Schapen

Gentile di Puglia schaap: herkomst, kenmerken en verzorging

Witte ram met gekrulde hoorns staat op gras voor een houten hek.

Rassenwijzer

Gentile di Puglia schaap: herkomst, kenmerken en verzorging

Het Gentile di Puglia is een schapenras uit het zuiden van Italië, herkenbaar aan zijn fijne, witte wol. Overweeg je dit ras? Regel dan vóór aankoop soortgenoten, geschikte weide, beschutting en een ervaren scheerder. Vraag ook om documenten bij het aangeboden dier: het uiterlijk alleen bewijst de afkomst niet. AssoNaPa beschrijft het ras; het LICG beschrijft de algemene verzorging van schapen.

Witte ram met gekrulde hoorns staat op gras voor een houten hek.
Naam

Gentile di Puglia

Herkomstgebied

Daunia of Capitanata, rond Foggia

Uiterlijk

Middelgroot, met een witte vacht van fijne wol; rammen hebben doorgaans spiraalvormige horens

Gebruik

Vooral vlees en wol; ook de melk wordt benut

Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Herkomst, officiële rasnaam en uiterlijk
  3. Vacht, wolgebruik en andere gebruiksdoelen
  4. Vachtbeheer, weidegang en beschutting
  5. Routinecontroles en aandacht voor het scheren
  6. Herkomst en fokgegevens controleren bij aankoop

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Gentile di Puglia in het kort, volgens de Italiaanse rasbeschrijving
Kenmerk Rasbeschrijving
Naam Gentile di Puglia
Herkomstgebied Daunia of Capitanata, rond Foggia
Uiterlijk Middelgroot, met een witte vacht van fijne wol; rammen hebben doorgaans spiraalvormige horens
Gebruik Vooral vlees en wol; ook de melk wordt benut

Herkomst, officiële rasnaam en uiterlijk

Gentile di Puglia is de naam die de Italiaanse fokorganisatie AssoNaPa voor dit ras gebruikt. Zij plaatst het oorsprongsgebied in Daunia, ook Capitanata genoemd, en beschrijft hoe het ras vanaf de vijftiende eeuw werd gevormd door kruisingen van plaatselijke schapen met Spaanse merinorammen. Dit is de Italiaanse beschrijving van de rasgeschiedenis, geen Nederlandse rasstandaard. Bekijk de rasbeschrijving van AssoNaPa.

Volgens die beschrijving is het schaap middelgroot. Rammen hebben stevige, gedraaide horens; ooien zijn doorgaans hoornloos. Op de oren, snuit of rond de ogen kunnen kleine donkere vlekjes voorkomen. Zulke kenmerken helpen je vragen te stellen aan een verkoper, maar zeggen op zichzelf niet of juist dat dier in een fokprogramma is ingeschreven.

Vacht, wolgebruik en andere gebruiksdoelen

De witte, fijne wol bedekt volgens AssoNaPa ook de buik en delen van de kop en poten. De organisatie noemt vlees en wol als voornaamste gebruiksdoelen en vermeldt daarnaast melkgebruik. Wie vooral wol wil verwerken, kan het vlies van het aangeboden dier laten beoordelen: een rasbeschrijving zegt niet hoe schoon of bruikbaar een individuele scheeropbrengst zal zijn. Bron: AssoNaPa.

De fijne wol werd van oudsher voor textiel gebruikt. De FAO beschrijft zowel de terugval van dat gebruik als recente initiatieven om de wol opnieuw te benutten. Dat is geen garantie dat je eigen wol een koper vindt. Vraag daarom vooraf waar een scheerder en eventueel een verwerker bereikbaar zijn. Lees de toelichting van de FAO.

Vachtbeheer, weidegang en beschutting

Maak ruim voor de warme periode een scheerafspraak en bespreek met de scheerder wanneer jouw dieren aan de beurt zijn. Laat ook uitleggen hoe je ze rustig en met droge wol aanbiedt. Het LICG raadt onervaren houders aan het scheren aan een vakpersoon over te laten. Na het scheren biedt de vacht minder bescherming tegen kou en felle zon; zorg dat de dieren dan beschutting kunnen gebruiken. Bron: LICG.

