Stalmest verzamelen en opslaan: de route van verblijf tot afvoer
Praktische gids
Stalmest verzamelen en opslaan: de route van verblijf tot afvoer
Stalmest verzamelen en opslaan wordt overzichtelijker als je de hele route vastlegt: van het dierenverblijf via de werkroute naar de opslagplek en uiteindelijk de afvoer. Kijk daarbij apart naar vocht dat bij de opslag vrijkomt. Dat volgt niet vanzelf dezelfde route als de vaste mest. Het Informatiepunt Leefomgeving licht toe waarom afvalwater uit mestopslag afzonderlijke aandacht vraagt.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Herkomst, bodembedekking en route van de mest vastleggen
- Handmatig verzamelen of een reinigingssysteem inzetten
- Een opslagplek beoordelen op toegang, ondergrond en afstroming
- Opslagcontroles en afspraken over mestafvoer bijhouden
- Lekkage, geur, vliegen en nabijgelegen water controleren
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Mest verzamelen in de stal
Kunststof Mestvork met Aluminium Steel Blauw – Vplast
Met deze kunststof mestvork en bijpassende steel kun je mest tijdens de opruimronde uit de stal verzamelen.
Let op bij je keuze Kijk of de vork prettig werkt met de bodembedekking die je mee oppakt.
Mest op kleine plekken opruimen
Mestboy Set met Opraapbak 78 cm en Hark 85 cm Rood
Met de hark en opraapbak verzamel je mest en neem je het gereedschap mee naar de volgende plek.
Let op bij je keuze Bepaal vooraf waar je de gevulde opraapbak leegt.
De werkroute schoonvegen
Rijsbezem met Bamboesteel en Berkentakken, 180 cm – Excellent Horse Bamboo Rijsbezem
Deze rijsbezem veegt stro, zand en achtergebleven mest op de stalgang of het erf bij elkaar.
Let op bij je keuze Veeg resten niet naar een goot of plek waar water afstroomt.
Herkomst, bodembedekking en route van de mest vastleggen
Loop vanaf ieder verblijf naar de beoogde opslagplek. Noteer waar je de mest oppakt, waar je een kar vult en welke deuren of doorgangen je gebruikt. Schrijf ook op wat met de mest meekomt. In een paardenstal kan dat bijvoorbeeld stro, vlas of houtkrullen zijn; het LICG noemt deze materialen als mogelijke bodembedekking. Paardenmest is hier een voorbeeld, geen uitgangspunt voor de opvang van mest uit andere verblijven.
| Stap | Leg vast | Vraag ter plekke |
|---|---|---|
| Herkomst | Diersoort, verblijf en gebruikte bodembedekking | Komt er uit verschillende verblijven ander materiaal mee? |
| Verzamelen | Plek waar je kar of bak vult | Blijven deuren en doorgangen bruikbaar? |
| Vervoeren | Route en plek waar je de kar leegt | Waar liggen drempels of krappe bochten? |
| Opslag en vocht | Opslagplek, zichtbare lage punten, goten en opvang | Waar loopt vocht na regen of bij de opslag heen? |
| Afvoer | Laadplek en contactpersoon | Hoe bereikt de afvoerder de opgeslagen mest? |
Een schets van het erf is genoeg om het gesprek te beginnen. Teken de route van de vaste mest en de waargenomen route van water of vocht afzonderlijk. Vul geen bestemming voor dat vocht in als je die nog niet kent.
Handmatig verzamelen of een reinigingssysteem inzetten
Vergelijk de werkwijzen over de hele route. Bij handmatig verzamelen kun je per verblijf werken, maar je moet volle bakken of karren ook naar de opslag brengen. Bij een reinigingssysteem zijn andere vragen belangrijk: welke delen van de vloer bereikt het, waar komt de mest uit het systeem terecht en wie ruimt achtergebleven mest op? De antwoorden hangen af van het verblijf en het gekozen systeem.
| Controlepunt | Handmatig verzamelen | Reinigingssysteem |
|---|---|---|
| Bereik | Kun je ook langs randen en in hoeken werken? | Welke plekken moet je nog met de hand doen? |
| Dagelijks werk | Hoe vaak vul en verplaats je een kar? | Wie controleert het resultaat en de ontvangstplek? |
| Overdracht | Waar leeg je de kar? | Hoe gaat de opgevangen mest verder naar de opslag? |
Zoek je handgereedschap voor het verzamelen, dan kun je mestvorken en mestboys bij Farmora bekijken. Kies pas een uitvoering als je weet welk materiaal je oppakt en waar je de opvangbak of kar leegt. Handgereedschap is geen oplossing voor de inrichting van de opslag.
