Brakel kip: kenmerken en wat het houden vraagt
Rassenwijzer
Brakel kip: kenmerken en wat het houden vraagt
Een Brakel past bij je als je een groep kippen een bruikbare scharrelruimte kunt geven en de uitloop ook voor goed vliegende dieren kunt begrenzen. Kijk vóór aanschaf of je grote Brakels of Brakel krielen aangeboden krijgt: hun formaat verschilt. De Belgische rasclub beschrijft het grote Brakelhoen als levendig en gemakkelijk vliegend; het LICG licht de algemene verzorging van kippen toe.
Belgisch landhoen; de Brakel kriel is de kleinere vorm.
Als richtgewicht noemt de rasclub voor een overjarige hen 2,2 kg en voor een overjarige haan 2,5 kg.
Een rechthoekige bouw, donkere ogen, witte oorlellen en leiblauwe loopbenen. Zilver en goud zijn kleurslagen.
De rasclub noemt gemiddeld ongeveer 180 witte eieren per jaar. Dit is een rasindicatie, geen verwachting voor iedere hen.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Ras, populatie en lokale namen van de brakel kip
- Volwassen formaat, gebruiksdoel en gedrag van de brakel
- Rasherkenning, legverwachting en inrichting van de uitloop
- Hok, groepssamenstelling en dagelijkse verzorging
- Voer, water en uitrusting op maat van de kip
- Kleine tuin of ruime uitloop: tijd, voorzieningen en vragen voor de fokker
- Veelgestelde vragen over het houden van brakels
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een buitenren met dak
Kippenren met Dak, 300 x 300 x 205 cm – Cucciolotta Polly Run
Deze ren met een waterafstotend dak biedt kippen een afgebakende buitenruimte bij het hok.
Let op bij je keuze Controleer of de grondmaat van 3 bij 3 meter bij je groep past en of de volledige begrenzing ook voor goed vliegende Brakels voldoet.
Een plek om eieren te leggen
Legnest voor Kippen van Kunststof, Groen, 43 x 36 x 27 cm – Gaun
Dit kunststof legnest geeft de hennen een vaste plek om eieren te leggen.
Let op bij je keuze Vergelijk de afmetingen van 43 bij 36 bij 27 cm met je hok en het volwassen formaat van je hennen, vooral als je grote Brakels houdt.
Een zichtbare watervoorraad
Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun
Bij deze drinktoren voor kippen kun je door het doorzichtige reservoir tijdens je dagelijkse ronde zien hoeveel water er nog is.
Let op bij je keuze Zet de drinktoren stabiel en bereikbaar neer en blijf het water dagelijks verversen.
| Kenmerk | Wat je kunt verwachten |
|---|---|
| Type | Belgisch landhoen; de Brakel kriel is de kleinere vorm. |
| Gewicht | Als richtgewicht noemt de rasclub voor een overjarige hen 2,2 kg en voor een overjarige haan 2,5 kg. |
| Uiterlijk | Een rechthoekige bouw, donkere ogen, witte oorlellen en leiblauwe loopbenen. Zilver en goud zijn kleurslagen. |
| Eieren | De rasclub noemt gemiddeld ongeveer 180 witte eieren per jaar. Dit is een rasindicatie, geen verwachting voor iedere hen. |
De richtgewichten, herkenningspunten en legindicatie komen van de Braekelclub Nederbraekel. Steunpunt Levend Erfgoed beschrijft de kleurslagen en onderscheidt het grote hoen van de Brakel kriel.
Ras, populatie en lokale namen van de brakel kip
Met ‘Brakel kip’ wordt doorgaans het Brakelhoen bedoeld. Je komt ook de spelling Braekel tegen. De naam verwijst naar de streek rond Brakel in België. Uit de regionale landhoenders ontwikkelde zich het ras zoals fokkers dat nu beschrijven; over de verre oorsprong bestaan verschillende theorieën. Een aangeboden dier komt bovendien uit een bepaalde foklijn. Vraag daarom niet alleen naar de rasnaam, maar ook naar de ouderdieren en de ervaring van de fokker met die lijn. Steunpunt Levend Erfgoed en de rasclub beschrijven deze achtergrond.
