Voedsel voor runderen: bereid het gesprek over het voerplan voor
Praktische gids
Voedsel voor runderen: bereid het gesprek over het voerplan voor
Wil je het voedsel voor je runderen bespreken? Maak dan eerst per diergroep een overzicht van het voer dat je aanbiedt, de beschikbare analyses en wat je bij de dieren ziet. Een voeradviseur kan daarmee naar jouw situatie kijken; één voerschema past niet bij ieder bedrijf. Gelre Dierenartsen legt uit waarom levensfase en bedrijfssituatie ertoe doen.

Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Houderijdoel en levensfase van de runderen
- Voerbronnen, voeranalyses en bedrijfswaarnemingen verzamelen
- Bereikbaarheid, concurrentie en hygiëne bij de voerplek
- Veranderingen in voeropname en gedrag vastleggen en bespreken
- Aanvullend voer en bolussen: deskundige beoordeling en productinformatie
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Droog voer apart bewaren

Voerton met Deksel en Slot, 80 l – Vplast
Met deze afsluitbare voerton kun je soorten droog voer apart bewaren en op de ton schrijven wat erin zit.
Let op bij je keuze Noteer ook de voerpartij, zodat je de inhoud aan de juiste analyse of het juiste etiket kunt koppelen.
Neem mee: je overzicht van diergroepen en voerpartijen, eventuele analyses, etiketten van aangekocht voer en gedateerde waarnemingen bij voer en water. Het invulblad hieronder helpt je niets te vergeten.
Houderijdoel en levensfase van de runderen
Noteer welke dieren samen worden gevoerd en waarvoor je ze houdt, bijvoorbeeld voor melkproductie, opfok of vleesproductie. Vermeld welke dieren nog groeien, drachtig zijn, droogstaan, melk geven of een kalf zogen. Schrijf ook op of een kalf apart voer krijgt. De voedingsvraag verschilt per levensfase, maar uit de groepsnaam alleen volgt geen voerhoeveelheid. Gelre Dierenartsen beschrijft de verschillende voedingsfasen.
Ga uit van de groepen zoals je ze werkelijk voert. Krijgen dieren in verschillende levensfasen hetzelfde voer? Zet dat erbij, samen met een eventuele geplande overgang naar een andere groep.
Voerbronnen, voeranalyses en bedrijfswaarnemingen verzamelen
Schrijf per groep op wat je daadwerkelijk aanbiedt, zoals weidegras, kuilvoer, hooi of aangekocht voer. Vermeld waar mogelijk de partij of kuil, wanneer je bent overgestapt en of het voer de hele dag of alleen op bepaalde momenten beschikbaar is. Koppel een analyse aan de partij die is onderzocht. Is er geen analyse van de gebruikte partij, noteer dan ‘niet bekend’.
Neem ook de etiketten van aangekocht voer mee. Bij mengvoer vermelden die onder meer of het aanvullend of volledig voer is, de samenstelling, analytische bestanddelen, de bedoelde diersoort en de gebruiksaanwijzing. Bekijk de etiketuitleg van de NVWA.
Invulblad voor het adviesgesprek
Gebruik voor elke diergroep en controledatum een nieuw blad. Schrijf op wat je weet en laat een onbekende hoeveelheid of ontbrekende analyse niet doorgaan voor een gemeten waarde.
| Onderdeel | Jouw notitie |
|---|---|
| Datum, diergroep en levensfase | ________________________________ |
| Aangeboden voer, partij en voertijden | ________________________________ |
| Beschikbare analyse en voeretiketten | ________________________________ |
| Toegang tot voer en water | ________________________________ |
| Voerresten en gedrag | ________________________________ |
| Veranderingen en vraag aan de adviseur | ________________________________ |
Wil je een bestaande aanpak laten beoordelen of een verandering voorbereiden? Schrijf die vraag onderaan je blad. Noteer ook wat je op het bedrijf ziet, bijvoorbeeld resten bij een voerplek of verschillen tussen dieren, zonder daar meteen een oorzaak aan toe te schrijven.
Bereikbaarheid, concurrentie en hygiëne bij de voerplek
Kijk tijdens het voeren of alle dieren bij het voer kunnen. Moet een dier herhaaldelijk wachten of wijken? Ligt er voer buiten bereik? Onderzoek bij melkkoeien laat zien dat de ruimte en indeling aan het voerhek invloed kunnen hebben op concurrentie tussen dieren. Gebruik zo’n waarneming als gesprekspunt, niet als reden om zonder beoordeling een bepaald hek of een bepaalde bak te kiezen. Lees het oorspronkelijke onderzoek naar toegang tot het voerhek.
Controleer tegelijk of de drinkplek bereikbaar en het water zichtbaar schoon is. Noteer oud, vervuild of warm geworden voer bij de voerplek en wanneer je het aantreft. Vooral bij warm weer vraagt voer dat kan gaan broeien aandacht. GD bespreekt drinkwater en voerkwaliteit bij warm weer.
Veranderingen in voeropname en gedrag vastleggen en bespreken
Schrijf op welke groep of welk dier het betreft, wanneer je de verandering voor het eerst zag en wat er rond die tijd veranderde. Denk aan een nieuwe voerpartij, een andere groepssamenstelling of een gewijzigde voerplek. Maak onderscheid tussen minder aangeboden voer, meer resten en een dier dat je minder ziet eten. Dat zijn verschillende waarnemingen, nog geen verklaring.
Bespreek terugkerende verschillen met je voeradviseur. Eet of drinkt een dier plotseling niet meer, oogt het duidelijk ziek of gaat het snel achteruit? Neem dan contact op met je dierenarts en wacht niet op het geplande voergesprek. Verminderde eetlust kan bij runderen bij uiteenlopende problemen voorkomen; stel niet zelf een diagnose op basis van het voer alleen. Het veterinaire MSD handboek beschrijft verminderde voeropname als mogelijk ziekteverschijnsel.
Leg na het advies vast wat je hebt veranderd en op welke datum. Zo kun je later vergelijken wat je zag vóór en na de verandering, zonder te veronderstellen dat het voer de enige mogelijke oorzaak is.
Aanvullend voer en bolussen: deskundige beoordeling en productinformatie
Zet alle aanvullingen die de dieren krijgen op je overzicht, ook als je ze niet dagelijks geeft. Neem de volledige productinformatie mee en vermeld de betreffende diergroep. Aanvullend mengvoer wordt beoordeeld in combinatie met ander voer; het is niet op zichzelf een volledig dagrantsoen. De NVWA legt het onderscheid tussen aanvullend en volledig mengvoer uit.
Vraag je voeradviseur of een aanvulling nodig en passend is bij het bestaande voer. Dat geldt ook voor een bolus: samenstelling en afgifte kunnen verschillen en de rest van het rantsoen telt mee. Zowel een tekort als een overmaat aan mineralen kan gezondheidsrisico’s geven. Bespreek gezondheidsvragen over een individueel dier met je dierenarts. GD bespreekt bolussen in samenhang met het rantsoen en licht de risico’s van een tekort of overmaat toe. Controleer bij een eventueel gekozen product de bedoelde diersoort en de aanwijzingen van dat specifieke product.