Schapen

Schapen kopen: wat controleer je vóór je de dieren ophaalt?

Een persoon met een blanco notitieboek staat bij een houten hek en kijkt naar een schaap in een weiland.

Praktische gids

Schapen kopen: wat controleer je vóór je de dieren ophaalt?

Ga pas schapen ophalen als duidelijk is welke dieren je koopt, waar ze vandaan komen en hoe je ze thuis ontvangt. Vraag de gegevens vooraf op, bekijk de dieren bij de verkoper en controleer vóór vertrek hun identificatie en het vervoer. Een bezoek helpt je kiezen, maar vervangt geen beoordeling door een dierenarts. Het LICG geeft advies over een bezoek aan de verkoper.

Een persoon met een blanco notitieboek staat bij een houten hek en kijkt naar een schaap in een weiland.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Welke schapen passen bij je doel, groep en verzorging?
  3. Wat vraag je de verkoper over herkomst, leeftijd en identificatie?
  4. Wat kun je bij een bezoek zien en wat beoordeelt een dierenarts?
  5. Hoe bereid je groepsruimte, water, voer en een veilige ontvangstplek voor?
  6. Welke documenten en vervoerseisen controleer je vóór de overdracht?

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

De korte aankoopcheck: past de groep bij je plannen, kan de verkoper je vragen beantwoorden, staat de ontvangstplek klaar en zijn de gegevens voor overdracht en vervoer in orde? Zo niet, spreek dan nog geen ophaaldatum af.

Welke schapen passen bij je doel, groep en verzorging?

Bepaal of je schapen wilt houden voor bijvoorbeeld begrazing, wol of fokkerij. Schapen zijn groepsdieren: koop er geen met het plan het dier alleen te houden. Vraag welke verzorging de aangeboden dieren nodig hebben. Niet ieder schaap verliest zijn vacht vanzelf en bij sommige dieren moet je het scheren organiseren. Lees de soortinformatie van het LICG.

  • Groep: welke dieren gaan samen leven en heb je daarvoor een geschikt verblijf?
  • Voortplanting: wil je lammeren of wil je juist voorkomen dat een ram ooien dekt? Vraag het geslacht van elk dier na.
  • Verzorging: wie controleert de schapen en wie kan helpen met scheren of klauwverzorging wanneer dat nodig is?

Een rasnaam alleen beslist niet of juist deze dieren bij jouw situatie passen. Vergelijk rassen afzonderlijk en vraag de verkoper naar de verzorging van de dieren die je op het oog hebt.

Wat vraag je de verkoper over herkomst, leeftijd en identificatie?

Vraag om een overzicht per schaap, zodat je de antwoorden bij het bezoek aan de aangeboden dieren kunt koppelen. Voor meldingen bij RVO zijn onder meer het UBN van de locatie, de identificatiecode en de datum van de verplaatsing van belang. Bekijk de gegevens voor meldingen bij RVO.

  • Van welke locatie komen de dieren en wat is het UBN van herkomst?
  • Wat zijn per dier de identificatiecode, het geslacht en de bekende geboortedatum of leeftijd?
  • Zijn de dieren daar geboren of later aangevoerd? Wat weet de verkoper over hun eerdere herkomst?
  • Kan een ooi drachtig zijn en hoort er nog een lam bij haar?
  • Welk voer krijgen de dieren nu en wat is bekend over scheren en klauwverzorging?
  • Welke gegevens zijn beschikbaar over dierenartsbezoeken, onderzoeken of behandelingen?

Je vraagt wat de verkoper weet en kan laten zien, niet om een algemene garantie dat een schaap gezond is. Blijft de herkomst of identificatie onduidelijk, zoek dat dan uit vóór je vervoer afspreekt.

Wat kun je bij een bezoek zien en wat beoordeelt een dierenarts?

Bekijk de dieren waar ze worden gehouden en let ook op hun gedrag in de groep. Je kunt afwijkingen opmerken, maar niet op zicht vaststellen dat een schaap vrij is van aandoeningen. Bovendien kan wol de lichaamsconditie verhullen. Het LICG beschrijft de verzorging en conditiecontrole van schapen en geeft aandachtspunten voor een aankoopbezoek.

