Eieren coderen en indelen voor verkoop: controles voor houders
Praktische gids
Eieren coderen en indelen voor verkoop: controles voor houders
Wil je in Nederland kippeneieren verkopen? Leg eerst vast aan wie en waar je verkoopt. Voor verkoop aan consumenten moet je volgens het COKZ je leghennen laten registreren en de eieren met de toegekende producentencode merken, ook als je weinig kippen houdt. Voor bepaalde rechtstreekse verkoop kun je je aanmelden om eieren zonder indeling naar kwaliteit en gewicht te verkopen. De code op de eieren blijft dan verplicht.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Land, omvang en verkoopkanaal: welke regels moet je nagaan?
- Wat kan een eicode aangeven en wat moet je lokaal toetsen?
- Categorieën en gewichtsklassen: hoe worden eieren ingedeeld?
- Herkomst, verzameling en partijen in de eieradministratie
- Bevoegde instanties en datum van controle van actuele eisen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Eieren verzamelen
Eiermandje voor Verse Eieren, ø 20 x 15 cm – Gaun
Met dit eiermandje neem je geraapte eieren gemakkelijk mee naar binnen, waar je de verzameldag kunt vastleggen.
Let op bij je keuze Houd eieren van verschillende verzameldagen tijdens het rapen uit elkaar.
Eieren per verzameling bewaren
Eiertray voor 12 Eieren, Limoengroen, 18 x 13 cm – Gaun
In deze eiertray kun je maximaal twaalf eieren bij elkaar bewaren en met het handvat verplaatsen.
Let op bij je keuze Gebruik aparte trays of een eigen administratie om verschillende partijen te onderscheiden.
Deze gids gaat over Nederlandse verkoop van kippeneieren voor consumptie. Voor broedeieren, eieren van andere vogelsoorten of verkoop in een ander land moet je de toepasselijke regels afzonderlijk nagaan.
Land, omvang en verkoopkanaal: welke regels moet je nagaan?
Schrijf op waar de eieren worden geproduceerd, hoeveel leghennen je houdt, waar de overdracht plaatsvindt en of je koper een consument of een zakelijke afnemer is. Verwar de registratie voor je producentencode niet met de registratie van een dierlocatie. RVO behandelt wanneer een UBN voor pluimvee nodig is; COKZ beschrijft de registratie en stempeling bij verkoop van eieren aan consumenten.
| Route | Vraag voor het COKZ |
|---|---|
| Rechtstreeks aan consumenten op het legbedrijf, op een lokale openbare markt of via verkoop van huis tot huis | Valt mijn verkoop onder de regeling voor ongesorteerde eieren en hoe meld ik mij daarvoor aan? |
| Aan een winkel of horecabedrijf | Hoe lopen indeling en levering via een erkend pakstation? |
| Via een verzamelaar of pakstation | Welke gegevens moeten met mijn eieren meekomen? |
| Een andere route, bijvoorbeeld verkoop op afstand | Welke regels gelden voor deze concrete plaats van verkoop en deze koper? |
De Nederlandse vrijstellingsregeling noemt uitsluitend rechtstreekse verkoop van ongesorteerde eieren aan de eindverbruiker op het legbedrijf, op een lokale openbare markt of via huis aan huis verkoop. Aanmelding bij het COKZ is nodig. Rechtstreekse levering aan horeca valt niet onder deze regeling. Volgens het COKZ mag je eieren van het legbedrijf ook niet rechtstreeks aan detailhandel leveren.
Wat kan een eicode aangeven en wat moet je lokaal toetsen?
De code op de schaal heet de producentencode. Het eerste cijfer duidt de geregistreerde houderijmethode aan: 0 voor biologisch, 1 voor vrije uitloop, 2 voor scharrel en 3 voor koloniehuisvesting. Daarna volgt de landcode, bij Nederlandse registratie NL, en een identificatienummer voor de productie inrichting. De code vermeldt niet de gewichtsklasse of kwaliteitsklasse. Controleer je eigen registratiegegevens bij AVINED en gebruik geen zelfbedacht nummer. De uitleg over de eicode helpt je de onderdelen te herkennen; het COKZ beantwoordt vragen over het gebruik ervan bij jouw Nederlandse verkooproute.
| Onderdeel | Wat controleer je? |
|---|---|
| Houderijcijfer | Welk cijfer hoort bij je geregistreerde houderijmethode? |
| Landcode | Komt de landcode overeen met de registratie van je productie inrichting? |
| Identificatienummer | Komt de volledige toegekende code overeen met je registratiegegevens? |
| Indeling | Is voor jouw route indeling nodig? Zoek die niet in de producentencode. |
Categorieën en gewichtsklassen: hoe worden eieren ingedeeld?
