Blauwtong bij runderen: wat noteer je en wie raadpleeg je?
Praktische gids
Blauwtong bij runderen: wat noteer je en wie raadpleeg je?
Vermoed je blauwtong bij een rund? Bel je dierenarts en meld de verdenking direct bij de NVWA. Noteer welk dier het is, wat je ziet en sinds wanneer, maar wacht niet met bellen of melden tot je notities compleet zijn. Ook een vermoeden valt onder de meldplicht. Bekijk de meldinstructies van de NVWA.

Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Actuele lokale informatie en officiële maatregelen in Nederland
- Mogelijke signalen bij runderen waarnemen zonder diagnose
- Dieridentiteit, tijdlijn en veranderingen noteren voor de dierenarts
- Algemeen stalbeheer en preventieadvies van dierenarts of overheid
- Wanneer de dierenarts inschakelen en meldregels controleren
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een drinkplek voor een apart gezet rund

Drinkbak met Vlotter voor Runderen en Paarden, Kunststof 6 l – Zar Cudeyo All Animals
Als een rund apart staat, biedt deze drinkbak een vaste drinkplek die via een vlotter wordt bijgevuld.
Let op bij je keuze Controleer of de gekozen plek een geschikte aansluiting op de watertoevoer heeft.
Actuele lokale informatie en officiële maatregelen in Nederland
Blauwtong is een virusziekte die ook runderen kan treffen. Besmette knutten brengen het virus over. De situatie en de aanwijzingen voor houders kunnen veranderen. Raadpleeg daarom de NVWA voor melden en actuele informatie en de Rijksoverheid voor de Nederlandse aanpak. Een kaart of bericht uit een eerder jaar vertelt je niet wat er nu bij jou in de omgeving speelt.
Gaat het om dieren buiten Nederland of om vervoer over de grens? Vraag je dierenarts en de bevoegde autoriteit welke regels voor die situatie gelden. Exportvoorwaarden hangen onder meer af van het bestemmingsland.
Mogelijke signalen bij runderen waarnemen zonder diagnose
Let op veranderingen zoals niet meer eten, veel liggen, kwijlen, zwelling van kop of lippen, kreupel lopen en pijn of zwelling bij de kroonrand van de hoeven. Een blauwe tong is geen voorwaarde om een verdenking serieus te nemen: de NVWA beschrijft die verkleuring bij ernstig zieke dieren. Deze verschijnselen kunnen aanleiding zijn om te bellen, maar stellen op zichzelf geen diagnose. Bekijk de mogelijke verschijnselen bij de NVWA.
Royal GD beschrijft bij runderen ook neusuitvloeiing, zichtbare afwijkingen rond neus of bek, stramheid en een daling van de melkproductie. Het verloop en de ernst verschilden tussen de onderzochte dieren. Schrijf daarom op wat je daadwerkelijk waarneemt, bijvoorbeeld ‘kwijlt sinds vanochtend’, en laat de beoordeling aan de dierenarts. Lees de bevindingen over runderen bij Royal GD.
Dieridentiteit, tijdlijn en veranderingen noteren voor de dierenarts
Maak voor elk dier dat opvalt een aparte notitie. Deze kaart helpt je om een helder gesprek met de dierenarts te voeren; onbekende gegevens kun je openlaten. De genoemde waarnemingen sluiten aan bij verschijnselen die de NVWA en Royal GD beschrijven.
| Onderdeel | Wat noteer je? |
|---|---|
| Dier en plek | Oormerk of bekend identificatienummer, groep en stal of perceel. |
| Eerste verandering | Datum en tijd waarop je iets opmerkte. Schrijf erbij als je het tijdstip niet precies weet. |
| Wat je ziet | Veranderingen in eten, liggen, speeksel, kop, bek of neus, lopen en, als dat van toepassing is, melkproductie. |
| Verloop | Wat later veranderde en wanneer je dat zag. |
| Andere dieren | Welke dieren nog meer opvallen en sinds wanneer. |
| Contact | Wanneer je de dierenarts en het meldpunt sprak en welke vervolgstap is afgesproken. |
Een korte, onvolledige notitie is al bruikbaar. Vul haar zo nodig na het eerste contact verder aan.
Algemeen stalbeheer en preventieadvies van dierenarts of overheid
Houd veranderingen bij het zieke rund en de rest van de groep in de gaten. Geef aan de dierenarts door als een dier niet meer eet of drinkt, ernstig kreupel is of moeilijk overeind komt. Bespreek wat het dier nodig heeft en hoe je het veilig kunt blijven observeren. Bekijk de beschreven ziekteverschijnselen bij de Rijksoverheid.
De NVWA adviseert om dieren die mogelijk besmet zijn apart te zetten en af te schermen van andere dieren. Ook adviseert zij voorlopig geen dieren van of naar het bedrijf te verplaatsen. Vraag je dierenarts hoe je dit in jouw situatie verantwoord aanpakt en controleer de actuele aanwijzingen van de NVWA. Bespreek preventie, waaronder eventuele vaccinatie, met je dierenarts; kies niet op basis van deze observatiekaart zelf een behandeling of insectenmiddel. Lees de overheidsinformatie over vaccinatie.
Wanneer de dierenarts inschakelen en meldregels controleren
Bij een vermoeden doe je beide: neem direct contact op met je dierenarts én meld de verdenking direct bij het Landelijk meldpunt dierziekten. De meldplicht geldt voor veehouders en dierenartsen. Op de NVWA pagina over blauwtong staat het meldformulier. Je kunt ook bellen met het meldpunt via 045 546 31 88; controleer de contactgegevens bij gebruik op de NVWA pagina over dierziekten melden.
Vertel bij het eerste contact meteen als een dier ernstig ziek is. Geef daarna door om welk rund het gaat, waar het staat, wanneer de verandering begon, welke verschijnselen je zag en of andere dieren opvallen. De dierenarts beoordeelt welke vervolgstappen passend zijn. Je hoeft de oorzaak niet zelf vast te stellen voordat je een verdenking meldt. Lees wanneer de NVWA om een melding en contact met de dierenarts vraagt.