Kleine legkippenhouderij voorbereiden: van dagelijkse zorg tot lokale vragen
Praktische gids
Kleine legkippenhouderij voorbereiden: van dagelijkse zorg tot lokale vragen
Een kleine legkippenhouderij voorbereiden begint met drie keuzes: hoeveel hennen wil je houden, wie verzorgt ze elke dag en wat gebeurt er met de eieren? Teken daarna de ruimtes en loop de verzorgingsronde alvast zonder kippen. Controleer vóór je dieren bestelt welke regels bij jouw adres, aantal dieren en eventuele verkoop passen.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Doel, aantal kippen, afzet en verzorgingstijd bepalen
- Ruimtes en routes voor kippen, voer, water, eieren en opslag
- Kippen, voorzieningen en eieren dagelijks controleren
- Registratie, huisvesting, hygiëne en verkoop lokaal navragen
- Vragen over dierenwelzijn, leveranciers en regels oplossen vóór de start
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Water controleren tijdens de ronde
Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun
Door het doorzichtige reservoir zie je snel of de kippen weer water nodig hebben, en je kunt de drinktoren schoonmaken bij het verversen.
Let op bij je keuze Kijk of de inhoud van 5 liter en de gekozen plek passen bij je groep en dagelijkse waterronde.
Een vaste voerplek
Voerbak voor Kippen van Gegalvaniseerd Metaal met Rooster, 5 kg – Gaun
Deze voerbak voor kippen is vlot bij te vullen wanneer je tijdens de dagelijkse ronde het voer controleert.
Let op bij je keuze Controleer bij jouw groepsgrootte of alle kippen goed bij het voer kunnen en of je de bak kunt reinigen.
Legplekken en eieren verzamelen
Legnest met Opvangbak voor Kippen met 2 Vakken, 53 x 52 x 48 cm – Gaun
Dit legnest heeft twee vakken en een uittrekbare opvangbak, zodat je een plek voor het leggen en verzamelen van eieren kunt inrichten.
Let op bij je keuze Meet de beschikbare ruimte en beoordeel of twee vakken bij jouw groep en de bereikbaarheid van het hok passen.
Een plek voor geraapte eieren
Eiertray voor 12 Eieren, Limoengroen, 18 x 13 cm – Gaun
In deze kunststof eiertray kun je na het rapen maximaal twaalf eieren bij elkaar bewaren en met het handvat verplaatsen.
Let op bij je keuze Bedenk of twaalf plekken volstaan en hoe je eieren voor eigen gebruik en eventuele verkoop herkenbaar apart houdt.
Doel, aantal kippen, afzet en verzorgingstijd bepalen
Schrijf je beoogde aantal hennen op en bepaal of de eieren voor eigen gebruik zijn of dat je ze wilt verkopen. Noteer bij verkoop aan wie: consumenten op je erf, bezoekers van een markt of een andere afnemer. Behandel die routes niet als uitwisselbaar. Het COKZ maakt onderscheid tussen rechtstreekse verkoop aan consumenten en levering aan andere afnemers.
Plan een groep in plaats van één kip: kippen zijn groepsdieren. Vraag een leverancier welke dieren je krijgt, wanneer ze komen en welke verzorgingsinformatie je meekrijgt. Reken niet op een vast aantal eieren per hen. Zet ook op papier wie de ochtendronde, avondronde en verzorging tijdens jouw afwezigheid kan doen. Het LICG beschrijft het groepsgedrag en de verzorging van kippen.
Ruimtes en routes voor kippen, voer, water, eieren en opslag
Teken je erf van bovenaf. Geef het verblijf, de toegang, voeropslag, het waterpunt, de plek voor eieren en de plek voor gebruikt strooisel elk een plaats. Loop vervolgens in gedachten met een volle waterbak en daarna met geraapte eieren over het erf. Waar kom je moeilijk bij, en waar kruisen schone en vuile werkzaamheden elkaar?
Reserveer in het verblijf ruimte voor de groep, een beschutte rustplek, legplekken en mogelijkheden om natuurlijk gedrag te vertonen. Zorg dat je de dieren kunt zien en de voorzieningen kunt bereiken en schoonmaken. Bescherming tegen slecht weer en roofdieren hoort eveneens bij de inrichting. Werk de precieze huisvesting uit voor jouw dieren en schaal; RVO beschrijft de algemene welzijnseisen.
Kies uitrusting pas nadat je de indeling hebt getekend. Beoordeel bij een voerbak, drinkvoorziening of legnest of alle dieren erbij kunnen en of jij het kunt controleren en reinigen. Wil je uitvoeringen vergelijken, dan vind je legnesten voor kippen bij Farmora. Die categorie alleen bepaalt niet welk nest bij jouw groep en verblijf past.
Kippen, voorzieningen en eieren dagelijks controleren
Maak een ronde die een vervanger zonder jouw hulp kan uitvoeren. Het LICG noemt onder meer dagelijks eieren rapen en drinkwater verversen. RVO schrijft voor productiedieren voor dat aanwezige apparatuur en systemen dagelijks worden gecontroleerd en dat je bij een storing handelt om de dieren te beschermen. Lees de verzorgingsinformatie van het LICG en de toelichting van RVO.
