Aanvullend voer voor schapen: eerst ruwvoer, diergroep en doel beoordelen
Praktische gids
Aanvullend voer voor schapen: eerst ruwvoer, diergroep en doel beoordelen
Kies aanvullend voer voor schapen pas nadat je het ruwvoer, de diergroep en het voedingsdoel hebt bekeken. Een zak krachtvoer of een mineralenproduct vertelt je niet wat de dieren uit hun overige voer krijgen. Voor een volwassen schaap dat op conditie blijft, is krachtvoer niet vanzelfsprekend nodig. Zorg wel steeds voor vers drinkwater. Lees de voedingsinformatie van het LICG.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Hoeveel ruwvoer is beschikbaar en wat is de kwaliteit?
- Voervragen voor lammeren, volwassen schapen en zogende ooien
- Krachtvoer voor schapen: etiket en voerinstructies vergelijken
- Mineralen voor schapen: voer en supplementen samen laten beoordelen
- Voeropname en conditie volgen na een voerwijziging
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een vaste voerplek
Voertrog voor Kalveren en Veulens van Kunststof, 6 l – Vplast
Deze voertrog is ook bedoeld voor schapen en geeft je een vaste plek om eventueel aanvullend voer aan te bieden.
Let op bij je keuze Bekijk hoeveel troggen je nodig hebt zodat ook dieren die worden verdrongen bij het voer kunnen.
Voer herkenbaar bewaren
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
In deze voerton met deksel kun je voer bewaren en op het label aangeven welke inhoud erin zit.
Let op bij je keuze Noteer ook de partijgegevens en houdbaarheid van het voer dat je erin bewaart.
Een mineralenbron om te beoordelen
Liksteen van Rotszout voor Schapen, 10 kg – Excellent Mineral Schaap
Deze liksteen biedt schapen zout en mineralen, waaronder kobalt, selenium, jodium en zink.
Let op bij je keuze Laat eerst het totale voer en alle andere mineralenbronnen beoordelen, met bijzondere aandacht voor koper.
De praktische volgorde: noteer wat de dieren eten, verzamel beschikbare voeranalyses en etiketten, bespreek het geheel met een schapenvoedingsdeskundige en volg daarna wat de dieren daadwerkelijk opnemen.
Hoeveel ruwvoer is beschikbaar en wat is de kwaliteit?
Schrijf op welke groepen toegang hebben tot gras, hooi of kuilvoer. Noteer bij hooi en kuilvoer de partij, hoeveel je aanbiedt en wat blijft liggen. Kijk bij weidegang naar het eetbare gras dat beschikbaar blijft, niet alleen naar de oppervlakte van het perceel.
Een voorraadschatting zegt niets over de voedingswaarde. De samenstelling van geconserveerd ruwvoer kan tussen partijen verschillen; een analyse kan onder meer informatie geven over droge stof, energie en eiwit. Laat beoordelen of de analyse bij de partij hoort die je nu voert. De Britse schapenorganisatie AHDB legt uit hoe voeranalyses helpen om een eventuele aanvulling op het ruwvoer af te stemmen; haar publicatie is geen Nederlands rantsoenvoorschrift. Bekijk de uitleg van AHDB over ruwvoeranalyses.
Gebruik deze tabel als invulblad voor het adviesgesprek. Is iets niet bekend, schrijf dan ‘onbekend’ op.
| Onderdeel | Zelf invullen | Vraag voor de deskundige |
|---|---|---|
| Beschikbaar ruwvoer | Gras, hooi of kuilvoer; partij, voorraad, aangeboden voer en resten: … | Is voor elke groep voldoende geschikt ruwvoer beschikbaar? |
| Voeranalyse | Geanalyseerde partij en datum: … Droge stof, energie, eiwit en eventueel onderzochte mineralen: … Of: onbekend. | Welke gegevens ontbreken voor beoordeling van het totale voer? |
| Diergroep | Lammeren, volwassen dieren, drachtige of zogende ooien; waargenomen conditie: … | Welke dieren moeten afzonderlijk worden beoordeeld? |
| Doel | Bijvoorbeeld onderhoud, groei of de zoogperiode: … | Is een aanvulling nodig en wat moet die aanvullen? |
| Advies en opvolging | Afgesproken verandering, betrokken dieren en controlemoment: … | Waarop beoordelen we of het plan moet worden aangepast? |
Voervragen voor lammeren, volwassen schapen en zogende ooien
Stel niet voor de hele kudde dezelfde voervraag. Groei, onderhoud en zogen zijn verschillende voedingsdoelen. Ook de conditie en de toegang tot voer tellen mee. Het LICG bespreekt krachtvoer vooral bij groeiende, drachtige of zogende dieren en bij schapen in slechte conditie; dat is geen automatisch voeradvies voor elk dier in die groepen. Bekijk de uitleg van het LICG.
