Herdwick schapen: het ras herkennen en verzorgen
Rassenwijzer
Herdwick schapen: het ras herkennen en verzorgen
Een Herdwick schaap herken je aan de combinatie van een stevige bouw, een dichte vacht en lichte kop en poten. De wol van lammeren is aanvankelijk donker en wordt tijdens het opgroeien lichter. Dat maakt een foto alleen geen bewijs van rasafkomst. Voor het houden van Herdwicks zijn vooral je weide, de andere schapen en de dagelijkse verzorging belangrijk. Bekijk de rasbeschrijving van de VSS en de beschrijving van de National Trust.
Het centrale en westelijke Lake District.
Een robuust lichaam met sterke poten.
Dichte wol met ondervacht; bij volwassen dieren doorgaans grijs.
Licht, met kort, stug haar in plaats van wol.
Ooien zijn volgens beide beschrijvingen hoornloos. De VSS staat ook hoornloze rammen toe; de Britse standaard beschrijft hoorns bij rammen.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Naam, herkomst en raskenmerken van het Herdwick schaap
- Uiterlijk van Herdwick schapen: kleur en leeftijd
- Geschiktheid van Herdwick schapen voor terrein en houderijdoel
- Dagelijkse verzorging: water, voer, vacht en toezicht
- Een Herdwick schaap beoordelen: identificatie, gezondheid en herkomst
- Herdwick schapen houden: het ras in de praktijk
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een verplaatsbare weidegrens
Schapennet 50 m, 106 cm Hoog met Dubbelpunt – Euro-Netz Combi
Met dit elektrische schapennet kun je een weidevak voor schapen afzetten en de grens later verplaatsen.
Let op bij je keuze Meet de benodigde lengte en controleer of de elektrische afrastering bij je perceel past.
Gereedschap voor klauwverzorging
Schapenpootmesje haringkaak classic, 16,5 cm
Dit handmesje is bedoeld om bij schapen gericht per klauw te werken wanneer klauwverzorging nodig is.
Let op bij je keuze Gebruik het alleen als je veilig met een scherp klauwmesje kunt werken; vraag anders hulp van iemand met ervaring.
Een afsluitbare voerton
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
In deze voerton kun je schapenvoer apart bewaren en op het label aangeven wat erin zit.
Let op bij je keuze Ga na of 40 liter past bij de hoeveelheid voer die je bewaart.
Naam, herkomst en raskenmerken van het Herdwick schaap
Herdwick is een schapenras uit het centrale en westelijke Lake District in Engeland. De Nederlandse Vereniging van Speciale Schapenrassen, de VSS, beschrijft een robuust dier met een betrekkelijk korte romp, sterke poten en een zware vacht. De Britse Herdwick Sheep Breeders’ Association heeft daarnaast een eigen rasstandaard. Die Britse standaard is geen Nederlandse keuringsregel. VSS: Herdwick; Britse rasstandaard.
| Kenmerk | Wat de rasbronnen beschrijven |
|---|---|
| Herkomst | Het centrale en westelijke Lake District. |
| Bouw | Een robuust lichaam met sterke poten. |
| Vacht | Dichte wol met ondervacht; bij volwassen dieren doorgaans grijs. |
| Kop en poten | Licht, met kort, stug haar in plaats van wol. |
| Hoorns | Ooien zijn volgens beide beschrijvingen hoornloos. De VSS staat ook hoornloze rammen toe; de Britse standaard beschrijft hoorns bij rammen. |
De kenmerken helpen je vergelijken, maar bewijzen niet dat een individueel schaap van dit ras afstamt. Vraag daarvoor welke gegevens de houder over het dier en zijn afkomst heeft.
Uiterlijk van Herdwick schapen: kleur en leeftijd
Herdwick lammeren worden volgens de National Trust met zwarte wol geboren. Naarmate ze ouder worden, wordt de vacht lichter; jonge dieren kunnen nog een bruinachtig lichaam hebben, terwijl volwassen dieren vaak grijs zijn. Een donker lam en een grijze ooi kunnen dus hetzelfde ras vertegenwoordigen. National Trust: Herdwicks in het Lake District.
Let niet alleen op de kleur. De VSS beschrijft ook de lichaamsbouw, de lichte kop en poten en de structuur van de wol. De Britse standaard noemt zwarte vlekken op gezicht of poten ongewenst. Dat is een oordeel over uiterlijk binnen die standaard, geen diagnose en geen sluitende test voor afstamming. VSS: rasbeschrijving; Britse rasstandaard.
