Kippen en pluimvee

Eendenvoer: zo controleer je dagelijks voer en water

Witte eend naast een schaal met voerkorrels en een bak water; een hand rust bij de waterbak.

Praktische gids

Eendenvoer: zo controleer je dagelijks voer en water

Voor gehouden eenden begint goed voeren met drie controles: past het voer bij de dieren, blijft schoon drinkwater bereikbaar en zie je ieder dier daadwerkelijk eten? Een gevulde voerbak vertelt je dat laatste niet. Met de dagcheck hieronder merk je veranderingen sneller op.

Witte eend naast een schaal met voerkorrels en een bak water; een hand rust bij de waterbak.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Leeftijd, houddoel en legfase bij de voerkeuze
  3. Voeretiketten lezen: volledig voer of aanvullend voer?
  4. Voer en water: dagelijkse toegang en geschikte voorzieningen
  5. Eenden bijvoeren: grenzen aan extra voedsel
  6. Veranderingen in voeropname, gedrag en vervuiling: wanneer advies vragen?

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Leeftijd, houddoel en legfase bij de voerkeuze

Noteer voordat je eendenvoer vergelijkt welke dieren samen eten: opgroeiende eenden, volwassen woerden, niet leggende eenden of leggende eenden. Leg ook vast of je de dieren voor de hobby houdt of bijvoorbeeld vanwege de eieren. De verzorgingsgids van de Association of Avian Veterinarians onderscheidt voer voor de opgroei, het onderhoud en de legfase. Gebruik dat onderscheid om gericht naar de geschiktheid van een concreet voer te vragen, niet als kant en klaar voerschema.

Wat leg je vast voordat je voer vergelijkt?
Dieren Noteer Vraag over het voer
Opgroeiende eenden Leeftijd en huidig voer Is dit voer volgens de fabrikant bedoeld voor eenden in deze groeifase?
Volwassen woerden en niet leggende eenden Welke dieren samen eten Past het voer bij deze volwassen dieren?
Leggende eenden Welke dieren momenteel leggen Is het voer bedoeld voor de legfase?
Gemengde groep Wie toegang heeft tot welke voerplek Hoe voorkom je dat dieren steeds voer voor een andere levensfase eten?

Is de leeftijd onbekend of eet een gemengde groep uit dezelfde bak? Bespreek de voerkeuze dan met de fabrikant of een deskundige in watervogelvoeding. Alleen het aantal eenden vertelt je niet welk voer of welke hoeveelheid passend is.

Voeretiketten lezen: volledig voer of aanvullend voer?

Kijk op het etiket eerst of er volledig diervoeder of aanvullend diervoeder staat. Volgens de NVWA regels voor mengvoeders is volledig voer naar samenstelling toereikend als dagrantsoen; aanvullend voer is dat alleen samen met ander voer. Bij mengvoeders vermeldt het etiket ook onder meer de bestemde diersoort, gebruiksaanwijzing, samenstelling, partij en minimale houdbaarheidsdatum. ‘Volledig’ betekent dus niet automatisch ‘geschikt voor mijn eenden’.

  1. Controleer de bestemming: worden eenden genoemd en voor welke dieren is het voer bedoeld?
  2. Controleer het type: gebruik aanvullend voer niet zonder meer als enige voer.
  3. Lees de gebruiksaanwijzing: zoek informatie over de toepasselijke levensfase en vraag de fabrikant om verduidelijking als die ontbreekt.
  4. Bewaar de gegevens: noteer productnaam, fabrikant en partijnummer als je een vraag over het voer wilt voorleggen.

Is kippenvoer ook geschikt voor eenden?

Ga daar niet van uit op basis van de productnaam. Het Merck Veterinary Manual raadt aan kippenkorrels niet automatisch als voer voor watervogels te gebruiken. Controleer de bestemming op het etiket en vraag bij twijfel deskundig advies, zeker voor jonge dieren. De vogelartsenvereniging waarschuwt bovendien voor gemedicineerd kippenopfokvoer bij eendenkuikens.

Voer en water: dagelijkse toegang en geschikte voorzieningen

Kijk tijdens het voeren of iedere eend bij de voerplek komt en of er een dier wordt weggedrukt. Zorg dat schoon drinkwater steeds bereikbaar is en ververs water dat vervuild raakt. Een aparte drinkvoorziening blijft belangrijk naast open water waarin eenden hun kop en lichaam kunnen wassen. Controleer bij jonge dieren of een watervoorziening voor hen veilig is en ze er gemakkelijk uit kunnen. Dit zijn verzorgingsadviezen van de Britse RSPCA over voer en drinkwater en de RSPCA over open water.

Dagcheck voor voer en water
Controle Waar kijk je naar? Wat doe of noteer je?
Voer Is het bedoelde voer aangeboden? Zijn korrels nat of blijven er opvallend veel resten liggen? Haal bedorven resten weg en noteer wat achterbleef.
Toegang Kan iedere eend bij voer en drinkwater, ook wanneer de rest van de groep erbij staat? Noteer welke eend geen toegang krijgt en beoordeel of de plekken anders moeten worden verdeeld.
Eetgedrag Zie je de afzonderlijke dieren eten? Blijft een eend op afstand? Schrijf op welk dier afwijkt van zijn gewone gedrag.
Drinkwater Is de aparte drinkbak gevuld, bereikbaar en schoon? Is het water bij vorst bruikbaar? Ververs vervuild water en controleer later opnieuw als het snel vuil wordt of bevriest.
Omgeving Liggen er voerresten of mest bij de bakken? Is de grond er erg nat? Maak de bakken schoon, ruim resten op en zoek zo nodig een schonere plek.

Voor een eenvoudig overzicht volstaan datum, dier of groep, gebruikt voer, toegang tot voer en water, zichtbaar eetgedrag, vervuiling en vervolgactie. Bekijk bij een concrete bak ook de gebruiksaanwijzing van de fabrikant; een voorziening die voor kippen wordt aangeboden, is daarmee nog niet beoordeeld voor eenden.

Eenden bijvoeren: grenzen aan extra voedsel

Noteer ook wat je eenden naast hun gewone voer geeft en wat ze zelf kunnen vinden. Dan kun je achtergebleven voer beter plaatsen. Extra voedsel maakt een ongeschikt basisvoer niet vanzelf compleet. Een rantsoen dat hoofdzakelijk uit brood en vergelijkbare producten bestaat, kan voedingsstoffen missen, aldus het Merck Veterinary Manual.

Wil je regelmatig iets extra’s geven? Leg dan de volledige voeding voor aan een deskundige in watervogelvoeding of een dierenarts met ervaring met eenden. Kies niet op basis van een losse lijst met voedselsoorten zelf een hoeveelheid of nieuw rantsoen.

Veranderingen in voeropname, gedrag en vervuiling: wanneer advies vragen?

Blijft voer liggen, kijk dan eerst welke eend minder eet. Noteer welk voer je gaf en wat er veranderde aan de voerplek, het drinkwater of de dagelijkse routine. Herstel een geblokkeerde voorziening en verwijder bedorven voer. Blijf tegelijk naar het dier zelf kijken: een schone bak verklaart niet waarom een eend afwijkt van zijn gewone gedrag.

Wanneer bel je de dierenarts?

Neem contact op bij verminderde eetlust, sloomheid, kreupelheid of andere veranderingen waarover je je zorgen maakt. Bel bij benauwdheid direct een dierenarts. De Association of Avian Veterinarians noemt deze verschijnselen als redenen om veterinaire hulp te vragen. Je aantekeningen helpen om duidelijk te vertellen wat je hebt gezien; ze zijn geen diagnose.