Geiten

Voerbak voor geiten zelf maken: toets je ontwerp vóór het bouwen

Een geit staat bij een houten omheining terwijl iemand een lege houten voerbak op bereik houdt. Op een werkbank liggen planken en een opgerold meetlint.

Praktische gids

Voerbak voor geiten zelf maken: toets je ontwerp vóór het bouwen

Wil je een voerbak voor geiten zelf maken? Bepaal eerst welk voer erin komt en welke geiten erbij moeten kunnen. Controleer daarna op je tekening de openingen, de ruimte rond de bak, de bevestiging en de toegang voor schoonmaak. Zo ontdek je problemen voordat je materiaal koopt of gaat zagen.

Een geit staat bij een houten omheining terwijl iemand een lege houten voerbak op bereik houdt. Op een werkbank liggen planken en een opgerold meetlint.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Hooiruif of voerbak voor geiten zelf maken: bepaal voer en toegang
  3. Openingen en bewegingsruimte: beoordeel beknelling en verdringing
  4. Materialen voor de voerbak: slijtage, splinters, scherpe randen en reiniging
  5. Stevige bevestiging en toegang om voerresten te verwijderen
  6. Proef onder toezicht: toegang, schade en vervuiling vergelijken met een handelsvoerbak

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Hooiruif of voerbak voor geiten zelf maken: bepaal voer en toegang

Voor hooi ligt een ruif voor de hand; voor aanvullend voer is een bak of trog die je helemaal kunt legen vaak praktischer. Bekijk bij ander ruwvoer waar vocht en resten terechtkomen. Hooi in een ruif boven de grond aanbieden helpt voerverlies beperken. Een trog moet ruimte bieden om achtergebleven voer en mest te verwijderen. Dat zijn ontwerpprincipes uit de voorlichting van Langston University, geen vast bouwplan.

Beginvragen voor de voerplek
Voer Wat toets je?
Hooi Kunnen de geiten erbij en kun je gevallen of oud hooi weghalen?
Ander ruwvoer Blijft het voer op deze plek droog en kun je resten verwijderen?
Aanvullend voer Kun je de bodem en hoeken van de bak bereiken om ze leeg te maken?

Teken de toegang voor alle dieren die de voerplek gaan gebruiken, niet alleen voor de grootste of meest nieuwsgierige geit. Het LICG adviseert goed toegankelijke voerplaatsen waar alle geiten tegelijk kunnen eten. Een geit die lager in de rangorde staat, kan worden weggejaagd; meerdere voerplaatsen kunnen dan helpen.

Openingen en bewegingsruimte: beoordeel beknelling en verdringing

Bekijk je ontwerp van voren én van opzij. Gebruik deze controlepunten als vragen bij je schets, niet als afmetingen.

Controlepunten op een schets van de voerplek
Punt Bekijk op de schets Controleer
A Voeropening Kan iedere geit haar kop en eventuele hoorns ook weer terugtrekken?
B Onderzijde en zijkanten Zijn er kieren of vakken waarin een kop, poot of jong dier terecht kan komen?
C Rand aan de dierzijde Kan een geit eten zonder op een smalle verhoging te moeten staan?
D Ruimte vóór de bak Kan een dier wegstappen als een andere geit nadert?
E Bevestiging en schoonmaak Kun je verbindingen inspecteren en voerresten overal bereiken?

Neem openingen niet klakkeloos over van een foto. Het LICG beschrijft hoe gehoornde geiten met hun kop in openingen kunnen vastlopen. De Amerikaanse voorlichting van Cornell University waarschuwt bovendien voor voeropeningen waarin een geit blijft hangen als zij door haar knieën zakt. De daar genoemde maten zijn geen algemene bouwmaten voor jouw dieren.