Zilverbrakel en Goudbrakel duiden kleurslagen aan. De Brakel kriel is volgens Steunpunt Levend Erfgoed een verkleinde vorm, niet een andere naam voor een jonge grote Brakel. Laat bij twijfel bevestigen welke vorm, kleurslag, leeftijd en welk geslacht de fokker aanbiedt.
Volwassen formaat, gebruiksdoel en gedrag van de brakel
De grote Brakel heeft een gestrekte, rechthoekige bouw met een diepe borst en een ontwikkelde staart. Het ras werd onder meer voor de eieren gehouden. Het gewicht in de feitenkaart is een richtgewicht voor overjarige dieren, niet een maat die elke kip precies haalt. Ter vergelijking: Steunpunt Levend Erfgoed noemt voor de meeste Brakel krielhennen 800 tot 1000 gram. De bouw en gewichten van het grote hoen staan bij de rasclub.
Volgens de rasclub zijn Brakels levendig, vliegen ze gemakkelijk en hebben ze graag vrije uitloop. Dat helpt bij het plannen van een ren, maar zegt niet hoe tam of ondernemend jouw kippen worden. Bekijk zo mogelijk volwassen dieren uit dezelfde lijn en vraag hoe zij de beschikbare ruimte gebruiken.
Rasherkenning, legverwachting en inrichting van de uitloop
Bij de zilveren en gouden kleurslag valt de bandtekening op. Voor herkenning telt meer dan alleen het verenkleed: de rasclub noemt ook donkere ogen, witte oorlellen, leiblauwe loopbenen en een kam die bij de volwassen hen naar één zijde valt. Andere kleurslagen bestaan eveneens, zoals Steunpunt Levend Erfgoed laat zien. Beoordeel een jonge kip dus niet uitsluitend op de tekening van één foto.
Hoeveel eieren kun je verwachten? De rasclub noemt gemiddeld ongeveer 180 witte eieren per jaar; de gemeente Brakel noemt ongeveer 200. Het zijn verschillende rasindicaties, geen opbrengstgaranties. Het LICG vermeldt bovendien dat een hen tijdens de rui doorgaans niet legt. Vraag een fokker naar de legervaring met hennen uit de aangeboden lijn.
Bekijk bij het inrichten van de buitenruimte drie dingen: kunnen de kippen scharrelen en een stofbad nemen, is er schaduw en beschutting, en is de begrenzing ook aan de bovenkant doordacht? Een hekhoogte alleen geeft bij een goed vliegende Brakel geen zekerheid. Het LICG adviseert onder meer schaduw, een stofbad en een overdekte buitenren.
Hok, groepssamenstelling en dagelijkse verzorging
Kippen zijn groepsdieren. Een groep hennen kan zonder haan worden gehouden. Voorzie een geventileerd, droog nachthok met zitstokken en legnesten en een buitenruimte waar de dieren kunnen scharrelen. Controleer of elke kip de voerplek, het water en een rustplek kan bereiken. Voor de verdere inrichting en het samenstellen van een groep biedt het LICG een uitgebreide kippenhandleiding.
- Iedere dag: kijk of alle dieren eten, drinken en zich normaal bewegen; ververs het water en raap de eieren.
- Bij de ronde door het hok: verwijder mest en natte plekken en kijk of voer en slaapplaatsen schoon blijven.
- Bij afwijkingen: let op lusteloosheid, benauwdheid of duidelijk veranderd gedrag. Neem bij een zieke kip contact op met een dierenarts.
Deze routine en de genoemde signalen sluiten aan bij de verzorgingsinformatie van het LICG.