Schapen horen met soortgenoten te leven en hebben voldoende geschikt weiland en vers drinkwater nodig. Controleer of de hele groep bij warmte schaduw kan bereiken en bij slecht weer een bruikbare beschutte plek heeft. De NVWA vermeldt dat ook hobbyhouders hun schapen tegen extreme hitte en kou moeten beschermen. Bron: LICG; LICG over warmte; NVWA over welzijn.

Wat regel je voordat de dieren komen?

  • Een weide met een veilige afscheiding, drinkwater en een beschutte plek die voor de groep bereikbaar is.
  • Een scheerder en een plek waar deze de dieren rustig kan behandelen.
  • Een plan voor het controleren van vacht, lichaamsconditie en klauwen.

Zoek je algemene benodigdheden voor vachtverzorging, bekijk dan de categorie huid en vacht voor schapen en geiten. Een product uit die categorie vervangt geen ervaren scheerder.

Routinecontroles en aandacht voor het scheren

Een volle vacht kan verhullen dat een schaap magerder wordt. Kijk hoe ieder dier eet en beweegt en laat je voordoen hoe je de lichaamsconditie beoordeelt. Bekijk de klauwen regelmatig; vraag hulp als je niet weet of en hoe ze verzorgd moeten worden. Let ook op een vervuilde achterhand, vooral wanneer vliegen actief zijn. Bron: LICG.

Korte controlelijst voor je eigen dieren
Let op Wat doe je met je observatie?
Eten en gedrag Noteer een verandering per dier, zodat je die gericht kunt bespreken.
Conditie Beoordeel die niet alleen op zicht wanneer er veel wol op het dier staat.
Lopen en klauwen Laat kreupelheid of een opvallende beschadiging beoordelen.
Vacht en achterhand Bekijk vervuiling of een verdachte plek van dichtbij.
Na het scheren Controleer of ieder dier de beschikbare beschutting gebruikt.

Zie je maden of een wond, of wordt een schaap plotseling sloom of kreupel? Neem dan direct contact op met een dierenarts. Bespreek ook de controle op maagdarmwormen met je dierenarts, in plaats van zelf een standaard schema met middelen vast te leggen. Bron: LICG; onderzoek naar maagdarmwormen bij schapen.

Herkomst en fokgegevens controleren bij aankoop

Vraag welk document de opgegeven afkomst van het dier ondersteunt. Het Italiaanse fokprogramma onderscheidt verschillende registraties; een vermelding in een aanvullende sectie is niet hetzelfde als inschrijving van een raszuiver fokdier in de hoofdsectie. Vergelijk de identificatiecode van het schaap met de documenten en vraag welke gegevens over de ouders bekend zijn. AssoNaPa kan volgens zijn programma fokdocumenten en verklaringen van rasafkomst afgeven. Bekijk het fokprogramma van AssoNaPa.

Beoordeel daarnaast het dier en je eigen mogelijkheden: kun je het in een groep opnemen, is het scheerwerk geregeld en heb je een bestemming voor de wol als je die wilt benutten? Vraag de verkoper ook wanneer het dier voor het laatst is geschoren en welke verzorging nog aandacht vraagt.

Houd je schapen in Nederland, dan heb je ook als hobbyhouder een geregistreerde verblijfplaats met een UBN nodig. Controleer vóór overdracht de identificatiegegevens en regel de melding van een aangevoerd dier volgens de regels van RVO. Bij rechtstreekse aanvoer uit Italië gelden daarnaast eisen voor verplaatsing binnen de Europese Unie, waaronder een gezondheidscertificaat en vastlegging van de zending in TRACES. Stem dat vóór het vervoer af met de verantwoordelijke partijen en controleer of er tijdelijke diergezondheidsmaatregelen gelden. RVO over het UBN; RVO over meldingen; NVWA over aanvoer uit een ander EU land.