Kippen en pluimvee

Kippen ontwormen: wat je noteert en bespreekt met de dierenarts

Vrouw maakt aantekeningen bij vier kippen in een omheinde ren naast een kippenhok.

Praktische gids

Kippen ontwormen: wat je noteert en bespreekt met de dierenarts

Kort antwoord: ontworm kippen niet alleen omdat ze minder leggen of er anders uitzien. Noteer wat je ziet, welke kippen dezelfde uitloop gebruiken en wat eerder is onderzocht. Bespreek daarna met de dierenarts of mestonderzoek nodig is en of behandeling uit de uitslag volgt. Het LICG adviseert onderzoek en alleen behandelen als dat nodig blijkt.

Vrouw maakt aantekeningen bij vier kippen in een omheinde ren naast een kippenhok.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Uiterlijk en verminderde leg zijn geen wormdiagnose
  3. Uitloop, nieuwe kippen en eerdere adviezen vastleggen
  4. Het kippenverblijf controleren en dagelijks schoonhouden
  5. Monstername, middel en wachttijden: overleg met de dierenarts
  6. Checklist voor vervolgwaarnemingen per kip en groep

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Uiterlijk en verminderde leg zijn geen wormdiagnose

Vermagering, lusteloosheid, bol zitten, afwijkende mest, een bleke kam en minder eieren kunnen bij inwendige parasieten passen. Ze wijzen niet vanzelf op wormen. Ook tijdens de rui kan de leg teruglopen. Schrijf daarom liever ‘hen zit sinds gisteren bol en eet minder’ dan ‘hen heeft wormen’. Bloedluis en zichtbare luizen zijn uitwendige parasieten en vragen om een andere beoordeling. Lees meer over deze verschillen bij het LICG.

Wacht niet op een mestuitslag als een kip duidelijk ziek is. Bel dezelfde dag een dierenarts bij een slome kip die bol zit, bij ademhalingsproblemen of als ze niet voldoende eet of drinkt. Kan ze niet meer op haar poten staan, bel dan direct. Dit sluit aan bij de spoedrichtlijn van een pluimveebehandelende dierenartsenpraktijk.

Uitloop, nieuwe kippen en eerdere adviezen vastleggen

Beschrijf de groep voordat je belt. Welke kippen delen het hok en de ren? Waar scharrelen ze, en waar blijft mest liggen of is de bodem vaak nat? Noteer ook wanneer nieuwe kippen zijn gekomen en of ze eerst apart zaten. Het LICG adviseert nieuwe kippen aanvankelijk apart te houden en hun ontlasting op parasieten te laten onderzoeken.

Pak eerdere mestuitslagen en adviezen erbij. Schrijf op van welke kippen een monster kwam, wanneer het is onderzocht en wat daarna is afgesproken. Heb je gegevens over een eerdere behandeling, neem die dan mee. Zo kan de dierenarts de huidige waarnemingen naast de voorgeschiedenis leggen.

Het kippenverblijf controleren en dagelijks schoonhouden

Maak bij de dagelijkse verzorging de mestplank schoon, ververs het drinkwater en was de waterbak af. Verwijder zichtbare mest en controleer of strooisel droog aanvoelt en voer en water schoon blijven. Dit hoort bij de hygiëne van het kippenverblijf, maar vervangt onderzoek of een eventueel behandeladvies niet.

Noteer wat je in het verblijf opvalt en verandert. Bijvoorbeeld: ‘nat strooisel onder de drinkbak vervangen’ of ‘mest op de veelgebruikte plek in de ren verwijderd’. Dat is concreter voor het vervolggesprek dan ‘hok schoongemaakt’.

Monstername, middel en wachttijden: overleg met de dierenarts

Vraag welk onderzoek antwoord geeft op jouw vraag: mest van een kip met klachten of een monster dat de groep vertegenwoordigt. Bij mestonderzoek worden wormeieren geteld; de herkomst van het monster is belangrijk voor de uitleg van de uitslag. Stem verzamelen, verpakken en afleveren vooraf af met de dierenarts of het laboratorium. Als er geen eieren worden aangetoond maar een kip ziek blijft, bespreek dan welke andere beoordeling nodig is. Het parasitologisch laboratorium Het Woud licht toe wat een mestonderzoek bij kippen meet.

Bespreek na de uitslag of behandeling nodig is, voor welke kippen en of controleonderzoek zinvol is. Blijven klachten bestaan, vraag dan om herbeoordeling in plaats van zelf een volgende kuur te kiezen. Eten mensen de eieren? Vraag vóór een eventuele behandeling of het middel geschikt is voor deze kippen en wat voor de eieren geldt. Volg het advies van de dierenarts en de bijsluiter; de NVWA geeft hiervoor gebruiksadvies. Een eventuele wachttijd hangt af van het middel en het gebruik. Bij gebruik buiten de voorwaarden van de handelsvergunning gelden afzonderlijke regels die de dierenarts beoordeelt, zoals het CBG beschrijft.

Checklist voor vervolgwaarnemingen per kip en groep

Gebruik één overzicht voor je gesprek met de dierenarts. Houd waarnemingen bij een individuele kip apart van veranderingen in de hele groep.

Wat noteer je voor het gesprek en het vervolg?
Moment Per kip Groep en verblijf Onderzoek en afspraken
Eerste verandering Herkenning van de kip, gedrag, eetlust, mest en sinds wanneer dit speelt Andere kippen met dezelfde verandering, leg en opvallende plekken in de ren Datum van contact en je vraag aan de dierenarts
Groepsverandering Welke kippen zijn nieuw of zaten apart? Veranderingen in groepssamenstelling, hok of uitloop Eerdere uitslagen en adviezen
Onderzoek Van welke kip komt mest, als dat bekend is? Is het monster bedoeld voor de hele groep? Afgesproken monstername, datum en uitslag
Vervolg Verandert gedrag, eetlust of conditie? Verandert het beeld in de groep? Afgesproken controle en, indien van toepassing, instructies over behandeling en eieren