Gebit van geiten controleren: wat je ziet en noteert
Praktische gids
Gebit van geiten controleren: wat je ziet en noteert
Controleer het gebit van een geit vooral door haar tijdens het eten te observeren. Pakt ze voer op, kauwt ze zoals gewoonlijk en blijft ze eten? Kijk daarna naar wat vanzelf zichtbaar is aan de buitenkant van de bek. Noteer veranderingen en bel een geitendierenarts als je je zorgen maakt. Kwijlen of anders eten bewijst op zichzelf niet dat het gebit de oorzaak is. Meer over de gezondheid van geiten bij het LICG.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Snijtanden, tandkussen en kiezen van de geit
- Veranderingen bij het opnemen en kauwen van voer
- Wat je aan de bek kunt zien zonder de geit te forceren
- Wanneer het gebit laten beoordelen door een geitendierenarts?
- Leeftijd, voer, duur van veranderingen en eerdere beoordelingen noteren
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een vaste voerplek
Voerbak voor Paarden, 6 l, Zwart – Vplast
Met een voerbak die ook voor geiten bedoeld is, kun je rustig kijken hoe je geit voer oppakt en blijft eten.
Let op bij je keuze Let erop dat andere geiten haar niet bij de voerbak wegjagen.
| Wat je merkt | Vervolgstap |
|---|---|
| De geit eet anders, maar neemt nog voer op. | Bekijk wat er verandert bij opnemen en kauwen. Noteer wanneer het begon en neem contact op met de dierenarts als het aanhoudt of je je zorgen maakt. |
| Je ziet kwijl, korsten, een wondje of een zwelling rond de bek of kop. | Beschrijf wat je ziet en vraag de dierenarts om advies. Onderzoek de bek niet zelf verder. |
| De geit eet niet meer, oogt duidelijk ziek of gaat snel achteruit. | Bel direct de dierenarts; wacht niet op een volgende controle. |
Snijtanden, tandkussen en kiezen van de geit
Vooraan heeft een geit snijtanden in de onderkaak. In de bovenkaak zit daartegenover een stevig tandkussen, geen bovenste snijtanden. Verder achter in de bek staan tanden en kiezen in beide kaken die helpen bij het kauwen en herkauwen. Aan de voortanden alleen kun je dus niet beoordelen hoe het achter in de bek gaat. Bekijk de uitleg over het geitengebit van Cornell University.
Zie je een verandering aan voortanden die vanzelf zichtbaar zijn? Beschrijf die dan, maar probeer niet zelf de achterste kiezen te onderzoeken. Laat een beoordeling van de bek over aan de dierenarts.
Veranderingen bij het opnemen en kauwen van voer
Vergelijk je geit met haar gewone gedrag bij hetzelfde soort voer. Maak onderscheid tussen voer pakken, kauwen en dooreten. Kijk ook of ze rustig bij de voerplaats kan komen: volgens het LICG kunnen geiten door soortgenoten worden weggejaagd en daardoor te weinig eten. Een verandering in eetgedrag heeft dus niet automatisch met tanden te maken. Lees de informatie van het LICG over geiten en voerplaatsen.
- Pakt de geit hooi of ander voer op en houdt ze het vast, of laat ze het weer vallen?
- Is haar kauwgedrag anders dan gewoonlijk? Zie je proppen voer op de grond?
- Blijft ze eten of stopt ze na enkele happen?
- Is het voer onlangs veranderd, of wordt ze bij de voerplaats verdrongen?
Voer laten vallen of proppen maken is een bruikbare waarneming voor de dierenarts, geen diagnose. Een Belgische dierenartsenpraktijk beschrijft proppen maken en conditieverlies als mogelijke signalen bij gebitsproblemen, maar benadrukt dat ook iets anders aan de hand kan zijn.
Wat je aan de bek kunt zien zonder de geit te forceren
Kijk terwijl de geit rustig staat naar haar lippen, mondhoeken, kin en beide kanten van de kop. Zie je natte plekken door speeksel, korsten, wondjes of een nieuwe zwelling? Beschrijf de plek en maak eventueel een foto van wat vanzelf zichtbaar is. UConn Extension noemt onder meer afwijkingen aan lippen en mondhoeken en overmatig speekselen als aandachtspunten bij een gezondheidscontrole van geiten. Lees de gezondheidscheck van UConn Extension.
Werk niet door als de geit zich verzet. Spreek met de dierenarts af wie haar bek verder beoordeelt; een foto van de buitenkant vervangt dat onderzoek niet.
Wanneer het gebit laten beoordelen door een geitendierenarts?
Bel direct als je geit niet meer eet, duidelijk ziek lijkt of snel achteruitgaat. Neem ook contact op als anders kauwen aanhoudt, je kwijl, een wond of zwelling opmerkt, of de geit zonder duidelijke reden conditie verliest. De dierenarts kan bepalen of onderzoek van het gebit nodig is en of er mogelijk een andere oorzaak speelt. Het LICG adviseert een dierenarts te waarschuwen wanneer je vermoedt dat een geit ziek is; ook De Geitendokter noemt niet meer eten een reden om te bellen. Lees het advies van het LICG.
Eet de geit minder ruwvoer en wil je haar voeding aanpassen? Bespreek dat met de dierenarts of een deskundige in geitenvoeding. Het LICG waarschuwt dat een plotselinge voerverandering gezondheidsproblemen kan geven. Bekijk de voedingsinformatie van het LICG.
Leeftijd, voer, duur van veranderingen en eerdere beoordelingen noteren
Een kort overzicht helpt je om precies te vertellen wat er veranderd is. Gebruik voor de leeftijd een bekende geboortedatum of je administratie; leid die niet af uit een foto van de tanden.
| Gegeven | Wat je noteert |
|---|---|
| Geit en leeftijd | Welke geit het is en haar geboortedatum of bekende leeftijd. Schrijf het op als de leeftijd onbekend is. |
| Voer en voerplaats | Wat ze kreeg, wat er eventueel veranderde en of ze rustig kon eten. |
| Gedrag en duur | Wanneer het anders eten begon, bij welk voer je het ziet en of het sindsdien veranderde. |
| Bek en kop | Wat je van buiten ziet, aan welke kant, en of je een foto hebt. |
| Eerdere beoordeling | Wanneer haar gebit eerder is beoordeeld en welk advies je toen kreeg. |
Kun je de leeftijd van een geit betrouwbaar aan de tanden aflezen?
Niet precies. Het wisselen en slijten van snijtanden kan aanwijzingen geven, maar de ontwikkeling verschilt per geit en het voer beïnvloedt de slijtage. Een bekende geboortedatum is daarom nuttiger dan een schatting op basis van een tandfoto. Cornell University licht die beperkingen toe.
