. Wil je geen dekking, houd vruchtbare rammen en ooien dan gescheiden. Het LICG adviseert ook om ramlammeren tijdig van ooien te scheiden om dekkingen te voorkomen. Een schort is hoogstens een aanvullend hulpmiddel, geen reden om op scheiding te besparen.

Welk doel wil je bereiken?
Doel Aanpak Waar let je op?
Ongewenste dekking voorkomen Houd vruchtbare rammen en ooien gescheiden. Bespreek eventueel een dekschort als aanvulling. Of de groepen gescheiden blijven en een gebruikt schort intact is en goed zit.
Mogelijke dekactiviteit volgen Bespreek een dektuig met een kleurblok dat bij het gekozen model past. Of het blok aanwezig is en welke ooien een markering krijgen.
Weten of een ooi drachtig is Plan een afzonderlijke drachtcontrole. Welke waarnemingen je aan de beoordelaar kunt meegeven.

Een markeerbaar rammendektuig is dus geen middel om dekking te verhinderen. Kerbl beschrijft het dektuig voor het markeren van ooien; het onderzochte model wordt zonder kleurblok geleverd.

Pasvorm, bevestiging en mogelijke hinder laten toetsen volgens de fabrikant

Vraag vóór gebruik naar de aanwijzingen voor het exacte model en laat een ervaren schapenhouder of dierenarts meekijken naar de pasvorm op jouw ram. Ga niet uit van een algemene maat of een bevestigingswijze voor alle producten. Kerbl vermeldt bij zijn dektuig verschillende sluitingen, maar de productpagina geeft geen individuele pasinstructie.

Controleer na het omdoen of het hulpmiddel op zijn plaats blijft terwijl de ram loopt en graast. Kijk tijdens gebruik naar verschuiven, schuren, beschadigde banden en hinder bij het bewegen. Haal een hulpmiddel dat hinder veroorzaakt weg en laat de situatie opnieuw beoordelen. Vraag bij een wond of een ziek ogend dier een dierenarts om advies. De Ierse landbouwvoorlichting Teagasc benadrukt een passende afstelling en regelmatige controle van het markeertuig.

Markeringen, groepswissels en data afzonderlijk vastleggen

Noteer een markering op de dag waarop je haar ziet, niet automatisch als vaststaande dekdatum. Leg per ooi de identificatie, waarnemingsdatum en kleur vast. Schrijf afzonderlijk op wanneer een ram een groep binnenkwam of verliet en wanneer je het kleurblok wisselde. Een kleurwissel helpt om nieuwe markeringen van eerdere te onderscheiden; Teagasc gebruikt kleurwissels om het verloop van de dekperiode te volgen.

Een bruikbare notitie is bijvoorbeeld: ‘Ooi 24: dinsdag blauwe markering gezien; ram A had die dag toegang; kleurblok maandag gewisseld; bespringing niet gezien.’ Waren meerdere rammen aanwezig, noteer dat dan ook. Zo maak je van een aanwijzing niet ongemerkt een zekere toewijzing aan één ram.

Grenzen van beide hulpmiddelen en toezicht op ram en ooien

Een dekschort biedt geen gecontroleerde garantie dat een dekking onmogelijk is. Als dracht voorkomen moet worden, blijft scheiding de veilige uitgangspositie. Een markering door een dektuig laat evenmin zien of bevruchting heeft plaatsgevonden. Omgekeerd kun je uit het ontbreken van een markering niet afleiden dat er zeker geen dekactiviteit was: controleer ook of het blok nog aanwezig is en aftekent. Kerbl beschrijft het doel van het schort; RAIDEX beschrijft wat het kleurblok markeert.

Bekijk naast de hulpmiddelen ook de dieren. Let bij de ram op kreupelheid, verwondingen en afwijkend gedrag; bekijk bij de ooien nieuwe of herhaalde markeringen. Bespreek zorgen over de gezondheid met een dierenarts. Teagasc adviseert tijdens de dekperiode zowel de rammen als het verloop van de markeringen te volgen.

Van mogelijke dekdatum naar de gids voor dracht en lammerperiode

Bewaar je waarnemingen en groepsgegevens als tijdlijn. Een eerste markering kan een mogelijke dekperiode helpen afbakenen, maar bevestigt geen dracht. Bespreek met een dierenarts of andere deskundige of en wanneer drachtcontrole zinvol is. Teagasc beschrijft drachtscanning als een afzonderlijke beoordeling; in een praktijkvoorbeeld bleken eerdere markeringen geen betrouwbare uitslag over dracht te geven.

Ga voor de verdere opvolging van de ooi en de voorbereiding op het lammeren naar de gids voor dracht en lammerperiode. Houd daarin een vermoedelijke dekdatum en een beoordeelde dracht duidelijk uit elkaar.