Ademhalingsklachten en oogklachten bij kippen: signalen vastleggen
Praktische gids
Ademhalingsklachten en oogklachten bij kippen: signalen vastleggen
Hoor je een kip rochelen, zie je vocht bij een oog of neus, of valt een zwelling op? Noteer wat je ziet, wanneer het begon en welke kippen het betreft. Neem contact op met een dierenarts voor een beoordeling. Ademhalen met open snavel kan op benauwdheid wijzen; wacht bij duidelijke ademnood niet met bellen. Het LICG beschrijft luchtwegklachten bij kippen.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Ademgeluiden, uitvloeiing, oogveranderingen en zwelling
- Wanneer de klachten begonnen en welke kippen ze vertonen
- Ventilatie, stof, vocht en schoonmaak in het kippenhok nalopen
- Waarnemingen en urgentie met de dierenarts bespreken
- Waarom online middeltips en antibiotica geen diagnose vervangen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een controleerbare drinkplek
Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun
Bij het nalopen van het hok zie je door de doorzichtige drinktoren hoeveel water er nog is en kun je hem eenvoudig schoonmaken.
Let op bij je keuze Kijk ook of de kippen daadwerkelijk drinken; het waterpeil alleen vertelt dat niet.
Eetgedrag observeren
Voertrog voor Pluimvee met 18 Vakken, 30 cm – Gaun
Bij deze voertrog met vakken kun je tijdens het voeren bekijken hoeveel voer er wordt gegeten.
Let op bij je keuze Let per kip op wie er eet, want de hoeveelheid voer in de trog laat niet zien welk dier minder eet.
Ademgeluiden, uitvloeiing, oogveranderingen en zwelling
Kijk en luister eerst rustig van een afstand. Beschrijf een geluid of verandering zonder er een ziekte bij te schrijven. De onderstaande observatiekaart helpt je om niets over te slaan. Veterinaire informatie over het onderzoeken van kippen beschrijft ook observatie van ademhaling en opvallende afwijkingen op afstand.
| Onderdeel | Wat kun je noteren? |
|---|---|
| Ademhaling | Niezen, hoesten of rochelen? Hoor je het voortdurend of af en toe? Ademt de kip met open snavel terwijl ze rustig staat? |
| Neus en snavel | Zie je vocht bij de neusgaten of snavel? Aan welke kant, en oogt het waterig of dik? |
| Ogen | Is één oog veranderd of zijn het beide? Noteer zichtbaar vocht, dichtknijpen of een oog dat niet goed opengaat. |
| Kop | Zie je zwelling rond een oog, bij de wang, kam of lellen? Schrijf op waar en aan welke kant. |
| Koppel | Welke kippen vertonen iets afwijkends, en hoeveel kippen houd je in totaal? |
Een korte foto of opname van het geluid kan helpen om je waarneming aan de dierenarts te laten zien. Ga niet aan een zwelling drukken om meer uitvloeiing te zien. Neusuitvloeiing, oogveranderingen en zwelling komen bij verschillende aandoeningen voor; alleen het uiterlijk vertelt niet welke oorzaak speelt. Veterinaire informatie over overlappende verschijnselen en diagnostiek.
Wanneer de klachten begonnen en welke kippen ze vertonen
Schrijf op wanneer je de verandering voor het eerst zag en wat er sindsdien anders is. Vermeld per kip of de klachten gelijk blijven of toenemen. Noteer ook of ze minder eet of drinkt, stiller is dan anders en of er onverwacht een kip is gestorven. Dit zijn relevante veranderingen om door te geven; ze wijzen op zichzelf niet op één bepaalde ziekte. De NVWA noemt deze verschijnselen bij haar uitleg over vogelgriep.
Een bruikbare notitie is bijvoorbeeld: ‘Bij de eerste controle rochelt kip A af en toe en is haar linkeroog vochtig. Later valt hetzelfde geluid bij kip B op.’ Vul de werkelijke tijdstippen en het aantal betrokken dieren zelf in. Stel bellen niet uit om eerst een volledig logboek te maken.
Ventilatie, stof, vocht en schoonmaak in het kippenhok nalopen
Kijk of er frisse lucht in het nachthok kan komen zonder duidelijke tocht bij de rustplek. Voel of de bodembedekking droog is, let op zichtbaar stof en noteer wanneer het hok en de drinkbak voor het laatst zijn schoongemaakt. Een ammoniaklucht of vochtige bodembedekking is reden om de verzorging van het hok na te lopen. Dit zijn omstandigheden om met de dierenarts te bespreken, geen bewijs voor de oorzaak van de klachten. Het LICG adviseert ventilatie, weinig stoffige bodembedekking en een droog, schoon verblijf.
Waarnemingen en urgentie met de dierenarts bespreken
Bel een dierenarts wanneer je ademhalingsklachten, ooguitvloeiing of nieuwe zwelling opmerkt. Meld direct als een kip zichtbaar moeite heeft met ademhalen, met open snavel ademt terwijl ze in rust is, snel achteruitgaat of als er plotseling kippen sterven. Vertel hoeveel dieren betrokken zijn, wanneer het begon en wat je in het hok hebt gezien. Vraag ook wat je tot de beoordeling moet doen om contact met andere koppels te beperken. Advies van het LICG over benauwdheid bij kippen en de signalenlijst van de NVWA helpen bij het beschrijven van de ernst.
Vermoed je vogelgriep? Schakel direct de dierenarts in. Ook voor particuliere kippenhouders geldt dan een meldplicht bij het Landelijk meldpunt dierziekten, via 045 546 31 88. Je kunt de melding in overleg met de dierenarts doen; de dierenarts kan ook melden. Niet elke kip met een nat oog of een rochel heeft vogelgriep. Lees de meldinformatie van de NVWA voor hobbyhouders.
Waarom online middeltips en antibiotica geen diagnose vervangen
Een beschrijving of foto kan de dierenarts voorbereiden, maar niet vaststellen waardoor de klachten ontstaan. Verschillende aandoeningen kunnen vergelijkbare signalen geven; voor een diagnose kan nader onderzoek nodig zijn. Veterinaire informatie over mogelijke andere oorzaken en onderzoek.
Geef daarom niet op basis van een online tip oogmiddelen of antibiotica. Laat de dierenarts beoordelen of behandeling nodig is en wat voor jouw kip geschikt is. Antibiotica voor voedselproducerende dieren worden uitsluitend op recept van een dierenarts verstrekt. De NVWA licht het voorschrijven van antibiotica toe.