Wat noteer je tijdens het bezoek?
Bekijk Vraag of noteer Bij twijfel
Groep en verblijf Welke dieren worden aangeboden? Hoe verblijven ze samen? Vraag uitleg voordat je beslist.
Houding en beweging Loopt een dier moeilijk mee of heeft het moeite met opstaan? Laat de waarneming beoordelen vóór je vervoer plant.
Ogen, neus en ademhaling Zie je uitvloeiing of hoor je een opvallende ademhaling? Bespreek dit met een dierenarts.
Vacht en achterhand Zie je kale plekken, korsten of een opvallend vuile achterhand? Vraag naar de voorgeschiedenis en laat klachten beoordelen.
Identificatie Komt de zichtbare code overeen met de gegevens voor dit dier? Laat een verschil vóór vertrek uitzoeken.

Een dierenarts kan een dier onderzoeken en adviseren of verder onderzoek zinvol is, bijvoorbeeld bij onduidelijke klachten. Ook een onderzoek biedt geen garantie over de toekomstige gezondheid. Het LICG bespreekt de mogelijkheid van een aankoopkeuring.

Hoe bereid je groepsruimte, water, voer en een veilige ontvangstplek voor?

Controleer vóór aankomst de omheining en doorgangen. Zorg voor ruimte om de dieren als groep te houden, beschutting, vers drinkwater en geschikt ruwvoer. Vraag welk voer de schapen gewend zijn en controleer of eventuele aanvullingen voor schapen bedoeld zijn. Het LICG beschrijft de huisvesting en voeding van schapen.

Heb je al schapen, maak dan vooraf een afzonderlijke plek waar de aangekochte dieren samen kunnen verblijven zonder direct contact met de bestaande groep. Bespreek met je dierenarts hoe je ze observeert en wanneer samenvoegen passend is. De GD neemt afzondering van aangekochte schapen op in de checklist voor het Keurmerk Zoönosen.

Loop ook de route van het vervoermiddel naar het verblijf na: kun je de dieren daar rustig en veilig lossen zonder dat een doorgang open blijft staan? Zoek je verzorgingsbenodigdheden, bekijk dan de Farmora categorie voor schapen en geiten en controleer per artikel waarvoor het bedoeld is.

Welke documenten en vervoerseisen controleer je vóór de overdracht?

Voor de locatie waar je schapen gaat houden heb je een UBN nodig, ook als je hobbyhouder bent. Vraag dit aan voordat de dieren komen. Controleer vóór het laden de identificatie van ieder schaap met de gegevens van de verkoper. RVO beschrijft twee goedgekeurde identificatiemiddelen per dier, waarvan ten minste één elektronisch is; een elektronisch middel is niet altijd zichtbaar. Laat een ontbrekend merk of verschil in gegevens vóór vertrek uitzoeken. Bekijk de UBN regels en de identificatieregels van RVO.

Bij verplaatsing van schapen moet volgens RVO een vervoersdocument aanwezig zijn, ook als de melding vooraf in I&R is gedaan. Spreek af wie rijdt en controleer het document vóór vertrek. De verkoper meldt de afvoer; jij meldt als ontvangende houder de aanvoer binnen zeven kalenderdagen. Houd je bedrijfsregister bij en controleer daarna de status van je melding. RVO licht het document en de meldingen toe.

Ga ook na of de dieren vervoerd kunnen worden en of laden, vervoermiddel en lossen veilig zijn. Laat een zichtbaar ziek, zwak of gewond dier eerst beoordelen en stel het vervoer zo nodig uit. Welke aanvullende eisen voor de vervoerder gelden, hangt van de rit af: een RVO vervoersdocument is niet hetzelfde als een vervoerdersvergunning. Controleer de welzijnsinformatie en de documentencheck van de NVWA. Komen de dieren uit het buitenland, controleer dan ook de afzonderlijke eisen voor die verplaatsing bij RVO en de NVWA.