A en B zijn kwaliteitsklassen; XL, L, M en S zijn gewichtsklassen. Klasse A is gekoppeld aan vastgestelde kwaliteitskenmerken. Eieren die daar niet aan voldoen, vallen onder klasse B. De onderstaande gewichtsgrenzen gelden voor eieren van klasse A. In Nederland mogen volgens het COKZ alleen erkende pakstations eieren naar kwaliteit en gewicht sorteren. De grenzen staan in artikel 5 van de Europese handelsnorm.
| Klasse | Gewicht per ei |
|---|---|
| XL | 73 gram of meer |
| L | 63 gram of meer, maar minder dan 73 gram |
| M | 53 gram of meer, maar minder dan 63 gram |
| S | Minder dan 53 gram |
Gebruik deze tabel om een indeling te begrijpen, niet om zelf eieren officieel als A of L aan te bieden. Verkoop je na aanmelding onder de vrijstelling, dan verkoop je juist ongesorteerde eieren.
Herkomst, verzameling en partijen in de eieradministratie
Maak een overzicht waarin je een levering kunt terugvinden. Gebruik de vragen hieronder als voorbereiding op een gesprek met het COKZ en, bij zakelijke levering, met je afnemer. Dit is geen voorgeschreven formulier. De Europese handelsnorm noemt voor transportverpakkingen onder meer de naam en het adres van de producent, de producentencode, het aantal eieren of hun gewicht, de legdatum of legperiode en de verzenddatum. Vraag welke documenten voor jouw route nodig zijn.
| Onderwerp | Vraag om te kunnen beantwoorden |
|---|---|
| Herkomst | Uit welke geregistreerde inrichting komen deze eieren en welke code hoort daarbij? |
| Verzameling | Welke legdatum of legperiode, verzameldag en hoeveelheid horen erbij? |
| Eigen herkenning | Hoe houd je eieren uit verschillende perioden of herkomsten uit elkaar? |
| Bestemming | Wanneer en langs welke route zijn hoeveel eieren verkocht of geleverd? |
| Zakelijke overdracht | Welke afnemer en welke begeleidende gegevens horen bij de levering? |
Een eigen partijkenmerk kan het terugzoeken makkelijker maken, maar vervangt geen gegevens die voor jouw levering verplicht zijn. Spreek de precieze werkwijze af voordat je de eerste partij overdraagt.
Bevoegde instanties en datum van controle van actuele eisen
De genoemde bronnen zijn gecontroleerd op 5 oktober 2026. Controleer ze opnieuw voordat je begint of van verkooproute verandert. Noteer voor je eigen besluit welke pagina je hebt geraadpleegd, op welke datum en welk antwoord je op een vraag hebt gekregen.
- COKZ over stempelen en verkoop en COKZ over de vrijstelling: begin hier voor vragen over de Nederlandse afzetroute.
- AVINED: vragen over het aanvragen of wijzigen van registratiegegevens.
- RVO: vragen over de registratie van de dierlocatie en een UBN.
Is een eicode verplicht als ik maar weinig kippen heb?
Voor verkoop van kippeneieren aan consumenten in Nederland maakt het COKZ geen uitzondering op de registratie en stempeling vanwege een klein aantal leghennen. De vrijstelling voor ongesorteerde eieren is geen vrijstelling van de code.
Is L hetzelfde als kwaliteitsklasse A?
Nee. L is een gewichtsklasse voor ingedeelde eieren van klasse A; A is een kwaliteitsklasse. Vraag bij het COKZ welke route voor jouw eieren geldt voordat je een klasse bij de verkoop vermeldt.