- Dieren: tel de kippen en let op beweging, gedrag, zichtbare verwondingen en toegang tot voer en water.
- Voorzieningen: kijk of water beschikbaar is, voer bereikbaar is en deuren, afsluitingen en eventuele installaties werken. Let ook op natte of sterk vervuilde plekken.
- Eieren: raap ze en houd eieren voor eigen gebruik en eventuele verkoop herkenbaar uit elkaar.
- Overdracht: geef je vervanger toegang, een korte takenlijst en de contactgegevens van de dierenarts. Spreek af wie handelt bij een storing of een ziek dier.
Een kip die gewond is, zich afzondert of duidelijk anders gedraagt, verdient meteen aandacht. Laat een dierenarts beoordelen wat nodig is als je je zorgen maakt of de toestand niet verbetert; stel zelf geen diagnose. RVO licht de zorg voor zieke en gewonde dieren toe.
Registratie, huisvesting, hygiëne en verkoop lokaal navragen
Gebruik de volgende checklist voor een locatie in Nederland. Vul eerst je adres, beoogde aantal dieren en verkooproute in. Het Omgevingsloket helpt je regels voor een locatie en mogelijke vergunningen of meldingen te onderzoeken. Volgens IPLO kunnen gemeenten hun omgevingsregels wijzigen.
| Onderdeel | Voorgenomen schaal of keuze | Nog te controleren | Vraag aan | Benodigde voorbereiding |
|---|---|---|---|---|
| Locatie | Adres ___; aantal hennen ___ | Welke regels gelden hier voor het houden van dieren en het gebruik van het erf? | Gemeente; Omgevingsloket | Erfschets en omschrijving van je plan |
| Verblijf | Hok en eventuele uitloop op ___ | Welke regels gelden voor bouwen, huisvesting en welzijn bij deze schaal? | Gemeente; RVO bij welzijnsvragen | Indeling, bereikbare voorzieningen en schoonmaakplan |
| Dieren en hygiëne | Leverancier ___; aankomst ___ | Welke registratie, monitoring en maatregelen voor bioveiligheid zijn van toepassing? | RVO en AVINED; NVWA voor diergezondheidsregels | Ontvangstplan, dagelijkse controle en afspraken met een dierenarts |
| Eieren | Eigen gebruik of verkoop via ___ | Welke registratie, stempeling, sortering en voedselveiligheidseisen horen bij deze route? | AVINED en COKZ; zo nodig NVWA | Plek voor eieren en werkwijze voor het bijhouden ervan |
| Vervanging | Vaste verzorger ___; vervanger ___ | Wie neemt de zorg over bij afwezigheid of een storing? | Maak onderling afspraken | Toegang, takenlijst en contactgegevens |
Verwar registraties niet met elkaar. RVO beschrijft het melden van aanvoer en afvoer via de pluimveedatabank bij 250 stuks pluimvee of meer. Dat betekent niet dat verkoop onder die grens zonder registratie kan: volgens het COKZ moet wie in Nederland kippeneieren aan consumenten wil verkopen de legkippen registreren, ongeacht het aantal. Het COKZ beschrijft ook de stempelplicht en een aan te vragen vrijstelling van de sorteerplicht voor bepaalde rechtstreekse verkoop. Rechtstreekse levering aan horeca valt niet onder die vrijstelling. RVO: pluimvee melden; COKZ: vrijstelling voor eieren.
Bij 250 stuks pluimvee of meer die voor onder meer consumptie eieren worden gehouden, noemt de NVWA ook verplichte ziektemonitoring en een bioveiligheidsplan. Vraag bij je concrete plan welke verplichtingen gelden. Controleer kort voor de start bovendien de informatie van de NVWA over monitoring en de actuele vogelgriepmaatregelen. Die laatste kunnen per regio verschillen en ook het vervoer of de verkoop van eieren raken.
Deze vragen en bronnen gaan over Nederland. Begin je in een ander land, gebruik de Nederlandse registratiegrenzen en verkoopregels dan niet als antwoord voor jouw locatie; vraag daar de bevoegde instanties naar de toepasselijke eisen.
Vragen over dierenwelzijn, leveranciers en regels oplossen vóór de start
Loop je plan één keer zonder dieren na. Kun je water halen, voer opslaan, alle kippen bekijken, eieren verzamelen en de ronde aan je vervanger overdragen? Laat de leverancier bevestigen welke dieren en informatie je bij aankomst krijgt. Leg antwoorden over jouw adres, dierenaantal en eierroute vast, zodat je weet welke stappen nog openstaan.
Zijn het verblijf en de dagelijkse zorg geregeld, maar ontbreekt nog een beslissend antwoord over registratie, huisvesting of verkoop? Los dat punt op voordat je dieren bestelt of pas je plan aan. Zo is hun eerste dag bij jou een gewone, uitvoerbare verzorgingsdag.
