Kippen en pluimvee

Sierkippenrassen vergelijken voor je eigen erf

Een witte kip met pluizige veren en een zwarte kip met een witte kuif staan bij een waterschaal voor een kippenhok.

Praktische gids

Sierkippenrassen vergelijken voor je eigen erf

Een sierkip kiezen? Begin bij je erf en de tijd die je voor de dieren hebt. Vergelijk daarna ras, formaat en uiterlijk. Een kuif of bevederde poten geven je andere punten om op te letten, maar vervangen de gewone verzorging niet. Kippen hebben gezelschap, een passend verblijf en dagelijks vers water nodig. Lees ook de basisinformatie over kippen van het LICG.

Een witte kip met pluizige veren en een zwarte kip met een witte kuif staan bij een waterschaal voor een kippenhok.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Welk doel, welke ervaring en hoeveel tijd heb je voor sierkippen?
  3. Ras, kleurslag en individueel uiterlijk: wat is het verschil?
  4. Wanneer vragen verenkleed, kuif en lichaamsbouw extra zorg?
  5. Past een sierkip bij de toom, het hok en de ren?
  6. Wat vind je in de keuzehulp en wat in een rasprofiel?

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Welk doel, welke ervaring en hoeveel tijd heb je voor sierkippen?

Wat vind je aantrekkelijk: een kuif, een bijzondere veertekening of juist een kleine kip? Zijn eieren voor jou ook belangrijk? Met alleen het woord ‘sierkip’ weet je nog niet wat een aangeboden dier legt. Vraag naar het ras en bekijk het dier zelf; het LICG beschrijft dat kippenrassen voor verschillende doelen zijn gefokt.

Vragen voordat je rassen vergelijkt
Vraag Wat noteer je?
Wat zoek je? Welke kenmerken spreken je aan en hoe belangrijk zijn eieren?
Welke zorg past in je dag? Wanneer ververs je water en controleer je de kippen en het verblijf?
Wat staat er al? Welke kippen heb je, en hoe zien hok, ren en beschutting eruit?
Waar twijfel je over? Welke vragen wil je aan de fokker stellen over de volwassen dieren?

Een kleine kip is niet vanzelf eenvoudiger om te houden. Kijk liever of je de dagelijkse basiszorg kunt bieden en of een opvallend kenmerk extra controle vraagt. Het LICG licht de verzorging en huisvesting toe.

Ras, kleurslag en individueel uiterlijk: wat is het verschil?

Ras is de naam van het hoenderras, bijvoorbeeld Hollandse kuifhoen. Kleurslag beschrijft de kleur of tekening binnen een ras. Individueel uiterlijk is wat je bij die ene kip ziet. ‘Witte kuif’ of ‘porselein’ is dus niet genoeg om een ras vast te stellen. De Stichting Zeldzame Huisdierrassen beschrijft de Hollandse kuifhoen en de Nederlandse sabelpootkriel als afzonderlijke rassen; de Sabelpootclub bespreekt porselein als kleur binnen haar ras.

Deze drie voorbeelden zijn geen ranglijst. Gebruik ze om van een raskenmerk naar een vraag over je eigen erf te gaan. De kenmerken zijn beschreven door de Stichting Zeldzame Huisdierrassen, de Sabelpootclub en de Barnevelderclub.

Raskenmerken vertalen naar een verzorgingsvraag
Ras Kenmerk Vraag voor jouw erf
Hollandse kuifhoen Opvallende ronde kuif; er is ook een krielvorm. Kun je controleren of de ogen vrij blijven en heeft het dier een beschutte plek?
Nederlandse sabelpootkriel Krielras met rijk bevederde poten; porselein is een kleurslag. Hoe zien de loopplekken eruit na regen en kun je de poten goed bekijken?
Barnevelder Er bestaan een grote vorm en krielen. Welke vorm wordt aangeboden en kan dat dier alle plekken in je verblijf bereiken?

Vraag de aanbieder om de volledige rasnaam, de aangeboden vorm en, als die bekend is, de kleurslag. Vergelijk die informatie met de beschrijving van de rasvereniging en kijk naar het individuele dier. Een foto met één opvallend kenmerk geeft geen zekere rasidentificatie.

Wanneer vragen verenkleed, kuif en lichaamsbouw extra zorg?

Bij een kip met een kuif kijk je of de ogen vrij zijn en of de kip zich goed kan oriënteren. Voor de Hollandse kuifhoen noemt het handboek van Stichting Zeldzame Huisdierrassen zichtbaar blijvende ogen als aandachtspunt. Kijk bij het aangeboden dier zelf: de kuif kan per kip verschillen.

Bij bevederde poten kijk je vooral naar de plekken waar de kip loopt en scharrelt. De Sabelpootclub beschrijft de pootbevedering van de Nederlandse sabelpootkriel. Blijft een route na regen nat en vuil, dan is dat een reden om de inrichting te heroverwegen en de poten regelmatig te bekijken. Controleer ook of het aangeboden dier de hokopening, voerplek en rustplek gemakkelijk bereikt.

Merk je dat een kip anders beweegt, lusteloos is of benauwd lijkt? Schrijf dat niet zomaar toe aan het ras, maar neem contact op met een dierenarts. Het LICG bespreekt signalen van gezondheidsproblemen bij kippen.

Past een sierkip bij de toom, het hok en de ren?

Kippen zijn groepsdieren. Bij het toevoegen van nieuwe dieren kan de rangorde veranderen. Het LICG adviseert nieuwkomers eerst apart te houden en bij het samenvoegen vluchtmogelijkheden te bieden. Kijk daarna of ieder dier bij voer en water kan en of er geen verwondingen ontstaan. Het ras alleen voorspelt niet hoe jouw toom zal reageren.

Loop het verblijf na met het aangeboden dier in gedachten. Kan het bij de voerplek komen zonder klem te raken? Is de rustplek bereikbaar? Waar blijft water staan na regen? Voor zitstokken maakt het LICG onderscheid naar de bouw van kippen; gebruik ‘kriel’ of ‘groot’ daarom niet als enige maatstaf. Vergelijk de inrichting met de dieren die je daadwerkelijk wilt houden.

Wat vind je in de keuzehulp en wat in een rasprofiel?

Deze vergelijking helpt je de eerste keuze te maken: welk ras en welke vorm bedoel je, welke kenmerken vragen aandacht en past de verzorging bij jouw toom en erf? Een rasprofiel gaat vervolgens dieper in op één ras. Overweeg je een Cochin? Lees dan het bestaande Cochin rasprofiel voor de grote vorm en de krielvorm.

Neem je vragen mee wanneer je dieren gaat bekijken. Vraag naar ras, vorm en kleurslag, bekijk ook volwassen dieren als dat kan, en let op hoe het aangeboden dier zich beweegt en in de groep gedraagt. Zo vergelijk je niet alleen een aantrekkelijke beschrijving, maar de kip die je een plek op je erf wilt geven.

Is een sierkip altijd een krielkip?

Nee. ‘Sier’ zegt waarom een kip je aanspreekt of waarvoor zij wordt gehouden; ‘kriel’ gaat over een kleine vorm. Er bestaan Hollandse kuifhoenders én Hollandse kuifhoenkrielen. De Nederlandse sabelpootkriel is juist een krielras. Dat onderscheid is terug te vinden in de Nederlandse rassenlijst van het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland.