Kippen en pluimvee

Zelfgemaakte kippenvoerbak bouwen en veilig beoordelen

Bruine hen naast een houten voerbak met een metalen bak vol voer, op stro in een kippenhok.

Praktische gids

Zelfgemaakte kippenvoerbak bouwen en veilig beoordelen

Een zelfgemaakte kippenvoerbak is pas bruikbaar als je hem stevig kunt neerzetten, alle kippen bij het voer kunnen en je de bak helemaal kunt legen en schoonmaken. Kies eerst hoe je wilt voeren. Test daarna de lege bak en kijk vervolgens tijdens een gewone voerbeurt wat er met het voer en de kippen gebeurt.

Bruine hen naast een houten voerbak met een metalen bak vol voer, op stro in een kippenhok.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Voer aanbieden en bijvullen: kies eerst het voersysteem
  3. Materiaal en constructie: veilig, stevig en goed te reinigen
  4. Toegang voor alle kippen: let op verdringing en morsen
  5. Toegang voor ratten beperken zonder bescherming te garanderen
  6. De bak inspecteren, schoonmaken en zo nodig aanpassen of weghalen

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Voer aanbieden en bijvullen: kies eerst het voersysteem

Schrijf op welk voer je gebruikt, waar de bak komt en hoe je hem wilt bijvullen. Een open trog geeft toegang langs een voerrand. Een reservoir voert voorraad naar een kleinere uitloop. Bij meel kan de doorstroming van zo’n uitloop tegenvallen; meel wordt volgens het LICG ook vaker gemorst dan korrels. Test een reservoir daarom met je eigen voer, ook wanneer bovenin nog voorraad zit. University of Minnesota Extension beschrijft hoe meel in een uitloop kan blijven hangen.

Kies een plek waar je de bak gemakkelijk kunt bereiken en waar het voer niet natregent. Bedenk vóór je bouwt hoe je het laatste voer uit de bodem en eventuele uitloop haalt. Een naar binnen gebogen voerrand kan morsen beperken, maar kijk bij jouw groep of de kippen nog goed bij het voer kunnen. Het LICG noemt deze randvorm bij kippenvoerbakken.

Materiaal en constructie: veilig, stevig en goed te reinigen

Een eenvoudig bouwidee is een losse, uitneembare schaal in een stevig frame. Dan kun je de schaal apart legen en de ruimte eronder bekijken. Controleer bij een schaal of bak wat de fabrikant zegt over het beoogde gebruik en de manier van reinigen. De NVWA geeft dit advies voor materialen die met levensmiddelen in contact komen. Zo’n aanduiding is geen keurmerk voor een complete zelfgemaakte kippenvoerbak. Gebruik geen vat met een onbekende eerdere inhoud of resten van verf of andere middelen.

Controleer vóór het vullen alle gezaagde randen, hoeken en bevestigingen. Er mogen geen splinters, scherpe uiteinden of losse onderdelen bereikbaar zijn. Zet de lege bak op zijn plek en kijk of hij bij een lichte stoot blijft staan en de schaal niet losraakt. Een open bak kan kippen bovendien de gelegenheid geven erin te staan of voer eruit te krabben, zoals University of Minnesota Extension bij een zelfgebouwde trog beschrijft. Neem de afmetingen van dat Amerikaanse voorbeeld niet over als vaste maat voor jouw kippen.

Toegang voor alle kippen: let op verdringing en morsen

Kijk tijdens een gewone voerbeurt verder dan de eerste kip bij de bak. Kan een dier dat later aansluit ook eten? Let op wegduwen, wachten en pikken rond de voerplek. Kippen hebben een rangorde; voldoende voorraad boven één opening betekent dus niet vanzelf dat de hele groep toegang heeft. Bied zo nodig een extra voerplek aan en observeer opnieuw. Het LICG beschrijft de rangorde binnen een groep kippen.

Bekijk daarna de grond. Ligt er steeds voer onder dezelfde rand, krabben de kippen het eruit of loopt een uitloop door terwijl niemand eet? Verander één onderdeel tegelijk, bijvoorbeeld de rand of de plek van de bak. Een opening die morsen tegengaat, moet wel ruim genoeg blijven om zonder vastzitten te eten.

Toegang voor ratten beperken zonder bescherming te garanderen

Een deksel op een reservoir sluit de voerrand en het gemorste voer ernaast niet af. Ruim voerresten op en bewaar de voorraad droog in een afgesloten, knaagdierbestendige bak. Milieu Centraal noemt dierenvoer en voedselresten als aantrekkingsbron voor ratten. Zie je ratten bij de voerplek, bekijk dan ook de opslag en de omgeving. Een ander deksel alleen lost dat niet op.

De bak inspecteren, schoonmaken en zo nodig aanpassen of weghalen

Loop deze punten na vóór het eerste gebruik en na iedere aanpassing. Kijk daarna regelmatig of de bak nog net zo werkt. Het LICG adviseert voerbakken goed schoon te houden.

Controlepunten voor je zelfgemaakte kippenvoerbak
Onderdeel Wat controleer je? Wat doe je bij een probleem?
Randen en openingen Voel aan de lege bak of alles glad is. Kijk of kippen hun kop gemakkelijk terugtrekken. Haal de bak weg tot scherpe of klemmende delen zijn verholpen.
Frame en bevestiging Staat de bak stabiel en blijven schaal en onderdelen op hun plaats? Herstel de constructie en test opnieuw zonder kippen erbij.
Voeruitloop Bereikt het gebruikte voer de voerrand zonder vast te lopen of door te stromen? Pas de uitloop aan of kies een eenvoudiger open bak.
Toegang Kunnen ook de kippen die later aansluiten eten? Maak meer bereikbare voerplekken en observeer de groep opnieuw.
Reiniging en morsen Kun je bodem en hoeken legen? Blijft er voer naast de bak liggen? Maak onderdelen uitneembaar, ruim resten op of verander de voerrand.

Haal nat, zichtbaar beschimmeld of met mest vervuild voer weg. Maak de bak leeg, verwijder resten uit hoeken en uitloop, reinig bereikbare onderdelen en laat ze drogen voor je opnieuw vult. Verwijder de bak als je hem niet volledig schoon krijgt of een constructieprobleem niet kunt verhelpen. Voer dat tijdens opslag of voeren beschimmelt, is een risico voor pluimvee; ook daarom is een controleerbare, droge voerplek belangrijk. Poultry Extension beschrijft de risico’s van schimmels in pluimveevoer.