Schapen houden voor beginners: dagelijkse taken en een geschikte weide
Praktische gids
Schapen houden voor beginners: dagelijkse taken en een geschikte weide
Begin met een weide die je dagelijks kunt controleren. Zorg dat de schapen als groep kunnen grazen, vers water hebben en beschutting kunnen bereiken. Regel ook iemand die de ronde overneemt als jij verhinderd bent. Schapen horen met soortgenoten gehouden te worden. Vraag vóór hun komst een UBN aan voor de locatie, ook als je ze als hobby houdt. Lees de schapeninformatie van het LICG en de uitleg van RVO over het UBN.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Ruimte en dagelijkse taken voor een kudde schapen
- Schapen huisvesten en beschutting bieden
- Voer aanbieden en drinkwater beschikbaar houden
- Afrastering en benodigd materiaal voor schapen kiezen
- Schapen observeren, veranderingen noteren en hulp vragen
- Verdieping: een schapenweide praktisch indelen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een verplaatsbare weidegrens
Schapennet 50 m, 106 cm Hoog met Dubbelpunt – Euro-Netz Combi
Met dit elektrische schapennet van 50 meter kun je de weide voor schapen tijdelijk anders indelen.
Let op bij je keuze Meet het traject en regel ook een passende stroomvoorziening, aarding en controle van het volledige raster.
Een plek voor voer of water
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog van 20 liter kan buiten staan en is geschikt om voer of water in aan te bieden.
Let op bij je keuze Beoordeel of de inhoud en het aantal bakken passen bij je groep en controleer dagelijks of het water vers is.
Een doorgang in de afrastering
Poortgreep met Extra Grote Haak, Zwart – ZoneGuard Basic Poortgreep plus
Deze poortgreep is bedoeld voor schapenafrasteringen en helpt je een doorgang te openen en te sluiten.
Let op bij je keuze Controleer of de greep past bij de aansluitingen van de afrastering en de doorgang die je plant.
Ruimte en dagelijkse taken voor een kudde schapen
Een oppervlaktemaat alleen vertelt niet hoeveel schapen op jouw perceel kunnen grazen. Bekijk hoeveel gras er daadwerkelijk staat, waar de bodem nat of kaal wordt en of je een deel van de wei tijdelijk kunt afsluiten. Het LICG benadrukt dat schapen voldoende weiland nodig hebben, maar geeft op zijn schapenpagina geen bezettingsgetal dat op iedere weide past. LICG: huisvesting van schapen.
Meetvoorbeeld, geen bezettingsadvies: een rechthoekige wei van 30 bij 20 meter heeft een bruto oppervlak van 600 vierkante meter. Teken daarin ook de natte hoek, toegang, beschutting en voerplek. De uitkomst zegt nog niets over het aantal dieren of de duur van de begrazing. Vraag bij twijfel over jouw grasaanbod en groep hulp bij een beweidingsplan.
| Wanneer | Wat controleer je? | Wat leg je vast? |
|---|---|---|
| Elke dag | Tel de dieren. Kijk of ze met de groep meelopen en controleer water, beschikbaar voer, beschutting en zichtbare schade aan het raster. | Wie deed de ronde en welke verandering viel op? |
| Elke week | Loop ook de minder zichtbare grens en de doorgangen na. Kijk naar slijtage en plekken die nat of kaal worden. | Welke plek vraagt aandacht of onderhoud? |
| Na een verandering van weer of weide | Controleer opnieuw of alle dieren bij water en beschutting kunnen en of een verplaatst binnenraster aansluit. | Wat is veranderd en wie controleert opnieuw? |
Houd je verzorgingsnotities apart van de officiële registratie. Bij aanvoer en afvoer van schapen vraagt RVO om een melding in het systeem voor identificatie en registratie binnen zeven kalenderdagen. Zorg dat je het UBN, de identificatiecode van het dier en de datum bij de hand hebt. RVO: schapen melden.
Schapen huisvesten en beschutting bieden
Teken in waar de schapen bij hevige regen kunnen schuilen en waar zij op warme dagen schaduw vinden. Kijk niet alleen naar een boom op de plattegrond: controleer of de schaduw op het relevante moment voor de hele groep bereikbaar is. Houders moeten schapen tegen extreme weersomstandigheden beschermen. Bij hitte moeten dieren in de wei voldoende schaduw en water hebben. NVWA: welzijn van schapen en NVWA: regels bij hitte.
Loop zelf de route van het graasdeel naar de schuilplek. Blijft de toegang bruikbaar als de bodem nat wordt? Kun jij er komen om de dieren te bekijken? Overweeg je een vaste overkapping, informeer dan bij je gemeente wat op jouw locatie mogelijk is.
