Praktische gids

Plan voor een geitenhouderij: bereid een bespreekbaar project voor

Wil je een geitenhouderij beginnen? Schrijf eerst op wat je wilt produceren of aanbieden, waar je dat wilt doen en wie het werk uitvoert. Toets daarna de locatie en de mogelijke afzet voordat je dieren of inrichting koopt. Een eerste plan hoeft geen sluitende begroting te zijn: het moet vooral laten zien welke aannames nog bewijs nodig hebben.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Afrastering verkennen

Wolfwerend Afrasteringsnet met Dubbele Spikes, 145 cm Hoog, 50 m – Euro-Netz Wolf Jumbo

Dit afrasteringsnet is bedoeld om onder meer geiten binnen een omheinde plek te houden en kan helpen bij het uitwerken van je voorlopige terreinplan.

Let op bij je keuze Controleer of de netlengte, plaatsing en doorgangen passen bij jouw terrein en diergroepen.

€265,10

Bekijk product →

Droog voer opslaan

Voerton met Deksel en Slot, 80 l – Vplast

Deze afsluitbare ton geeft droog voer een vaste plek en helpt je de voeropslag in je plan concreet te maken.

Let op bij je keuze Bepaal welke soorten droog voer je apart wilt bewaren en hoeveel opslagruimte je daarvoor nodig hebt.

€30,75

Bekijk product →

Een voer of drinkplek plannen

Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel

Deze trog kan binnen of buiten voor voer of water worden gebruikt, zodat je een mogelijke voerplek of drinkplek kunt intekenen.

Let op bij je keuze Bekijk hoeveel plekken je nodig hebt zodat ook geiten die worden weggedrongen toegang hebben.

€32,50

Bekijk product →

Melk, fokkerij of vezels: bepaal doel, schaal en aannames

Omschrijf je hoofdactiviteit in één zin. Denk aan melk leveren, dieren fokken, vezels produceren of geiten inzetten voor een andere activiteit. Geiten worden voor verschillende doeleinden gehouden; die keuze bepaalt welke dieren, werkzaamheden en afnemers je verder moet onderzoeken. Het LICG beschrijft de verschillende doelen waarvoor geiten worden gehouden.

Noteer vervolgens welke diergroepen je verwacht te houden: bijvoorbeeld volwassen dieren, jonge dieren en eventuele bokken. Beschrijf of je met geboorten rekent en wat er met dieren gebeurt die je niet aanhoudt of verkoopt. Kies nog geen aantal alsof de locatie, arbeid en afzet al vaststaan.

• Melk: welke mogelijke afnemer wil je spreken en welke leveringsvoorwaarden moet je opvragen?
• Fokkerij: voor wie wil je fokken en wat doe je als een dier geen koper vindt?
• Vezels of een dienst: wie neemt het product of de dienst af, en welk werk komt er naast de dierverzorging bij?

Wil je melk zelf verwerken tot zuivel? Zet dat als afzonderlijk scenario in je plan. De NVWA geeft aan dat bij melkverwerking registratie en erkenning moeten worden onderzocht.

Toets grond, beschutting, water, voeropslag, afrastering en toegang

Teken een eenvoudige plattegrond van de beoogde locatie. Markeer stal, buitenruimte, poorten, drinkpunten, voeropslag, mestplaats en routes voor mensen en voertuigen. Schrijf bij elk onderdeel wat er al is, wat ontbreekt en wie de geschiktheid nog moet beoordelen.

• Grond en beschutting: waar kunnen de dieren rusten en waar vinden ze bescherming tegen regen en felle zon?
• Water en voer: hoe blijven drinkwater en voerplaatsen bereikbaar, ook voor dieren die door andere geiten worden weggedrongen?
• Afrastering: waar zitten poorten, mogelijke ontsnappingsroutes en plekken waar een dier vast kan raken?
• Toegang en mest: kunnen hulpverleners en leveranciers het terrein bereiken, en wat is het plan voor mestopslag of afvoer?

Geiten horen met soortgenoten te leven. Voor hun huisvesting noemt het LICG onder meer een droge rustplek, beschutting, vers drinkwater, toegankelijke voerplaatsen en een afrastering die bij geiten past. Laat de inrichting toetsen voor de diergroepen en locatie die jij werkelijk voor ogen hebt.

Voor een voorlopige materiaallijst kun je de Farmora categorieën schapen en geiten en afrastering bekijken. De categorie alleen bevestigt niet dat een afzonderlijk artikel geschikt is voor jouw geiten of terrein; controleer de bedoelde diersoort en toepassing per product.