Een opslagplek beoordelen op toegang, ondergrond en afstroming
Kijk eerst of je de plek dagelijks kunt bereiken en of er bij het ophalen ruimte blijft om te laden. Bekijk vervolgens de ondergrond en de randen. Liggen er scheuren of open naden? Belandt er mest buiten de aangewezen plek? Markeer ook waar regenwater binnenkomt en waar vocht richting een goot, kolk of sloot lijkt te lopen. Dit zijn aandachtspunten voor beoordeling, geen bouwinstructies.
Voor een opslag waarop paragraaf 4.83 van het Besluit activiteiten leefomgeving van toepassing is, beschrijft het Informatiepunt Leefomgeving eisen aan de bodemvoorziening en opvang van vrijkomende vloeistoffen. Of die paragraaf geldt, hangt onder meer af van de activiteit en de opslag. Een plek waar telkens opnieuw mest ligt, is niet automatisch uitgezonderd doordat iedere afzonderlijke partij er kort blijft. Lees hoe de toepasselijke regels verschillen en wat terugkerende opslag betekent voor het toepassingsbereik.
Welke informatie heb je nodig voordat je een mestopslagplatform laat ontwerpen?
Geef de ontwerper je routekaart, de herkomst van de mest, de gebruikte bodembedekking, de beschikbare ruimte, de laadroute en de beoogde ophaalmomenten. Voeg een schets toe van hoogteverschillen, goten, mogelijke opvang en nabijgelegen water. Laat een deskundige in mestbeheer beoordelen welke voorziening voor die plek nodig is. Voor een Nederlandse locatie kun je via het Omgevingsloket regels op de kaart bekijken en een Vergunningcheck doen; bespreek de uitkomst waar nodig met de bevoegde overheid.
Opslagcontroles en afspraken over mestafvoer bijhouden
Spreek af wie de opslag controleert, wie de afvoerder belt en wat je doet wanneer de beschikbare plek vol dreigt te raken. Leg vast waar geladen kan worden en wie bevestigt dat de mest is opgehaald. Voor dieren die voor gebruiks of winstdoeleinden worden gehouden, kan afvoer volgens RVO invloed hebben op de benodigde opslagruimte. Beoordeel de benodigde capaciteit dus voor je eigen situatie, niet aan de hand van een willekeurige ophaalfrequentie.
| Onderdeel | Wat noteer je? |
|---|---|
| Controle | Datum, naam en zichtbare toestand van opslag en opvang |
| Afwijking | Plek, waarneming en aan wie je die hebt doorgegeven |
| Afspraak | Afvoerder, contactgegevens, laadplek en afgesproken ophaalmoment |
| Uitgevoerde afvoer | Datum, ontvanger en verwijzing naar toepasselijke documenten |
Een eigen werkoverzicht vervangt geen verplichte administratie. RVO beschrijft administratie en gegevensopgave voor landbouwers. Bij afvoer van mest van hobbydieren noemt RVO juist een uitzondering op het realtime Vervoersbewijs dierlijke mest. Of die uitzondering voor jou geldt, hangt af van hoe je de dieren houdt; controleer de uitleg voor particulieren voordat je afspraken over documenten maakt.
Lekkage, geur, vliegen en nabijgelegen water controleren
Loop tijdens een controle ook langs de buitenrand van de opslag. Let op nieuwe natte plekken, beschadigde randen, mest buiten de opslag, opvallende geur en plekken waar meer vliegen zitten dan bij eerdere controles. Noteer wat je ziet en waar. Zo kun je een verandering gericht laten beoordelen zonder een waarneming voor een wettelijke meting aan te zien.
Zie je vocht uit de opslag lopen, kijk dan waar het zichtbaar begint en welke kant het op gaat. Noteer tijdstip en plek; let in het bijzonder op een mogelijke route naar een kolk, greppel of sloot. Kies niet zelf een lozingsroute. Het Informatiepunt Leefomgeving behandelt afvalwater uit opslag van vaste mest afzonderlijk. Laat opvang en afvoer beoordelen en neem bij dreigende verontreiniging van nabijgelegen water contact op met de bevoegde overheid of het waterschap.