Kippen en pluimvee

Pokken bij kippen: veranderingen vastleggen en advies vragen

Bruine hen bij een houten kippenhok, met aan de rand van het beeld een hand die een telefoon op haar richt.

Praktische gids

Pokken bij kippen: veranderingen vastleggen en advies vragen

Zie je bultjes, verdikkingen of korsten bij een kip? Noteer waar ze zitten en sinds wanneer je ze ziet. Let ook op eten, drinken en ademhalen, en bespreek je waarnemingen met een dierenarts. Pokken bij kippen zijn één mogelijke verklaring; een foto of een huidplekje bevestigt de oorzaak niet. Merck Veterinary Manual beschrijft hoe een dierenarts kippenpokken kan beoordelen.

Bruine hen bij een houten kippenhok, met aan de rand van het beeld een hand die een telefoon op haar richt.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Huidveranderingen en andere mogelijke oorzaken volgens de dierenarts
  3. Wat je noteert: plek, duur, aantal kippen, eten en drinken
  4. Wanneer de dierenarts bellen over signalen en omgang met de groep
  5. Hygiëne en eventuele vaccinatie bespreken met een dierenarts
  6. Vragen over overdracht: dierenarts voor kippen, medische bronnen voor mensen

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Huidveranderingen en andere mogelijke oorzaken volgens de dierenarts

Bij de huidvorm van kippenpokken kunnen verdikkingen ontstaan op huid zonder veren. Ze kunnen uitgroeien tot donkere korsten, bijvoorbeeld op de kam of rond de ogen. Bij een andere vorm kunnen afwijkingen in de bek of luchtwegen het eten of ademhalen bemoeilijken. Niet iedere kip heeft dezelfde verschijnselen. Merck Veterinary Manual.

Een klein plekje kan ook op een schram lijken. Zie je vooral vuilwitte, droge korsten tussen de schubben van de poten, dan zijn kalkpoten door mijten een andere mogelijke verklaring. Kies niet zelf een diagnose op basis van de plek: laat de dierenarts beoordelen wat er aan de hand kan zijn. Merck Veterinary Manual; LICG.

Kun je aan bultjes zien of het pokken zijn?

Nee. Een beschrijving en foto’s helpen om het verloop te laten zien, maar stellen geen diagnose. De dierenarts bepaalt of verder onderzoek nodig is. Merck Veterinary Manual.

Wat je noteert: plek, duur, aantal kippen, eten en drinken

Gebruik deze kaart als geheugensteun wanneer je de dierenarts belt. Schrijf op wat je werkelijk hebt gezien. Een overzichtsfoto en een detailfoto kunnen helpen om te laten zien welke plek je bedoelt en hoe die verandert.

Observatiekaart voor het gesprek met de dierenarts
Onderwerp Wat noteer je?
Plek en uiterlijk Welke kip is het? Waar zit de verandering, bijvoorbeeld op de kam, lellen, oogleden of poten? Is het een bultje, verdikking of korst?
Begin en verloop Wanneer zag je de plek voor het eerst? Zijn er plekken bijgekomen of veranderd? Zet de datum bij eventuele foto’s.
De groep Bij hoeveel kippen zie je veranderingen? Valt je bij andere kippen ook iets op?
Eten, drinken en gedrag Eet en drinkt de kip zoals gewoonlijk? Is ze actief? Zie of hoor je moeite met ademhalen?
Achtergrond Zijn er onlangs kippen bijgekomen? Wat heb je al gedaan of met de dierenarts besproken?

‘Korst op de rechterlel, dinsdag voor het eerst gezien’ vertelt de dierenarts meer over je waarneming dan ‘de kip heeft pokken’.

Wanneer de dierenarts bellen over signalen en omgang met de groep

Bel een dierenarts bij nieuwe of toenemende huidveranderingen. Vraag direct advies als een kip moeilijk ademt of niet goed kan eten of drinken. Bel ook bij plotselinge sterfte in de groep. Afwijkingen in bek of luchtwegen kunnen het eten of ademhalen hinderen; het RIVM adviseert bij ademhalingsverschijnselen of plotselinge sterfte een dierenarts te raadplegen. Merck Veterinary Manual.

Vertel hoeveel kippen je houdt, bij hoeveel dieren je iets ziet en wat je hebt genoteerd over eten, drinken en ademhalen. Vraag hoe dringend de kip beoordeeld moet worden en hoe je intussen met haar en de rest van de groep omgaat. Laat de dierenarts bepalen of apart houden verstandig is.

Hygiëne en eventuele vaccinatie bespreken met een dierenarts

Houd het hok schoon en droog. Was je handen met water en zeep na contact met kippen en raak een zieke of dode vogel alleen met handschoenen aan. Dit zijn algemene hygiëneadviezen van het RIVM, geen behandeling van kippenpokken.

Het kippenpokkenvirus kan zich tussen vogels verspreiden via contact met beschadigde huid. Ook stekende insecten kunnen een rol spelen. Vraag de dierenarts welke maatregelen voor jouw groep zinvol zijn; ga niet zelf van een middel tegen insecten uit als oplossing voor een zieke kip. Merck Veterinary Manual.

Vaccinatie komt in internationale veterinaire informatie voor als preventiemogelijkheid. Vraag een dierenarts met kennis van pluimvee of vaccinatie voor jouw kippen passend is en welke mogelijkheden in Nederland actueel zijn. Neem geen buitenlands vaccinatieschema op eigen initiatief over. Merck Veterinary Manual.

Vragen over overdracht: dierenarts voor kippen, medische bronnen voor mensen

Bespreek verspreiding tussen kippen met de dierenarts. Volgens het Merck Veterinary Manual vormt het kippenpokkenvirus geen zoönotisch risico. Dat zegt niets over andere ziekteverwekkers die bij pluimvee kunnen voorkomen; volg daarom de algemene hygiëneadviezen van het RIVM.

Denk je dat je ziek bent geworden na contact met pluimvee, heb je ernstige klachten of gaan je klachten niet weg? Neem contact op met een arts en vertel wanneer je contact met de dieren had. Laat je eigen gezondheid beoordelen zonder uit te gaan van een vermoedelijke diagnose bij de kip. RIVM.