Kunnen jonge geiten bij de bak komen? Kijk dan ook of ze erin kunnen klimmen en er zelfstandig weer uit kunnen. Een Amerikaanse publicatie over voerplekken voor geitenlammeren waarschuwt specifiek voor diepe troggen en schuin aflopende bodems waarin jonge dieren bekneld kunnen raken. Laat een ontwerp met twijfelachtige openingen of een gemengde groep beoordelen door iemand met ervaring in geitenhuisvesting.

Materialen voor de voerbak: slijtage, splinters, scherpe randen en reiniging

Beoordeel niet alleen het materiaal, maar ook het oppervlak dat met voer in aanraking komt. Poreus hout is als voeroppervlak lastig schoon te houden; Alabama Cooperative Extension System benadrukt daarom de reinigbaarheid van een voerbak. Een ander materiaal of een uitneembare inzet is niet automatisch geschikt: het onderdeel moet heel blijven, passend vastzitten en voor het beoogde gebruik bedoeld zijn.

  • Herkomst: weet je hoe hergebruikt materiaal eerder is behandeld en waarvoor het is gebruikt?
  • Randen: kun je uitstekende schroeven, draadpunten, splinters en scherpe zaagsneden vermijden?
  • Slijtage: kun je zien wanneer een verbinding losraakt of een oppervlak beschadigt?
  • Reiniging: kun je bodem, hoeken en naden bereiken en laten drogen?

Vraag bij twijfel over een coating, lijm of hergebruikt onderdeel aan de leverancier of het geschikt is op een plek waar dieren en voer ermee in aanraking komen. Een materiaalnaam alleen is daarvoor geen bevestiging.

Stevige bevestiging en toegang om voerresten te verwijderen

Teken waar de bak wordt gedragen en welke delen bereikbaar blijven voor controle. Denk ook aan duwen tegen de rand of een poging om op de bak te klimmen. Een bak die aan een hek hangt, kan worden afgestoten; Langston University noemt dit als aandachtspunt bij hangtroggen. Kies bevestigingsmiddelen pas nadat duidelijk is waaraan de bak komt en wat de leverancier voor die toepassing voorschrijft.

Loop vervolgens het schoonmaken in gedachten na: kun je de bak volledig legen, resten eronder en erachter verwijderen en een los onderdeel weer goed terugplaatsen? Ontwerp ook een plek voor je eigen toegang, zodat je niet tussen etende geiten hoeft te reiken. Voer en mest moeten uit een trog te verwijderen zijn; Langston University noemt dat een belangrijk uitgangspunt voor het ontwerp.

Proef onder toezicht: toegang, schade en vervuiling vergelijken met een handelsvoerbak

Controleer vóór gebruik of de bak vastzit, de randen heel zijn en alle delen bereikbaar zijn voor schoonmaak. Observeer daarna onder toezicht hoe de geiten de voerplek gebruiken. Kijk naar ieder dier afzonderlijk:

  • Kan ook een geit die vaak wordt weggejaagd rustig bij het voer komen?
  • Kan ieder dier de kop terugtrekken en van de bak wegstappen?
  • Proberen dieren in of op de bak te klimmen? Blijft de constructie op haar plaats?
  • Waar belandt gemorst voer en raakt het resterende voer vervuild?
  • Zijn na gebruik beschadigingen of moeilijk bereikbare resten zichtbaar?

Gebruik de bak niet verder als een dier vastloopt of de constructie beschadigt; pas het ontwerp eerst aan. Zie je een wond of merk je dat een geit zich na een incident afwijkend gedraagt, neem dan contact op met een dierenarts. Het LICG adviseert geiten dagelijks op onder meer wondjes en afwijkend gedrag te controleren.

Een handelsvoerbak kun je langs dezelfde punten leggen: toegang, bevestiging, reiniging en vervuiling. In de Farmora categorie voerbakken voor vee en paarden staan modellen om te vergelijken. Controleer bij een afzonderlijk model of de productinformatie past bij geiten en bij jouw voerplek; de categorienaam alleen bewijst dat niet.