Praktische gids

Bevalling bij geiten voorbereiden: ruimte, materialen en hulp

Een bevalling bij geiten voorbereiden begint met drie dingen: een droge, bereikbare plek, schoon materiaal op een vaste plaats en een dierenarts die je kunt bereiken. Leg ook vast wie de geit observeert en wie de gegevens van de lammeren noteert.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Schone handschoenen bij de hand

Nitril Wegwerphandschoenen Wit, Maat L, 100 Stuks – Comforties Soft Nitril

Deze poedervrije nitril wegwerphandschoenen kun je bij het schone materiaal voor de geboorteperiode klaarleggen.

Let op bij je keuze Controleer of maat L past en bewaar de handschoenen apart van gebruikt materiaal.

€8,95

Bekijk product →

Geboorteruimte inrichten met een schets en passende maten

Kies een droge ligplek met bodembedekking, zonder tocht op de plek waar de geit ligt. Zorg dat voer en vers drinkwater bereikbaar blijven. Een afzonderlijk, uitgemest hok is een mogelijkheid; de checklist van GD noemt ook een goed opgestrooid, zichtbaar schoon hok in het koppel. De geiteninformatie van het LICG beschrijft de uitgangspunten voor de stal. De checklist is een keurmerkdocument, geen wettelijke maat voor een geboortevak.

Gebruik deze schets als indeling van bovenaf, niet als bouwtekening. Schrijf op je eigen tekening de binnenlengte A, binnenbreedte B en vrije breedte van de toegang C. Teken ook hekken, bakken en andere vaste obstakels in.

Controleer met de werkelijke inrichting of de geit kan liggen en opstaan en of je het vak goed kunt bereiken. Algemene oppervlaktematen voor een geitenstal zijn niet automatisch een geschikte maat voor jouw geboortevak. Bespreek twijfel over de indeling met je dierenarts.

Materialen voor de geboorteperiode klaarleggen

Zet bijvoorbeeld schoon strooisel, schone doeken, wegwerphandschoenen, een afvalzak, pen en papier bij elkaar. Leg een opgeladen telefoon en het nummer voor hulp buiten openingstijden op een vaste plaats. Zo kan degene die bij de dieren blijft spullen vinden zonder eerst te zoeken.

Bespreek vooraf met je dierenarts wat je doet als een lam niet goed drinkt. Biest, de eerste melk, levert afweerstoffen aan pasgeboren geitenlammeren. De informatie van GD over biest benadrukt het nut van vooraf gemaakte afspraken en notities. Leg voedingsmateriaal alleen klaar als het bij jullie afgesproken plan past; deze voorbereidingslijst is geen instructie om zelf voeding toe te dienen.

Contact en materiaalkaart

Geboorteplek en materialen schoon voorbereiden

Haal vervuild strooisel weg, maak de gekozen plek schoon en zorg dat nieuw strooisel droog blijft. Houd schone doeken en eventueel voedingsmateriaal apart van gebruikt materiaal. De GD checklist noemt een droog, zichtbaar schoon hok als aandachtspunt rond de geboorte.

Laat tijdens het lammeren geen bezoekers bij de dieren; de NVWA noemt dit ook als wettelijke maatregel voor hobbyhouders vanwege het risico op Q koorts. Was je handen na contact met de dieren. Ben je zwanger, vermijd dan direct contact met schapen, geiten, mest en ander dierlijk materiaal, vooral rond de geboorte en kort daarna. Lees hiervoor de adviezen van de NVWA voor dierhouders.

Observaties vastleggen en deskundige hulp bereikbaar houden

Noteer per geit haar identificatie, de bekende dekdatum of verwachte periode en wie haar observeert. Kijk rustig naar gedrag en voortgang en schrijf tijdstippen op. Het Merck Veterinary Manual beschrijft gedragsveranderingen rond de geboorte en adviseert observatie met zo min mogelijk verstoring. Het is een buitenlandse veterinaire bron, geen Nederlandse richtlijn voor ingrijpen.

Bel je dierenarts als de geboorte niet lijkt te vorderen, de geit sloom wordt of je je zorgen maakt over moeder of lam. Ook bij een mogelijke miskraam of een doodgeboren lam is overleg met de dierenarts belangrijk. Geef door wat je hebt gezien, wanneer het begon en wat je nu waarneemt. Een Nederlandse dierenartsenpraktijk beschrijft hulp bij een moeizame verlossing; de GD checklist noemt overleg bij miskraam en doodgeboorte. Probeer niet op basis van deze gids zelf de oorzaak vast te stellen of bij de bevalling in te grijpen.

Nazorg plannen en geboortegegevens registreren

Kijk na de geboorte naar de geit en naar ieder lam afzonderlijk. Noteer of je een lam hebt zien drinken en of moeder en lam alert blijven. Weet je niet of een lam heeft gedronken, of maak je je zorgen over hun toestand? Bel dan je dierenarts. De informatie van GD legt uit waarom waarnemingen over de eerste voeding nuttig zijn.

Schrijf de geboortedatum, moeder en het aantal lammeren op en koppel ieder lam later aan zijn identificatiecode. Volgens RVO over geboortemeldingen geldt voor geiten geboren op een melkgeitenhouderij met 50 melkgeiten of meer een meldtermijn van 7 kalenderdagen; voor overige geiten is dat 6 maanden. Moet een lam eerder de locatie verlaten of over de openbare weg worden verplaatst, dan moet de geboortemelding vóór die verplaatsing zijn gedaan. Ook het identificeren moet dan vooraf geregeld zijn. Controleer op RVO over het merken van geiten welke goedgekeurde middelen en termijnen voor jouw situatie gelden.