Geschiktheid van Herdwick schapen voor terrein en houderijdoel
De Britse rasvereniging beschrijft de Herdwick als een schaap dat in de heuvelhouderij op moeilijk terrein kan grazen. Dat vertelt je iets over de achtergrond van het ras, niet hoeveel voer een dier op jouw perceel vindt. Beoordeel daarom het beschikbare gras, de conditie van de dieren en hoe je de kudde kunt bereiken. Herdwick Sheep Breeders’ Association: over het ras; LICG: schaap.
| Situatie | Vraag vóór aanschaf |
|---|---|
| Begrazing van een afwisselend perceel | Kun je de schapen verzamelen en ook op het verste deel van de weide goed controleren? |
| Een kleine kudde | Is er plaats voor meerdere schapen, met een bereikbare drinkplek en beschutting? |
| Een nat of voedselrijk perceel | Kun je de toestand van de weide en de conditie van ieder dier blijven volgen? |
Schapen zijn kuddedieren en horen niet alleen te staan. Het LICG adviseert voldoende weide en beschutting tegen onder meer hevige regen en warmte. Controleer ook de afrastering en de grenzen langs sloten. De Britse traditie waarbij kuddes aan een vast graasgebied gebonden zijn, geeft geen zekerheid dat een kudde op jouw terrein binnen de grenzen blijft. LICG: huisvesting; National Trust: traditioneel graasbeheer.
Dagelijkse verzorging: water, voer, vacht en toezicht
Geef voortdurend toegang tot vers drinkwater en kijk wat er werkelijk aan gras of hooi beschikbaar is. Of een schaap aanvullend voer nodig heeft, hangt onder meer af van groei, dracht, zogen en conditie. Kies voer dat voor schapen bedoeld is; laat een rantsoen beoordelen als je twijfelt. Een Herdwick heeft geen vast voerschema enkel op grond van zijn rasnaam. LICG: voeding en verzorging van schapen.
Wat bekijk je tijdens je dagelijkse ronde?
- Water en voer: kan ieder dier bij schoon drinkwater en voldoende beschikbaar ruwvoer?
- Kudde: zijn alle dieren aanwezig en gedraagt er één zich anders of blijft het achter?
- Lopen en conditie: beweegt een schaap normaal? Voel ook geregeld de lichaamsconditie; een dikke vacht kan vermagering minder zichtbaar maken.
- Vacht en achterhand: zie je schuren, vervuiling of een verandering aan huid of wol? Kijk bij warm weer extra aandachtig naar de achterhand.
- Perceel: zijn beschutting, afrastering en drinkplek nog goed bereikbaar en bruikbaar?
Plan ook de controle van klauwen en het scheren van de wol. Heb je geen ervaring met scheren, regel dan een ervaren scheerder. Is een schaap sloom, zonder duidelijke reden mager, afgezonderd of heeft het een vervuilde achterhand? Neem bij een vermoeden van ziekte contact op met een dierenarts, in plaats van zelf een oorzaak of behandeling te kiezen. LICG: conditie, scheren, klauwen en ziekteverschijnselen.
Een Herdwick schaap beoordelen: identificatie, gezondheid en herkomst
Vraag bij een aangeboden dier naar de leeftijd, het geslacht, de vorige houder en de beschikbare gegevens over ouderdieren of registratie. De Britse rasvereniging inspecteert rammen voor haar eigen registratie en merkt op dat afstamming bij extensief gehouden dieren niet altijd met zekerheid is vastgelegd. Vraag dus waarop de rasvermelding berust; ga niet alleen af op de kleur of een advertentie. Herdwick Sheep Breeders’ Association: rasstandaard en registratie.
Bekijk het dier terwijl het loopt en eet. Let op alertheid, conditie, klauwen, vacht en achterhand, en vraag naar bestaande gezondheidsproblemen in de kudde. Deze observaties vervangen geen onderzoek door een dierenarts. LICG: verzorging en signalen van ziekte.
Regel in Nederland vóór het houden van schapen een UBN voor de verblijfplaats, ook als je ze als hobby houdt. Schapen moeten twee goedgekeurde identificatiemiddelen hebben, waarvan minstens één elektronisch is. Vergelijk de ID code van het aangeboden dier met de overdrachtsgegevens en bespreek het verplichte vervoersdocument. Aanvoer en afvoer meld je binnen zeven kalenderdagen in I&R. RVO: UBN; RVO: identificatie; RVO: meldingen en vervoer.
Herdwick schapen houden: het ras in de praktijk
Stel je voor dat je een perceel op het oog hebt voor een kleine kudde. Loop dan eerst na waar de dieren kunnen grazen, drinken en schuilen, en waar je ze rustig van dichtbij kunt bekijken. Pas daarna kun je beoordelen welke dieren bij de beschikbare ruimte en jouw dagelijkse routine passen. Het vermogen van Herdwicks om in Britse heuvelgebieden te grazen neemt die keuzes niet van je over. Britse rasvereniging: graasgebied; LICG: huisvesting.
Leg bij aankomst per dier de ID code, herkomst en datum van aanvoer vast. Noteer voor jezelf ook hoe het dier loopt en eet, zodat latere veranderingen makkelijker opvallen. Houd daarnaast het bedrijfsregister voor schapen bij en controleer of je meldingen in I&R goed zijn verwerkt. RVO: bedrijfsregister en meldingen.
Welke uitrusting heb je nodig?
Begin bij de werkzaamheden die je moet kunnen uitvoeren: water aanbieden, de weide veilig afsluiten en klauwcontrole en scheerwerk organiseren. Wie hulpmiddelen zoekt, kan de Farmora categorie voor schapen en geiten bekijken. Controleer bij een concreet artikel de bedoelde diersoort en toepassing. Een vermelding bij schapen en geiten maakt een product niet automatisch geschikt voor ieder Herdwick schaap of iedere taak.
