Twijfelachtig voer voor geiten controleren: planten en vruchten
Praktische gids
Twijfelachtig voer voor geiten controleren: planten en vruchten
Vind je een onbekende plant, gevallen vruchten of vreemd materiaal in het voer van je geiten? Voorkom eerst dat ze er verder van eten. Ga daarna na wat het is en welke dieren erbij konden. Heeft een geit mogelijk een schadelijke plant gegeten, bel dan de dierenarts zonder op klachten te wachten. Het LICG adviseert direct overleg bij mogelijke opname van een giftige plant.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Onbekende planten of voer identificeren vóór een risicobeoordeling
- Snoeiafval, voervoorraad en gevallen vruchten per seizoen controleren
- Eikels en kastanjes: bepaal de vrucht en controleer het risico
- Onbekend materiaal weghouden en gegevens verzamelen voor advies
- Alarmsignalen bij geiten: wanneer de dierenarts bellen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Gevallen blad opruimen
Bladhark met 27 Tanden, 40 cm – Hofman Animal Care
Met een bladhark breng je gevallen blad en los tuinafval bij elkaar tijdens een controleronde langs de wei.
Let op bij je keuze Controleer gevallen vruchten en snoeiafval ook afzonderlijk; deze hark is bedoeld voor blad en los tuinafval.
Een deel van de wei afzetten
Wolfwerend Afrasteringsnet met Dubbele Spikes, 120 cm Hoog, 50 m – Euro-Netz Wolf Jumbo
Met dit afrasteringsnet kun je geiten in een afgebakend deel van de wei houden terwijl je een verdachte plek buiten hun bereik houdt.
Let op bij je keuze Kijk of 50 meter net volstaat om de geiten ook bij gevallen materiaal onder bomen vandaan te houden.
Voer herkenbaar opbergen
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Deze afsluitbare voerton heeft een label waarop je de inhoud kunt schrijven, zodat verschillende soorten voer herkenbaar blijven.
Let op bij je keuze Houd een verdachte voerpartij apart en bewaar de verpakking met de partijgegevens voor overleg.
Een bruikbare volgorde is: materiaal apart houden, de soort en het plantendeel bepalen, de mogelijke opname nagaan en bij twijfel advies vragen. Dat een geit ergens van eet, is geen bewijs dat het veilig is.
Onbekende planten of voer identificeren vóór een risicobeoordeling
Noteer niet alleen een naam als ‘kastanje’ of ‘tuinplant’. Kijk waar het materiaal vandaan komt en welk deel je hebt gevonden: blad, tak, vrucht, zaad of een mengsel. Fotografeer zo mogelijk de plant op de groeiplaats, inclusief blad en vrucht. Bij verpakt voer zijn de productnaam, ingrediënten en partijgegevens nuttig.
Controleer eerst de plantensoort in een botanische bron. Zoek daarna een veterinaire bron die het risico voor geiten en het betreffende plantendeel bespreekt. Menselijke eetbaarheid of een advies voor een andere diersoort geeft geen uitsluitsel voor geiten. Lukt identificeren niet, laat het materiaal dan buiten bereik; het LICG wijst erop dat lijsten met giftige planten niet volledig zijn.
Snoeiafval, voervoorraad en gevallen vruchten per seizoen controleren
Kijk op de plekken waar je geiten daadwerkelijk bij kunnen. Controleer na snoeien of storm opnieuw de rand van de wei en kijk in het najaar ook onder bomen. Giftig snoeiafval en planten die in ingekuild voer niet meer herkenbaar zijn, worden door de Gezondheidsdienst voor Dieren beschreven als mogelijke routes van blootstelling.
| Plek | Controleer | Bij twijfel |
|---|---|---|
| Haag en snoeiafval | Welke plant is het en kunnen geiten erbij? | Haal los snoeisel weg en voorkom toegang tot de plant. |
| Voerbak en voorraad | Vreemde plantdelen, vocht, zichtbare schimmel en gegevens op de verpakking. | Gebruik de verdachte partij voorlopig niet en bewaar de gegevens. |
| Onder bomen | Welke boom en welke vruchten of bladeren liggen binnen bereik? | Haal het materiaal weg of scherm de plek af. |
Ook als je geen schimmel ziet, kun je schimmelgifstoffen in voer niet met een blik uitsluiten. Bespreek een verdachte partij met een dierenarts of voerdeskundige; bij een geit met klachten is de dierenarts het eerste aanspreekpunt. Het MSD Veterinary Manual beschrijft waarom zichtbare schimmel geen betrouwbare uitsluittest is.
Eikels en kastanjes: bepaal de vrucht en controleer het risico
Eikels: mogen geiten die eten?
Ga niet uit van een veilige standaardhoeveelheid. Vooral groene eikels en jong eikenblad verdienen aandacht. Bruine eikels zijn bij grote opname evenmin vanzelf onschuldig. Geiten verwerken de stoffen uit eik beter dan sommige andere landbouwhuisdieren, maar kunnen na veel eikels of eikenblad toch ziek worden. Ligt er veel binnen bereik of vermoed je opname en weet je niet hoeveel, voorkom verdere toegang en overleg met de dierenarts. Het LICG licht het risico van eikels en eikenblad bij geiten toe.
Kastanjes: van welke boom komen ze?
De tamme kastanje (Castanea sativa) en de witte paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) zijn verschillende bomen. Een tamme kastanje heeft een bolster met veel dicht opeenstaande, dunne stekels en meestal toegespitste noten. De witte paardenkastanje heeft handvormig samengesteld blad. Bekijk dus ook de boom en de bolster, niet alleen een losse noot. De kenmerken staan bij Flora van Nederland voor de tamme kastanje en de witte paardenkastanje.
Dat mensen tamme kastanjes eten, maakt ze nog geen voeradvies voor geiten. In de Amerikaanse databank van Cornell University staan de vruchten van Aesculus soorten als risico voor geiten vermeld. Geef daarom geen kastanjes op basis van alleen een volksnaam. Is er mogelijk van gegeten, vertel de dierenarts van welke boom de vrucht vermoedelijk kwam en hoe zeker je daarvan bent.
Onbekend materiaal weghouden en gegevens verzamelen voor advies
Houd het gevonden materiaal en een verdachte voerpartij buiten bereik. Maak daarna je informatie voor het gesprek overzichtelijk. Wacht niet met bellen om eerst alles volledig uit te zoeken.
| Vraag | Noteer wat je weet |
|---|---|
| Wat is gevonden? | Vermoedelijke soort of productnaam, plantendeel en wat nog onzeker is. |
| Waar en wanneer? | Vindplaats, herkomst en wanneer de geiten toegang hadden. |
| Welke dieren? | Welke geiten erbij konden, wat je zag eten en of de hoeveelheid onbekend is. |
| Hoe gaat het met ze? | Veranderingen in gedrag, eetlust, ontlasting of beweging en wanneer die begonnen. |
Houd bij aangekocht voer de verpakking bij de hand. Foto’s van de plant op de groeiplaats en van het gevonden deel kunnen helpen bij identificatie. Het LICG adviseert plantgegevens of de verpakking te gebruiken bij overleg met de dierenarts.
Alarmsignalen bij geiten: wanneer de dierenarts bellen
Bel direct bij mogelijke opname van taxus of ander verdacht snoeiafval, ook als de geit nog normaal lijkt. Volgens de Gezondheidsdienst voor Dieren kan opname van taxus bij geiten zeer ernstig verlopen zonder voorafgaande zichtbare verschijnselen.
Bel ook direct als een geit na mogelijke blootstelling sloom wordt, zich afzondert, niet wil eten, kwijlt, diarree krijgt of moeilijk loopt. Deze signalen vertellen je niet welke plant de oorzaak is. Bij eikels of eikenblad kunnen verschijnselen bovendien later optreden. Beschrijf daarom zowel je waarnemingen als de mogelijke toegang tot het materiaal aan de dierenarts. Het LICG beschrijft ziekteverschijnselen bij geiten en het mogelijke vertraagde verloop na eikenblad of eikels.