Voer, water en uitrusting op maat van de kip
Geef passend volledig kippenvoer als basis en zorg steeds voor vers drinkwater. Scharrelvoer en extraatjes vervangen dat basisvoer niet. Kies voer dat bij de levensfase past en een korrel die de dieren goed kunnen opnemen; bereken geen portie op grond van alleen de rasnaam. Zie de uitleg over voeding en verrijking van het LICG.
| Voorziening | Controle bij jouw kippen en hok |
|---|---|
| Voerplek | Kunnen ook lager geplaatste dieren erbij en blijft het voer droog en schoon? |
| Drinkplek | Is het water bereikbaar, staat de bak stabiel en kun je hem dagelijks schoonmaken? |
| Zitstok en legnest | Past de voorziening bij het volwassen formaat van deze kippen? Kan een hen zich in het nest omdraaien en is er voor alle dieren een rustplek? |
Vergelijk voorzieningen op hun werkelijke afmetingen en gebruik, niet op de naam Brakel. Bij Farmora kun je de categorie kippen en pluimvee en de legnesten bekijken. Een categorieaanduiding bevestigt niet dat een afzonderlijk model bij jouw dieren past.
Kleine tuin of ruime uitloop: tijd, voorzieningen en vragen voor de fokker
De rasclub beschrijft Brakels als liefhebbers van vrije uitloop, maar vermeldt ook dat houden in beperkte ruimte mogelijk is. De gemeente Brakel raadt beperkte ruimte juist af. Beschouw een kleine tuin daarom niet op basis van de rasnaam als vanzelf geschikt: kijk wat de dieren er werkelijk kunnen doen en hoeveel onderhoud de ren vraagt. De rasbeschrijving geeft de andere inschatting.
| Vraag | Kleine tuin met vaste ren | Ruime uitloop bij een erf |
|---|---|---|
| Bestaande voorzieningen | Zijn nachthok, scharrelplek, stofbad, schaduw en een geschikte begrenzing aanwezig? | Waar vinden de dieren drinkwater en beschutting, en waar liggen de grenzen van hun uitloop? |
| Dagelijks werk | Is er tijd om naast de verzorgingsronde de bodem en bezigheid in de ren te bewaken? | Is er tijd om te controleren waar de dieren lopen en ze weer veilig binnen te krijgen? |
| Wat blijft onzeker? | Hoe reageren deze dieren als zij hun scharrelruimte telkens op dezelfde plek gebruiken? | Blijven deze dieren binnen de bedoelde grenzen en komen ze terug naar het hok? |
Vraag de fokker of het grote Brakels of krielen zijn, hoe volwassen dieren uit de lijn vliegen en wat bekend is over hun gedrag en leg. Controleer ook de regels voor jouw locatie via het omgevingsplan of de gemeente. Voor kippen kunnen bij vogelgriep regionale maatregelen gelden, waaronder een afschermplicht voor particuliere houders. Controleer vóór gebruik van een open uitloop de actuele informatie van de Rijksoverheid.
Veelgestelde vragen over het houden van brakels
Is een zilverbrakel een ander ras dan een goudbrakel?
Nee. Zilver en goud zijn kleurslagen van het Brakelhoen. Vraag wel of je naar het grote hoen of de kleinere Brakel kriel kijkt. Steunpunt Levend Erfgoed beschrijft de kleurslagen en de krielvorm.
Kan ik Brakels in een kleine tuin houden?
Dat hangt af van de bruikbare ruimte, de inrichting en de dieren zelf. Neem hun vliegvermogen en behoefte aan scharrelmogelijkheden mee in je afweging; ga niet alleen af op het formaat van de tuin. De rasclub beschrijft het vliegvermogen.
Legt een Brakel elke dag een ei?
Dat kun je niet van een individuele hen verwachten. De gepubliceerde jaaraantallen zijn rasindicaties en volgens het LICG stopt de leg tijdens de rui doorgaans tijdelijk.
