Praktische gids

Bomen beschermen tegen schapen in een graasplan

Kort antwoord: wijs vóór het grazen de bomen aan waarvan schapen de stam of lage takken kunnen bereiken. Bescherm een losse boom zo nodig met een stevige korf op palen, of zet een rij of groep bomen afzonderlijk af. Controleer ook of de afzetting veilig is voor de kudde en de weg naar water en beschutting vrijlaat. Schapen kunnen aan takken en schors vreten, vooral jonge bomen vragen daarom aandacht. Lees meer over schade door grazers.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Een boomgroep afzetten

Wolfwerend Afrasteringsnet met Dubbele Spikes, 120 cm Hoog, 50 m – Euro-Netz Wolf Jumbo

Met dit afrasteringsnet kun je een deel van de wei voor schapen afzetten; de mazen zijn onderaan kleiner voor een kudde met lammeren.

Let op bij je keuze Controleer of koppen en hoorns niet in de mazen vast kunnen raken en de route naar water vrij blijft.

€172,70

Bekijk product →

Kwetsbare bomen in de wei: leeftijd, bast en bereikbare takken

Loop het graasvak na voordat de schapen erin gaan. Markeer nieuwe aanplant en bomen met beschadigde of gladde schors. Kijk vervolgens vanaf de plek waar de schapen straks lopen: kunnen ze bij de stam, jonge scheuten of laaghangende takken? Bij begraasde hoogstamfruitbomen verdienen ook de wortelvoet en de laagste takken bescherming. Dat laatste komt uit een Vlaamse praktijkgids, niet uit een Nederlandse maatvoeringsnorm. Bekijk de gids voor hoogstamboomgaarden.

Bomen afzonderlijk beschermen of een boomgroep afzetten

Bij een verspreid staande boom ligt een eigen korf voor de hand. Staan meerdere bomen dicht bij elkaar, vergelijk dan ook een raster rond de hele groep of rij. Agroforestry Netwerk Gelderland beschrijft bescherming per boom of per rij. Een Noord Brabantse subsidieregeling onderscheidt eveneens een korf voor een afzonderlijke boom en een raster voor een groter landschapselement. De afmetingen uit die regeling zijn geen algemene maatstaf voor iedere wei. Bekijk het Gelderse informatieblad en het provinciale voorbeeld.

Een korf die de stam afschermt, beschermt niet automatisch takken die boven de rand hangen. Beoordeel het bereik daarom vanaf de buitenkant van de gekozen afzetting.

Veilige boombescherming voor de kudde: materiaal, openingen en stevigheid

Bekijk elke korf en elk raster ook vanuit het schaap. Controleer of koppen of poten in openingen kunnen blijven steken; let extra op lammeren en op de hoorns van dieren die in jouw kudde lopen. Het LICG noemt bij schapengaas kleinere mazen onderaan om te voorkomen dat lammeren hun kop erdoor steken, en adviseert het gaas stevig te spannen. Lees de informatie van het LICG over schapenafrastering.

• Materiaal: controleer de bereikbare kanten op scherpe uiteinden, losse bevestigingen en uitstekende delen.
• Openingen: kijk naar de mazen én naar de ruimte onder of naast de afzetting.
• Stevigheid: kijk of palen en verbindingen vaststaan en de constructie niet tegen de boom drukt.
• Na ingebruikname: kijk of schapen bij de rand kunnen trekken, ertegen leunen of alsnog bij de boom komen.

Beoordeel dit met de dieren die daadwerkelijk in het vak lopen. Een andere samenstelling van de kudde kan reden zijn om de openingen opnieuw te controleren.

Boombescherming in het graasplan: water, looproutes en onderhoud

Teken de bescherming op dezelfde schets als de grenzen van het graasvak. Laat zien hoe de schapen om een afgezette boomgroep heen lopen, waar de drinkplek is en hoe je zelf bij de bomen komt. Schapen moeten over vers drinkwater kunnen beschikken; denk ook aan bereikbare beschutting bij warm weer en hevige regen. Het LICG bespreekt water en beschutting.

Loop de getekende routes zelf na voordat je de schapen in het vak laat. Noteer wie de afzetting controleert en welk deel van het graasvak je tijdelijk kunt afsluiten als herstel nodig is.

Checklist voor schade aan bomen en afzettingen

Maak bij de start van de begrazing en tijdens het gebruik van het vak een ronde langs de buitenkant van de afzetting. Kijk daarna naar de boom en de doorgang. Schapen kunnen schors en takken beschadigen; waar dieren zich rond bomen verzamelen, kan ook de bodem belast raken. Bekijk de beschreven vormen van boomschade.