Voer aanbieden en drinkwater beschikbaar houden
Gras en hooi zijn ruwvoer voor schapen. Kijk tijdens de ronde wat er nog te grazen valt, ook op plekken waar de groep vaak staat. Verandert het grasaanbod of maak je je zorgen over de conditie van een dier, bespreek het rantsoen dan met een deskundige. Kies niet zomaar brok voor runderen of geiten: het LICG waarschuwt dat sommige schapenrassen gevoelig zijn voor koper. LICG: voeding voor schapen.
Schapen moeten altijd vers drinkwater kunnen krijgen. Kijk daarom in de bak én controleer of de toevoer werkt. Staat de bak na vorst nog vol, dan bewijst dat op zichzelf niet dat er ook nieuw water toestroomt. Kies een plek die je tijdens de dagelijkse ronde kunt bereiken en schoonhouden. LICG: drinkwater.
Afrastering en benodigd materiaal voor schapen kiezen
Bepaal eerst wat de vaste buitengrens is en welke afscheiding je wilt kunnen verplaatsen. Het LICG noemt schapengaas voor een vaste afzetting en schapennetten of schrikdraad als mogelijkheden voor een tijdelijke indeling. Controleer bij jouw dieren de onderkant, mazen, poorten en andere plekken waar een dier zou kunnen ontsnappen of vastlopen. Reken een sloot niet zonder meer als veilige grens: bij vorst kan die bevriezen. LICG: afrastering van schapenweiland.
Noteer voor elk traject de lengte, doorgangen en bestaande aansluitingen voordat je materiaal vergelijkt. Bij een elektrisch net horen ook een passende stroomvoorziening, aarding en controle van de volledige opstelling; het net alleen is niet compleet. De bestaande categorie afrastering van Farmora laat verschillende materiaalsoorten zien. Beoordeel de gegevens van een concreet product afzonderlijk voor jouw plan.
Wil je ook bescherming tegen wolven, beschouw een gewone schapenafrastering dan niet automatisch als wolfwerend. BIJ12 beschrijft aparte uitvoeringen en besteedt daarbij aandacht aan onder meer poorten, de onderkant, aarding en controle van het raster. BIJ12: maatregelen tegen schade door wolven.
Schapen observeren, veranderingen noteren en hulp vragen
Bekijk de groep eerst op afstand. Loopt ieder dier mee? Zondert een schaap zich af, eet het anders of beweegt het moeilijk? Kijk daarna gericht naar zichtbare veranderingen, waaronder vervuiling rond de achterhand. Een volle vacht kan verandering in lichaamsconditie aan het oog onttrekken. Waarschuw een dierenarts als je vermoedt dat een schaap ziek is. LICG: verzorging en ziekteverschijnselen.
Noteer welk dier het betreft, wanneer je de verandering opmerkte, wat je zag en of het nog eet, drinkt en met de groep meeloopt. Vermeld ook een recente wisseling van weide of voer. Lijkt een dier duidelijk ziek, kan het niet meelopen of gaat het snel achteruit, bel dan direct de dierenarts in plaats van zelf naar een diagnose te zoeken. Plan scheren en controle van de klauwen tijdig met iemand die ervaring heeft met schapen. LICG: verzorging van schapen.
Verdieping: een schapenweide praktisch indelen
Maak een eenvoudige plattegrond van je eigen perceel. Begin met de buitengrens en teken daarna de voorzieningen en je looproute in. De labels hieronder vormen een invulhulp, geen voorgeschreven indeling of maatadvies.
| Label | Teken in | Vraag bij je plan |
|---|---|---|
| A: graasdeel | Vorm, afmetingen en opvallend natte of kale plekken. | Welk deel kun je tijdelijk ontzien? |
| B: beschutting | Schuilplek, schaduw en de toegang ernaartoe. | Kan de hele groep deze plek gebruiken wanneer dat nodig is? |
| C: water en voer | Waterpunt, eventuele voerplek en de route om ze te bereiken. | Kun je ze dagelijks controleren? |
| D: grens en poort | Raster, hoeken, poorten en aansluitingen. | Waar moet je iets herstellen of passend maken? |
| E: looproute | Jouw route langs de dieren en voorzieningen. | Kan ook je vervanger deze ronde uitvoeren? |
Een mogelijke schets laat je vanaf de poort langs het waterpunt naar twee graasdelen lopen. Ligt de schaduw alleen in één deel, dan werkt die indeling niet op ieder moment: pas de toegang of het beweidingsplan aan. Controleer na het verplaatsen van een binnenraster opnieuw water, beschutting en de aansluiting op de buitengrens. LICG: basisvoorzieningen en NVWA: schaduw en water bij hitte.