Plan rassenkeuze, aankoop, verzorging, vervanging en arbeid

Begin de rassenkeuze bij je activiteit. Vraag een fokker of rasorganisatie naar herkomstgegevens en bespreek met een adviseur welke eigenschappen voor je plan relevant zijn. Leid de geschiktheid of verwachte productie van een aankoopdier niet af uit zijn uiterlijk.

Maak van aankoop een apart besluit. Aanvoer van dieren kan ziekten inslepen. GD Diergezondheid adviseert bij melkgeiten de gezondheidsstatus van het herkomstbedrijf na te vragen en bij aanvoer quarantaine en nader onderzoek te overwegen. Vraag een geitendeskundige dierenarts hoe je de ontvangst in jouw situatie voorbereidt.

Verdeel het dagelijkse werk: voer en water verzorgen, dieren observeren, de verblijfplaats schoonhouden, de afrastering controleren en administratie bijhouden. Voeg bij een melkplan het melken en reinigen toe; plan bij fokkerij ook tijd voor geboorten en de zorg voor jonge dieren. Noteer voor iedere taak wie verantwoordelijk is, wie kan invallen en welke vaardigheid nog ontbreekt. Het LICG adviseert dagelijkse controle van de dieren; neem contact op met een dierenarts als je vermoedt dat een geit ziek is.

Breng kostenposten en mogelijke afzet per scenario in kaart

Maak bijvoorbeeld een scenario voor levering aan een afnemer en, alleen als je dat overweegt, een afzonderlijk scenario voor eigen verwerking. Vergelijk telkens dezelfde rubrieken. Houd startuitgaven zoals dieren en aanpassingen aan het terrein gescheiden van terugkerende uitgaven zoals voer, strooisel, arbeid, energie, dierenarts, onderhoud en mestafvoer.

Leg ook vast hoe je investeringen financiert en wanneer betalingen binnenkomen of uitgaan. De KVK onderscheidt daarvoor investeringen, financiering, exploitatie en liquiditeit. Vraag per mogelijke afnemer welke voorwaarden gelden, hoe concreet het gesprek is en wat je doet als de afzet niet doorgaat. Vul bedragen pas in wanneer je er een offerte, eigen registratie of controleerbare afspraak voor hebt.

Wil je één voerpost doorrekenen? De Farmora rekenhulp voor voerkosten gebruikt de prijs, het verpakkingsgewicht, de dagelijkse hoeveelheid en het aantal dieren dat je zelf invoert. De uitkomst bepaalt geen geschikt rantsoen en is geen begroting voor het hele bedrijf.

Invulbaar projectplan

Kopieer de tabel voor ieder scenario. Noteer ook wanneer je een antwoord verwacht, zodat een open vraag niet ongemerkt een vaste aanname wordt.

Maak naast je voorkeursplan een tegenvallend scenario. Welke uitgaven lopen door als de start vertraagt, een aanpassing duurder wordt of een afnemer afhaakt? Laat onbevestigde inkomsten open in plaats van ze als zekerheid mee te tellen.

Verzamel vragen voor instanties, dierenarts en adviseurs

Toets de concrete locatie voordat je investeert. Met de Vergunningcheck in het Omgevingsloket kun je beginnen met een locatiegebonden controle. Vraag gemeente en provincie welke regels op jouw plan van toepassing zijn. IPLO beschrijft dat in diverse provincies beperkingen gelden voor nieuwe of uitbreidende geitenhouderijen; de precieze invulling verschilt per provincie.

• RVO: hoe registreer je de dierlocatie en hoe regel je de identificatie en registratie van de geiten? RVO geeft hiervoor de uitgangspunten.
• NVWA en dierenarts: welke verplichtingen rond vaccinatie tegen Q koorts gelden voor jouw activiteit, diergroep en eventueel contact met publiek? Vraag de dierenarts ook welke gegevens je vóór aankoop nodig hebt.
• Zuiveltoezicht: welke registratie of erkenning moet je onderzoeken als je zelf melk wilt verwerken? De NVWA verwijst voor zuivel voor menselijke consumptie naar het COKZ.
• Landbouwkundig en financieel adviseur: zijn de werkzaamheden, kostenposten, financiering en alternatieven bij tegenvallende afzet voldoende uitgewerkt?

Een plan is bespreekbaar wanneer je per onderwerp kunt aanwijzen wat bevestigd is, wat nog een aanname is en wie het open besluit helpt toetsen. Dat is het moment voor een inhoudelijk gesprek, niet automatisch voor een investering.