Kippen en pluimvee

Vaccinaties voor kippen met een dierenarts plannen

Drie kippen staan bij een houten kippenhok in een ren met stro op de grond.

Praktische gids

Vaccinaties voor kippen met een dierenarts plannen

Kort antwoord: vraag welke vaccinaties je kippen al hebben gehad en neem de gegevens mee naar een dierenarts. Die kan met jou beoordelen wat voor jouw dieren zinvol is en welke Nederlandse regels gelden. Een vast schema voor iedere toom bestaat niet: het onderscheid tussen hobbykippen, commercieel pluimvee en deelname aan vogelbijeenkomsten is bijvoorbeeld belangrijk bij vaccinatie tegen Newcastle disease.

Drie kippen staan bij een houten kippenhok in een ren met stro op de grond.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Leeftijd, herkomst, doel en contact met andere kippen vastleggen
  3. Vaccinatiegegevens bij de fokker of aanbieder opvragen
  4. Ziekten, regels en beschikbaarheid lokaal laten beoordelen
  5. Bevoegdheid, productinstructies en registratie met professionals afspreken
  6. Huisvesting en hygiëne aanvullen met officiële bioveiligheidsadviezen

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Leeftijd, herkomst, doel en contact met andere kippen vastleggen

Schrijf op over welke kippen je advies wilt. Noteer hun leeftijd of geschatte leeftijd, waar ze vandaan komen, wanneer ze bij je kwamen en of er nieuwe dieren aan de groep zijn toegevoegd. Vertel ook of de kippen thuis blijven of dat je ermee naar een tentoonstelling, wedstrijd of andere bijeenkomst met vogels wilt.

Overzicht voor het gesprek met de dierenarts
Onderwerp Wat je kunt noteren Vraag voor de dierenarts
Dieren Aantal kippen en hoe je dieren of groepen herkent Geldt hetzelfde advies voor alle dieren?
Leeftijd en herkomst Leeftijd, aanbieder en datum waarop de kippen kwamen Welke ontbrekende gegevens zijn belangrijk?
Doel en contacten Thuis houden, bedrijfsmatig houden of deelname aan een bijeenkomst; contact met nieuwe of andere groepen Welke omstandigheden veranderen de beoordeling?
Eerdere vaccinaties Ontvangen bewijsstukken, data en de dieren waarop ze betrekking hebben Wat is aantoonbaar en wat blijft onbekend?
Gezondheid Opvallend gedrag, ziekteverschijnselen of onverwachte sterfte Is eerst onderzoek nodig?

Zijn kippen ziek of sterven er onverwacht dieren, bel dan je dierenarts in plaats van alleen een preventief vaccinatiegesprek te plannen. Vermoed je vogelgriep, dan geldt ook voor hobbyhouders een meldplicht. Schakel zo snel mogelijk een dierenarts in en bespreek de melding.

Vaccinatiegegevens bij de fokker of aanbieder opvragen

Vraag bij de aanbieder welke dieren of groep zijn gevaccineerd, tegen welke ziekte en wanneer. Vraag om een beschikbaar bewijsstuk of andere schriftelijke registratie. Kijk of daaruit blijkt dat de informatie bij jouw kippen hoort. Staat iets niet vast, schrijf dan onbekend op in plaats van een vaccinatie te veronderstellen. Neem ook berichten van de aanbieder mee; de dierenarts kan helpen beoordelen wat ze duidelijk maken.

Ziekten, regels en beschikbaarheid lokaal laten beoordelen

Bespreek afzonderlijk welke ziekten voor jouw kippen relevant zijn, welke regels gelden en welk middel zo nodig passend en beschikbaar is. In Nederland is vaccinatie tegen Newcastle disease verplicht voor commercieel gehouden pluimvee en voor pluimvee dat deelneemt aan tentoonstellingen, wedstrijden of andere bijeenkomsten met vogels. Voor hobbykippen die uitsluitend thuis worden gehouden, geldt die algemene verplichting niet. Vraag de dierenarts of vaccinatie voor jouw toom toch wenselijk is. Lees de uitleg van de Rijksoverheid.

Niet iedere ziekte valt onder dezelfde regel. De Rijksoverheid noemt infectieuze bronchitis bij kippen als voorbeeld waarbij de dierhouder over vaccinatie beslist. Neem daarom geen schema uit een ander land over als plan voor jouw dieren. De dierenarts kan de Nederlandse regels, productinformatie en beschikbaarheid voor jouw situatie nagaan.

Bevoegdheid, productinstructies en registratie met professionals afspreken

Adviseert de dierenarts een vaccinatie? Spreek dan af wie het middel kiest, wie het mag toepassen en welke instructies gelden. Vraag na afloop om een registratie van de behandelde dieren of groep, de ziekte waartegen is gevaccineerd, de datum en de uitvoerder. Vraag welke aanvullende productgegevens je moet bewaren. Bewaar de registratie bij je herkomstgegevens.

De NVWA adviseert houders van hobbydieren de aanwijzingen van de dierenarts en de bijsluiter te volgen. In de Diergeneesmiddeleninformatiebank is onder meer productinformatie en afleverstatus te vinden. Deze gids geeft geen instructies voor toediening of een tijdschema.

Huisvesting en hygiëne aanvullen met officiële bioveiligheidsadviezen

Houd naast het vaccinatiegesprek ook het verblijf en de drinkvoorzieningen schoon. Bespreek hoe je nieuwe kippen aan de bestaande groep toevoegt en beperk contact met wilde vogels en hun uitwerpselen. Het LICG beschrijft hygiëne en het apart houden van nieuwe kippen; de NVWA geeft adviezen over contact met wilde vogels.

Controleer vóór een aankoop of vogelbijeenkomst ook de geldende maatregelen rond vogelgriep. Die kunnen veranderen en per regio verschillen.