- Lammeren: krijgen ze nog melk van de ooi en eten ze al ruwvoer? Vraag welk voer past bij hun huidige fase.
- Volwassen schapen: blijven ze op conditie met het aanwezige ruwvoer? Vraag of een aanvulling nodig is voordat je producten vergelijkt.
- Zogende ooien: hoeveel lammeren drinken bij de ooi, hoe is haar conditie en wat weet je over het ruwvoer? Laat beoordelen of het totale voer bij deze periode past.
Een schapenvoedingsdeskundige kan die informatie samen bekijken. Ook een Nederlandse voerleverancier beschrijft dat zijn advies voor schapen uitgaat van het voedingsdoel en het beschikbare ruwvoer. Lees hoe ForFarmers die uitgangspunten beschrijft.
Krachtvoer voor schapen: etiket en voerinstructies vergelijken
Is krachtvoer na beoordeling een optie? Leg dan de etiketten van de beoogde producten naast elkaar. Kijk of het voer voor schapen en voor de bedoelde diergroep is bestemd. Staat er ‘aanvullend diervoeder’, dan is het volgens de NVWA bedoeld voor gebruik in combinatie met ander voer. Bekijk de NVWA uitleg over mengvoeretiketten.
- Bestemming en gebruiksaanwijzing: voor welke dieren is het voer bedoeld en wat zegt de fabrikant over het gebruik?
- Samenstelling: welke voedermiddelen zitten erin? Dit is iets anders dan de lijst met analytische bestanddelen.
- Analytische bestanddelen en toevoegingsmiddelen: welke gegevens zijn vermeld? Neem ook vermelde mineralen mee naar het adviesgesprek.
- Partij en houdbaarheid: bewaar de gegevens van het product dat je daadwerkelijk gebruikt.
Een hoger gehalte op één regel van het etiket maakt een product niet vanzelf geschikter. Vergelijk het product met de beschikbare ruwvoergegevens en het doel voor deze dieren, niet met een algemene dosering voor een andere kudde.
Mineralen voor schapen: voer en supplementen samen laten beoordelen
Zet alle bronnen op een lijst: ruwvoer, eventueel krachtvoer en producten die de schapen daarnaast krijgen of zelf kunnen opnemen. Vraag vervolgens welke mineraalgegevens bekend zijn en wat nog moet worden onderzocht. De Britse AHDB beschrijft dat de mineralenvoorziening per voedingsfase kan verschillen en dat een overmaat door aanvullen ongewenst kan zijn. Lees de toelichting van AHDB over mineralen bij ooien.
Let bij schapen in het bijzonder op koper. Te veel koper kan tot vergiftiging leiden, aldus de NVWA. Kies daarom niet op eigen houtje een product voor een andere diersoort en neem de etiketten van alle gebruikte aanvullingen mee bij de beoordeling. Ook ‘zonder toegevoegd koper’ betekent op zichzelf niet dat een product het volledige mineralenaanbod voor jouw schapen passend maakt. Bekijk de toelichting van de NVWA over koper bij schapen.
Voeropname en conditie volgen na een voerwijziging
Voer een afgesproken verandering geleidelijk door. Een plotselinge wissel van ruwvoer of introductie van krachtvoer kan de penswerking verstoren. Zorg dat ook dieren die bij het voer worden verdrongen kunnen eten. Deze aandachtspunten staan in de Britse voedingshandleiding van AHDB. Bekijk de voedingshandleiding van AHDB.
- Noteer wat je verandert, welke dieren het nieuwe voer krijgen en hoeveel voer blijft liggen.
- Kijk of alle dieren bij het voer kunnen en of een dier minder eet dan eerder.
- Volg de conditie per dier: onder de wol is verandering niet altijd goed te zien, dus kijk én voel.
- Bespreek aanhoudend minder eten of achteruitgaande conditie opnieuw met de adviseur. Vermoed je dat een schaap ziek is, neem dan contact op met de dierenarts.
Voeropname en conditie laten zien of een plan in de praktijk gevolgd kan worden, maar vertellen niet vanzelf wat de oorzaak van een verandering is. Het LICG geeft aandachtspunten voor conditie en ziekteverschijnselen.