Blauwtong bij schapen: signalen waarnemen en hulp inschakelen
Praktische gids
Blauwtong bij schapen: signalen waarnemen en hulp inschakelen
Vermoed je blauwtong bij een schaap? Bel je dierenarts en meld de verdenking direct bij de NVWA. Wacht niet op een blauwe tong of een volledig ingevuld formulier. Noteer wat je ziet, bij welke dieren en sinds wanneer. De NVWA legt uit hoe je een verdenking meldt.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Signalen bij schapen en in de kudde: waarnemen zonder diagnose
- Tijdstip, getroffen dieren, gedrag, eten en drinken vastleggen
- Wanneer bel je de dierenarts bij een verdacht geval?
- Actuele regionale informatie en preventieadviezen vinden
- Het gesprek voorbereiden: observaties, contactgegevens en vragen over andere schapen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een apart weidevak afzetten
Schapennet 50 m, 106 cm Hoog met Dubbelpunt – Euro-Netz
Met dit verplaatsbare schapennet kun je een weidevak afzetten als je in overleg met je dierenarts schapen apart houdt.
Let op bij je keuze Het net schermt schapen niet af tegen knutten.
De signalen hieronder helpen je het gesprek voor te bereiden. Ze stellen geen diagnose.
Signalen bij schapen en in de kudde: waarnemen zonder diagnose
Een schaap met blauwtong kan kwijlen, een gezwollen kop of lippen hebben, weinig of niet eten, veel liggen of kreupel lopen. Soms vallen pijn rond de hoeven of veranderingen aan de bek op. Een blauwe tong komt vooral bij ernstig zieke dieren voor; het ontbreken ervan sluit blauwtong niet uit. Kijk ook of meer schapen in de groep veranderd gedrag laten zien. De NVWA beschrijft mogelijke verschijnselen.
Kun je het aan één verschijnsel herkennen?
Nee. Dezelfde verschijnselen kunnen ook bij andere ziekten voorkomen. Beschrijf daarom bijvoorbeeld ‘kwijlt en eet niet’ in plaats van zelf een diagnose in te vullen. Bespreek met de dierenarts hoe het dier beoordeeld moet worden. Je hoeft een bevestiging niet af te wachten om een verdenking te melden. Het LICG licht de beperkingen van zichtbare signalen toe.
Tijdstip, getroffen dieren, gedrag, eten en drinken vastleggen
Schrijf op wat je zelf hebt waargenomen en wat je nog niet hebt kunnen beoordelen. Een korte tijdlijn maakt het eenvoudiger om veranderingen door te geven. Je hoeft een dier niet extra te hanteren om dit blad in te vullen.
Beslisblad voor waarnemingen en afspraken
| Onderdeel | Wat noteer je? | Jouw notitie |
|---|---|---|
| Eerste moment | Datum, tijd en plaats; wanneer viel het verschil voor het eerst op? | ………………………….. |
| Dieren | Welk schaap betreft het? Hoeveel dieren in de groep vertonen veranderingen? | ………………………….. |
| Gedrag en bewegen | Bijvoorbeeld veel liggen, anders staan of kreupel lopen. | ………………………….. |
| Eten en drinken | Wat heb je gezien? Noteer ook als je het niet kon beoordelen. | ………………………….. |
| Zichtbare veranderingen | Bijvoorbeeld kwijlen of zwelling; waar zie je het? | ………………………….. |
| Contact | Wanneer sprak je de dierenarts en wanneer deed je melding bij de NVWA? | ………………………….. |
| Afspraken | Naam van de contactpersoon, adviezen voor de overige schapen en het afgesproken vervolg. | ………………………….. |
Verandert de toestand later? Voeg een nieuwe notitie met tijdstip toe. Zo blijft zichtbaar wat er sinds je eerste telefoontje is gebeurd.
Wanneer bel je de dierenarts bij een verdacht geval?
Bel bij een vermoeden van blauwtong meteen je dierenarts. Vertel direct als een dier niet eet of drinkt, veel ligt of duidelijk achteruitgaat. Vraag hoe snel het beoordeeld moet worden; wacht niet tot al je notities klaar zijn.
In Nederland hebben houders én dierenartsen een meldplicht bij een verdenking. Meld die direct via de meldroute van de NVWA. Het Landelijk meldpunt dierziekten is ook bereikbaar op 045 546 31 88. Alleen de dierenarts bellen is geen controle of jouw verdenking ook is gemeld.
De NVWA adviseert mogelijk zieke dieren apart en afgeschermd te houden en geen dieren van of naar het bedrijf te verplaatsen. Bespreek met je dierenarts wat in jouw situatie mogelijk is en volg actuele aanwijzingen. Het advies om niet te verplaatsen is hier niet als algemeen wettelijk vervoersverbod bedoeld.
Actuele regionale informatie en preventieadviezen vinden
Gebruik de NVWA voor de meldroute en overheidsinformatie. De Rijksoverheid beschrijft de landelijke aanpak en verspreidingsmonitoring. Kijk wanneer een bericht of kaart is gepubliceerd: oudere gegevens zeggen niet wat er nu bij jouw schapen speelt. Vraag je dierenarts welke recente informatie voor jouw omgeving relevant is.
Het virus wordt overgebracht door besmette knutten, niet door gewoon contact tussen schapen. Wil je preventie bespreken, vraag de dierenarts welke mogelijkheden passen bij jouw dieren en de actuele situatie. Ga niet uit van de aanname dat een algemeen middel tegen vliegen blauwtong voorkomt. De Rijksoverheid geeft uitleg over verspreiding en preventie.
Het gesprek voorbereiden: observaties, contactgegevens en vragen over andere schapen
Leg je notities, de locatie van de dieren en een telefoonnummer waarop je bereikbaar bent klaar. Begin met het schaap dat je zorgen baart en de verandering die je het dringendst vindt. Daarna kun je deze vragen stellen:
- Welke waarnemingen zijn nu het belangrijkst om door te geven?
- Wat moet ik bij de andere schapen in deze groep in de gaten houden?
- Wanneer wil je dat ik opnieuw bel als de toestand verandert?
- Hoe ga ik intussen om met de mogelijk zieke dieren en geplande verplaatsingen?
- Is de verdenking bij de NVWA gemeld, en welke vervolgstap is afgesproken?
Schrijf de antwoorden en het tijdstip van het gesprek op. Zo heb je de afspraken bij de hand als je opnieuw contact moet opnemen.
